مشکالت اقتصاد ریاضيمحور

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

امیــر بهلولي- بســياري از صاحبنظران اقتصادي داراي يک رويکــرد رياضيمحور در مباحث اقتصادي هستند. به عنوان مثال به دنبال نوشتن معادله يا معادالتي در حوزه اقتصاد ايران هســتند يا با ديدن چند نمودار آماري اقدام به تصميمگيري ميكنند.

نويســنده اين مطلــب مباحــث آماري و رياضيمحــور را از علم اقتصــاد جدا نميبيند اما ضروري اســت كه از مباحث روانشناســي، جامعهشناســي، حقوقــي و سياســي نيــز غافل نشويم.

متاســفانه در اقتصاد ايــران مکتب خاصي دنبال نميشود اما در مجموع گرايش به سمت مکتب ليبراليسم است. نويسنده به منظور اثبات اشــتباه بودن برخي از تصميمگيريهاي كالن در اقتصاد كشور، موضوع صنعت پتروشيمي را بيان ميكند كه براي درک آن به دانش خاصي نياز نيست. بخش عمدهاي از صادرات غيرنفتي كشور به محصوالت پتروشيمي اختصاص دارد. در حــال حاضر ميتوان به اين صنعت چندين نقد وارد كرد كه به اين شرح است: نخست اينکه گاز تحويلي به اين مجتمعها با نرخ 8/5 سنت محاسبه ميشــود در حالي كه نرخ واقعي اين گاز كه از آن به عنوان نرخ خوراک مجتمعهاي پتروشيمي ياد ميشود بيش از 40 سنت است و در صورت تمايل از ما خريداري ميكنند.

نکته بعدي به اســتراتژيهاي انتخابشده به منظور توليد محصوالت مختلف برميگردد كه كامال ابتدايي هســتند. بــه عنوان مثال در توليــد محصولي مانند اوره به حدي حيرتآور عمل كردهايم كه نويســنده اين مطلب تمايل دارد برخي ســخنان را به زبان آورد كه از آنها ميگذرد.

ما در حال تبديل شدن به يکي از بزرگترين توليدكنندگان اوره در سطح جهان هستيم و افق تقاضاي اين محصول براساس دادههاي آماري رو به افزايش اســت در حالي كه بديهي است افــق تقاضاي اين محصول نهتنها ثابت نخواهد بود بلکه به شــدت نزولي خواهد بود. دليل اين موضوع به كاربــرد اوره برميگردد كه بيش از 70 درصد تقاضاي آن به منظور توليد كودهاي شيميايي است و نکته جالب اينجاست كه روند آتي توليد محصوالت كشاورزي در حال حركت به سمت توليد محصوالت ارگانيک است و اين موضوع يعني افزايش توليد و عرضه محصولي كه روند تقاضاي آن در خوشبينانهترين حالت ثابت خواهد ماند كه اين موضوع در شرايط عادي باعث كاهش قيمت اوره ميشود. (بديهي است كه در صورت وقوع ناامني يا نااطمينانيهاي قابل توجه، شرايط از حالت عادي خارج ميشود.)

و در نهايت به دليل عدم برنامهريزي صحيح در توليد محصوالت پتروشــيمي، ما با افزايش عرضه خود در برخي محصوالت پتروشــيمي، كاهــش قيمت را براي محصوالت يادشــده به ارمغان آوردهايم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.