تراز تجاری دوباره منفی شد

Jahan e-Sanat - - اخبار - بازار

گروهبازرگاني-در حالي كه حرف و حديثهاي زيادي در مورد توقف ارائه آمار تجارت خارجي از سوي گمرك مطرح بود، جديدترين آمار تجارت خارجي كشور مربوط به چهارماهه اول سالجاري اعالم شد كه براس//اس آن در اين مدت مجم//وع صادرات و وارداتايرانبه92 ميلياردو272 ميليوندالررسيد. طبق اين آمار، مجموع صادرات غير نفتي كشور در مدت ياد شده به 13 ميليارد و 459 ميليون دالر و واردات نيز به 15 ميليارد و 813 ميليون دالر رسيد كه نشانگر تراز تجاري منفي ايران در چهار ماه اول سال 96 است.

روال كار گمرك تا پيش از اين به اين شكل بود كه تا فروردينماه سالجاري، آمار تجارت خارجي به موقع اعالم ميشد اما در سه ماه متوالي، اين آمار علني نشد. از اين رو گمانهزنيهايي در اين خصوص مطرح شدكهبراساسآنبرخيرسانههامعتقدبودند،توقف اين آمار داليل سياسي دارد و تا زمان انتخاب وزراي كابينه دولت دوازدهم، اين آمار اعالم نخواهد ش//د. برخي ديگر معتقد بودند كاهش قابل توجه ميزان صادرات محصوالت پتروش//يمي به كشور چين از جمله داليل عدم انتش//ار جزييات تجارت خارجي كشور بوده است. آنها در اين رابطه اعالم كرده بودند: از آنجا كه س//هم چشمگيري از صادرات غيرنفتي كش//ور را محصوالت پتروشيمي و ميعانات گازي تشكيل ميدهد كاهش صادرات اين نوع محصوالت ميزان تراز خارجي كشور را بار ديگر منفي كرده و به اين ترتيب دستاورد تبليغاتي دولت درخصوص مثبت ش//دن 200 ميليون دالري تراز خارجي در دو سال گذشته عمال از دست رفته است. همچنين برخي از كارشناسان در اين باره عقيده داشتند كه كاهش آمار صادرات ميتواند يكي از داليل حبس اين آمار توسط گمرك باشد.

اما پس از گذشت چند ماه و با وجود اينكه كابينه دولت دوازدهم هنوز قطعي نش//ده است، گمرك با اعالم آمار تجارت خارجي به حرف و حديثها پايان داد. اگرچه به نظر ميرسد صحبتهاي مطرح شده در مورد كاهش آمار صادرات چندان بيربط هم نبوده است چراكه جديدترين آمار تجارت خارجي كشور كه بعد از چهار ماه وقفه اعالم شد، بيانگر كاهش5/9 درصدي صادرات است. البته اين در حالي است كه حجم تجارت خارجي ايران در سالجاري تا ابتداي مردادماه شش درصد افزايش داشته است. رشد6 درصديحجمتجارتخارجي در چهار ماهه نخست امسال، مجموع صادرات و وارداتايرانبه92 ميلياردو272 ميليوندالررسيد كه اين رقم شش درصد بيشتر از مدت مشابه سال 1395 است چرا كه مجموع تجارت خارجي ايران در سال گذشته 27 ميليارد و 635 ميليون دالر بود.

در چهار ماهه اول سالجاري تمايل كشورهاي صادركننده كاال براي افزايش صادرات به ايران رشد داش//ته و در نهايت در مدت يادش//ده 15 ميليارد و 813 ميليون دالر انواع كاال وارد كش//ور ش//د كه در مقايسه با مدت مشابه سال قبل 23/97 درصد افزايش نشان ميدهد.

عمدهترين داليل افزاي//ش واردات، به خودرو و قطعات منفصله خودرو، كاالهاي سرمايهاي و برخي كاالهاي اساسي مربوط ميشود. همچنين در مدت ياد شده متوسط قيمت كاالهاي وارداتي كشورمان به ازاي هر تن به يكهزار و 399 دالر افزايش يافت كهدرمقايسهباسالگذشته9 درصدافزايشداشته است. در اين مدت شاهد افزايش صادرات پنج كشور عمده طرف معامله با ايران هم بودهايم.

