مهمتر از ابقاي ظریف، ابقاي رویکرد وزارت امور خارجه است

Jahan e-Sanat - - اخبار -

عليرضا رحيمي*- وزارت امور خارجه در دولت يازدهم توانست با توجه به تصويري بينالمللي كه عليه ايران وجود داشت موفقيتهاي قابلتوجهي در جهان كسب كند. در دوره قبل از دولت يازدهم، دسللتگاه ديپلماسي ما تبديل به يك دسللتگاه منفعل و دچار روزمرگي شده بود. حضور روحانللي و تيللم او در وزارت امور خارجه، مسللير حركت دستگاه ديپلماسي ايران را تغيير دادند و از حالت انفعالي بلله حالت فعال و تهاجمي تبديللل كردند. در اوايل دولت يازدهم پيگيري پرونده هسللتهاي از شوراي عالي امنيت ملي به وزارت امور خارجه سپرده شد و برنامه و استراتژي دولت در راستاي پيگيري پرونده هستهاي قرار گرفت و در اينجا بود كه مسير حركت دستگاه ديپلماسي روشن شد. وزارت امورخارجه با برنامهريزي درسللتي كه انجام داد در كمترين مدت پرونده هستهاي را گرهگشايي كرد. آنها با 23 ماه مذاكره نفسگير با كشورهاي 5+1 ركورد بينظيري را در مذاكرات و حل معضالت بينالمللي در كشور به نام دستگاه ديپلماسي رقم زدند كه دستاورد قابل توجهي بود.

موضوع برجام موفقيت درخشاني براي كل نظام بهويژه براي دولت يازدهم و وزارت امور خارجه داشت. چالشهاي متعللددي درباره برجام فراروي دولت و وزارت خارجه قرار داشت؛ يكي از اين چالشها مجلس نهم بود كه همسو با دولت عمل نميكرد و سنگاندازيهايي در اين زمينه انجام داد كلله مردم آن را فراموش نميكنند. البته فقط مجلس نبود بلكه اين سللنگاندازيها از سوي سازمانهاي ديگر مثل شهرداريها هم مشللاهده ميشد. مردم در پايتخت ميديدند كه در شللرايطي كه ديپلماتهللاي ما در حال مذاكره نفسگير و حساس بودند بيلبوردهاي پايتخت به جاي آنكه در طرفداري از مذاكرهكنندگان باشد تحريككننده عليه آنان بود.

وزارت امور خارجه در حوزههاي ديگر هم موفقيتهاي نسبي داشتند، در موضوع فاجعه منا، پيگيري اسارت اتباع ايراني و پرونده حقوقي درياي خزر. اينها موضوعاتي بود كه همزمان وزارت خارجه توانست موفقيتهاي قابل توجهي در آن كسب كند امتيازي براي آقاي ظريف و دستيارانش بوده است. اگر بخواهيم مواردي را بهعنوان نقطهضعف براي وزارت امور خارجه در نظر بگيريم، عدم توازن ديپلماسي ما در حوزههاي مختلف در كشللورهاي آسيانهميانه و جنوب شرقي آسيا بوده است. اگر بهبود روابط ما در اين كشورها به صورت همزمان انجام ميشللد شايد موفقيت بيشتري كسللب ميكرديم، منتها همه توان و انرژي وزارت خارجه در حوزه برجام متمركز شد و قاعدتا از توسعه در حوزههاي ديگر بازمانديم. همچنين در زمينه ديپلماسللي اقتصادي، اگرچه ديپلماسللي انرژي را وزارت نفللت دنبال كرد و ما گسترش و افزايش در بخشهايي از شرق آسيا با تقويت و توسعه فهم ايران در اوپك داشتيم اما دستگاه وزارت امور خارجه ميتوانست در توسعه فعاليتهاي اقتصادي نقش قابللل توجهي ايفا كند كه به دليل تمركز در حوزه برجام شايد قدرتي براي مانور در حوزههاي ديگر براي وزارت امور خارجه باقي نماند. درصورتيكه امكان داشت اين وزارتخانه با برنامهريزي درست همزمان با حوزه برجام، حوزههاي ديگر را فعال و پويا نگه دارد.

نكتلله مهمتر از ابقاي ظريف در ايللن وزارتخانه، ابقاي رويكرد وزارت امور خارجه در سياستهاي بينالمللي است. رويكرد تعامل با دنيا، كشاندن بازارها و فضاهاي بينالمللي به جمهوري اسللالمي ايران و ايجاد فضاي ايرانگرايي به جاي ايرانهراسي از اقدامات مهم دستگاه ديپلماسي ايران در چهار سللال گذشللته بوده است. همين رويكرد بايد در دولت دوازدهم هم حفظ شود تا موفقيتهاي بيشتري را وزارت امور خارجه در همكاري با دولت و ملت كسب كند. امللا حضور دوباره محمدجواد ظريف در دولت دوازدهم به انگيزههاي خود او هم بستگي دارد كه آيا اين وزير انگيزه دارد در اين حوزه فعاليتش را ادامه بدهد يا اينكه ميخواهد در منصب جديدي همكاري خودش را با دولت ادامه دهد. ممكن است آقاي ظريف از عهدشكنيها و ناهمواريهايي كه در داخل بعضا با آن روبهرو بود، كدورتهايي داشللته باشد. اين كدورتها ممكن است انگيزه وي را تحت تاثير قرار داده باشد اما فضاي انتخابات همه انگيزه ايشان را زنده كرد. راي مردم جايي براي تضعيف انگيزه براي همكاري با دولت باقي نگذاشته است.

اگر ظريف همچنان در دولت دوازدهم حضور پيدا كند قطعا ادامه مسللير براي دولت آسللانتر خواهد بود. اما اگر شخص ديگري به جاي ايشان جايگزين شود رويكرد تعاملي با دنيا و پيگيري ماموريتهاي خارجي دولت ادامه مييابد چراكه نگاه روحاني اكنون نسبت به سياست خارجي نگاه اثرگذار و از موضع عزت، حكمت و مصلحت با دنياست. * عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي

مجلس شورای اسالمی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.