در اين ميان مجم//وع صادرات غير نفتي ايران در چهارماهه اول سالجاري به 13 ميليارد و 459 ميليون دالر رسيد كه در مقايسه با مدت مشابه سال قبل به ميزان 9/54 درصد كاهش داشته است.

سهم عمده كاهش صادرات مربوط به ساير كاالها 14/99اب درصد،سهمپتروشيمي27/3 درصدوسهم ميعانات گازي 4/17 درصد است؛ در ميان كشورها صادرات ايران به امارات متحده عربي و هند با افت شديدي همراه بوده است. همچنين متوسط قيمت هر تن كاالي صادراتي نيز در مدت يادشده به 358 دالررسيدكه5/22درصدافزايشداشتودرميان كش//ورهاي عمده خريدار كاالهاي ايراني بهترين عملكرد را جمهوري كره با مثبت 16 درصد و عراق با 5/6درصد به خود اختصاص دادهاند. حالاقتصادخوبنيست در همين راس//تا رييس كنفدراسيون صادرات اظهار داش//ت: كاهش حدود 10 درصدي صادرات، نش//اندهنده آن است كه وضعيت اقتصادي خوب نيست؛ به خصوص اينكه كاهش ما در حوزه كاالهاي صنعتي و كش//اورزي بوده است؛ در حالي كه تنها راهي كه ميتواند اهداف اقتصاد مقاومتي را فراهم كند، توليد صادراتمحور است و حمايت دولت هم بايد معطوف به همين بخش باشد؛ اگر حتي دولت نميتواند سرمايهگذاري در رفع مشكالتي همچون حمل و نقل داش//ته باش//د، بايد از سرمايهگذاران خارجي كمك گيرد، ضمن اينكه تكليف نرخ ارز هم بايد مشخص شود.

محمد الهوتي با اش//اره به انتش//ار آمار تجارت خارجي كش//ور از س//وي گمرك ايران، گفت: آمار تجارت خارجي كشور بعد از كش و قوسهاي فراوان و عدم ارائه آن از سوي گمرك ايران به عنوان مرجع رس//مي اعالم شد كه بر اين اساس، آمارهاي چهار ماهه مجموع تجارت خارجي كشور را 29 ميليارد و 279 ميليون دالر نشان ميدهد كه سهم واردات از آن معادل 15/8 ميليارد دالر بوده كه رشد مثبت 24 درصدي را نشان ميدهد.

رييس كنفدراسيون صادرات ايران، ميزان صادرات را31 ميلياردو954 ميليوندالراعالمكردكهبارشد منفي5/9 درصدهمراهبودهاست،ويافزود:دربخش واردات، قيمت هر تن كاالي وارداتي كش//ور 1399 دالر و ارزش كاالهاي وارداتي نسبت به سال قبل، 9 درصد رش//د داشته است كه سهم عمدهاي از آن را برنج، ذرت دامي، خودرو و قطعات منفصله و كاالهاي سرمايهاي و اساسي تشكيل ميدهد ولي در بخش صادرات،باتوجهبهرشدمنفيمتاسفانهشاهدهستيم كهبيشترينرشدصادرات،مربوطبهپتروشيمي7/3 درصد و ميعانات گازي با 4/2 درصد است. افزايشخامفروشی وي تصريح كرد: متاسفانه آنچه آمارهاي تجارت خارجي كش//ور روايت ميكند، بيانگر آن است كه در افزايش صادرات با ارزش افزوده بيش//تر توفيق نداشتهايم و كاالهاي صنعتي، كشاورزي و معدني كمترين س//هم را داش//تهاند كه جاي تامل دارد و بايد راهكاري براي خروج از اين وضعيت پيدا كرد، اين در حالي است كه هر تن كاالي صادراتي ايران، با وجود اينكه نس//بت به چهارماهه ابتدايي س//ال قبل، 2/5 درصد به لحاظ ارزش//ي رشد داشته ولي 358 دالر اس//ت كه نشانگر خامفروشي بيشتر در صادرات است.

ب//ه گفته الهوت//ي، در بحث ص//ادرات نيز افت شديدي در صادرات كاال به امارات و هند داشتيم كه بيشتر به رفع تحريمها برميگردد و نشان ميدهد كه معامالت ايران با كشورهاي طرف تجاري خود، بدون واس//طه صورت ميگيرد؛ اين در حالي است ك//ه بازارهاي صادراتي عمده ايران را طي اين دوره آماري، چين، عراق، امارات متحده عربي، كرهجنوبي و هند تشكيل دادهاند و در بخش واردات نيز بيشترين مبادله با كشورهاي چين، امارات، كرهجنوبي، تركيه و هند بوده است.

وي اظه//ار داش//ت: در اين ميان كرهجنوبي در بحث صادرات كاالهاي ايراني، رده چهارم را به خود اختصاص دادهاند و از سوي ديگر، اين كشور در رده سوم قرار ميگيرد بنابراين اين امر نشان ميدهد كه معامالت ايران با دنيا به صورت مستقيم و با كاهش حضور واس//طههايي مثل امارات، هند و تركيه در حال انجام است. واردات،پشتيبانكيفيسازي عضو هيات نمايندگان ات//اق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي تهران اظهار داشت: نكته ديگري كه در اين آمارها خودنمايي ميكند، اين اس//ت كه واردات كشور را بيشتر كاالهاي سرمايهاي، اساسي و قطعات منفصله توليد تشكيل ميدهد. ضمن اينكه اين امر نشان ميدهد كه كاالي ساختهشده كمتري به كش//ور وارد ش//ده و بيش//تر واردات را كاالهاي واس//طهاي و سرمايهاي تش//كيل ميدهد. از سوي ديگر با توجه به اينكه رشد صادراتي و رشد قيمت واردات را شاهد هستيم، اين امر نشان ميدهد واردات پشتيبانكيفيسازيوتوليدكاالهايباكيفيتاست و ميتواند در ادامه مسير، توليدات ايراني را با شرايط بهتري رقم زند.

الهوتي افزود: البته در آمارهاي گمرك متاسفانه فقط به قيمت و ارزش صادرات و واردات اشاره شده و ما در آمارها ش//اهد اعالم رسمي ميزان وزني كاال نيستيم تا بتوان تحليل كرد باالخره از نظر وزني، در چه شرايطي هستيم ولي آنچه روايت ميشود، رشد به لحاظ وزني نيز صورت گرفته ولي از نظر ارزشي ممكن است كاهش داشته باشد.

وي افزود: كاهش ارزش از جهاتي ميتواند خوب باش//د و از جهات ديگر ميتواند منفي باشد؛ جنبه مثبت آن اس//ت كه ميزان حجم صادرات ما رشد كرده ولي به دليل قيمتهاي جهاني، ارزش صادراتي ما پايين آمده است. در اين صورت كاهش مربوط به قيمتهاي جهاني بوده و الجرم بايد آن را پذيرفت ول//ي اگر ارزش كاالهاي صادراتي كاهش يافته و از نظر وزني رشد داشته باشد و البته قيمت در بازارهاي جهاني ثابت بوده و كاهش نداشته باشد، آنگاه رشد منفيصادراتنشانگرايناستكهمتاسفانهنتوانستيم ارزش افزوده بيشتري ايجاد كنيم. بهرشد02 درصدينميرسيم رييس كنفدراسيون صادرات ايران اظهار داشت: آمارها اين پيام را ميدهد كه اگر مشكالت توليد و صادرات كش//ور حل نشود نهتنها نميتوانيم و قادر نيستيمبهرشد02 درصديدرسالجاريوسالهاي آتي دست يابيم بلكه فرصتهاي كنوني نيز از دست ميرود لذا به يك حركت جهادگرانه يا انقالبي نياز داريم كه مشكالت توليد و صادرات را در اسرع وقت و با كمترين هزينه حل كند و بتوانيم به سمت توليد با ارزش افزوده بيشتر و صادرات با ارزش افزوده باالتر حركتكنيم.

وي اف//زود: منحني آمارها نش//ان ميدهد كه خامفروشي رو به افزايش است در حاليكه اقتصاد مقاومتي، تاكيد بر جلوگيري از خامفروشي و افزايش صادرات ب//ا ارزش افزوده باالتر دارد كه البته س//ه ركن اساسي را بايد رعايت كرد، به اين معنا كه بايد مش//كالتي همچون نرخ ارز، گران بودن تسهيالت و حملونق//ل را ح//ل كرد. اين درحالي اس//ت كه تس//هيالت، با قيمت باال به دست توليدكنندگان ايراني ميرسد كه اين امر زمينهساز توليد كاالهاي غيررقابتي ميشود. از سوي ديگر بايد مسايل پيش روي حملونقل را از ميان برداشت.

الهوتيتاكيدكرد:سالگذشتهبارهاوبارهابخش خصوصيمتذكرشدهكهروندكنونيدرشاخصههايي همچون نرخ ارز، تس//هيالت گرانقيمت و حمل و نقل، كاهش صادرات به خصوص صادرات با ارزش افزوده را در پي دارد كه متاسفانه خيلي توجه نشد اما اميدواريم در سالجاري با توجه به آمارهايي كه گرچه دير ولي رسما اعالم شد و شك و شبهه موجود را شفافسازي كرد، بتوان شرايط را براي رشد صادرات و حل مشكالت پيش روي آن فراهم كرد.

وي گفت: امروز بانكها تسهيالت را با نرخهاي باالي//ي عرضه ميكنند و توليدكنندگان هم ناچار هستند از آن استفاده كنند اما توليداتشان رقابتي نيس//ت، پس تا زماني كه نگاه ما درونزا و بروننگر نباشد، نميتوانيم از شرايط سخت و ركودي خارج ش//ويم. دولت بايد هر چه س//ريعتر در زمينه حل مشكالت پيش روي صادرات گام بردارد.

محيطنامناسبكسبوكار،مانعتوسعه صادرات

همچني//ن در اين خصوص ناي//ب رييس اتاق بازرگان//ي ايران با بيان اينكه محيط كس//ب و كار نامناسب است، گفت: با اين شرايط تا ساليان سال مجبور به صادرات نفت خام، گاز و مواد پتروشيمي هستيم. پدرام سلطاني با بيان اينكه صادرات دو بعد اصلي و اساسي دارد، گفت: در بعد اول صادرات جزيي از حلقه كل اقتصاد و توليد كشور است.

سلطانيافزود:بعددومصادراتهمارتباطوتعامل با ساير كشورها و همچنين باال بردن سرعت الحاق به سازمان تجارت جهاني است كه براي اين كار بايد همت كرد تا موافقتنامههاي دوجانبه و چندجانبه تجارت آزاد با همسايگان و ساير كشور منعقد شود. وي با بيان اينكه دولتها در تمام ادوار گذشته به اين موضوع خيلي جدي نپرداختهاند، گفت: اما اقدامات خوبي براي الحاق ايران به اتحاديه اوراسيا انجام شده و پيشرفتهاي خوبي هم در اين زمينه حاصل شده كه اميدواريم ظرف يك سال آينده دولت در اين امر جديت بيشتري به خرج دهد.

ناي//ب رييس اتاق بازرگان//ي ايران با بيان اينكه پيوس//تن ايران به اتحاديه اوراسيا منجر ميشود تا تعامالت تجاري با كشورهاي عضو اين اتحاديه رونق يابد، افزود: روس//يه، قزاقستان، ارمنستان، بالروس و امثال آنها عضو اتحاديه اوراس//يا هستند كه اتفاقا كاالهاي زيادي براي صادرات به اين كشورها داريم.

وي با اش//اره به بعد داخلي ص//ادرات گفت: تا زماني كه محيط كس//ب و كار مناسبي براي توليد سهل و آسان و رقابتي نداشته باشيم، صادراتمان توسعهنمييابد.

س//لطاني با بي//ان اينكه ص//ادرات يعني اينكه كاالهايي كه در داخل كشور توليد ميشود با قيمت و كيفيت مناسب به بازارهاي خارجي عرضه شود، گفت: تا زماني كه توليد ما رقابتي و باكيفيت نباشد، چه چيزي را ميخواهيم صادر كنيم؟

وي اف//زود: اگر تولي//دات داخلي قابل رقابت در بازارهاي جهاني نباش//د تا س//اليان سال مجبور به ص//ادرات نفت خام، گاز، مواد پتروش//يمي و نهايتا محصوالتمعدنيهستيم.

نايبريي//س اتاق بازرگاني ايران اظهار داش//ت: تركيب كاالهاي صادراتي نش//ان ميدهد صادرات كاالهاي غيرنفتي رشد چنداني نداشته و علت هم اين است كه ما ساز و كار دروني كردن ارزشافزوده را در اقتصاد بهوجود نياوردهايم.

وي با تاكيد بر اينكه محيط كسب و كار كشور اصال به درد توليد نميخورد، گفت: با اين ش//رايط توليد نداريم تا صادرات رونق يابد. عمدهترينكاالهايصادراتي در اين ميان آمار منتشرش//ده از سوي گمرك نشان ميدهد كه در چهار ماهه اول سال 69، اقالم عمده صادراتي كشورمان به ترتيب شامل ميعانات گازي به ارزش دو ميليارد و 315 ميليون دالر، ساير روغنهاي س//بك و فرآوردهها به جز بنزين با 512 ميليوندالر،پلياتيلنگريدفيلمبا584 ميليوندالر، پروپانمايعشدهبهارزش644 ميليوندالرومتانول با 426 ميليون دالر بوده است. اقالمعمدهوارداتي اقالمعمدهوارداتيدرچهارماههابتدايسالجاري نيز به ترتيب شامل برنج با 603 ميليون دالر، ذرت داميبهارزش484 ميليوندالر،وسايلنقليهموتوري با حجم سيلندر 1500 تا 2000 سيسي به ارزش 426 ميليوندالر،لوبيايسويابا833 ميليوندالرو قطعات منفصله جهت توليد خودروي سواري با113 ميليون دالر بوده است. عمدهترينخريدارانكااليايراني عمدهترين خريداران كاالهاي ايراني در چهارماهه اول س//الجاري به ترتيب شامل چين به ارزش دو ميلي//ارد و 841 ميليون دالر، عراق با دو ميليارد و 52 ميليون دالر، امارات متحده عربي با دو ميليارد و 37 ميليون دالر، جمهوري كره با يك ميليارد 400و ميليون دالر و هند با 926 ميليون دالر بوده است.

كش/ورهايعمدهصادركنن/دهكاالبه ايران

كش//ورهاي عمده صادركننده كاال به ايران در مدت يادشده به ترتيب شامل چين با سه ميليارد و 495 ميليون دالر، امارات متحده عربي با دو ميليارد و 992 ميليون دالر، جمهوري كره با يك ميليارد و 74 ميليون دالر، تركيه با 958 ميليون دالر و هند با 891 ميليون دالر بوده است. ادامهبيتوجهيها كاهش صادرات كشور در حالي اتفاق افتاده است كه كارشناسان بارها در اظهارنظرهاي خود به تمركز بر توليد كاالهاي صادراتمحور و همچنين حل موانع صادراتي صادركنندگان تاكيد داشته و اين اقدامات را راهي براي افزايش حجم تجارت خارجي و بهبود رفاه اقتصادي كشور عنوان كردهاند اما آمار اعالم شده از سوي گمرك نشانگر ادامه بيتوجهيها نسبت به اين حوزه تاثيرگذار در اقتصاد است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.