جاي خالي ديپلماسي اقتصادي

Jahan e-Sanat - - News -

گروه‌اقتصادي- مقوله سرمايهگذاري در تمام اســناد باالدســتي شامل سند چشــمانداز، اقتصاد مقاومتي، برنامه پنج ساله، قوانين و مقررات حمايتي و تشويقي ...و مورد تاكيد ويژه قرار گرفته است و در اين راه نقش پررنــگ دولت در جذب و اختصاص منابع موجود به زيرساختهاي اقتصادي كشور بسيار قابل توجه خواهد بود. در اين مســير دو راهبرد براي تامين منابــع مالي مــورد نيــاز در بخشهاي اصلي اقتصادي وجود خواهد داشــت كه تكيه بر ســرمايههاي داخلــي يا جذب سرمايهگذاريهاي خارجي دارد و ميتواند از اين طريق امكان دستيابي به اهداف رشد اقتصادي پيشبيني شده در برنامه توسعه ملي را محقق سازد.

به واســطه اهميت شكوفايي و رونق در بخشهاي صنعت، معدن، كشاورزي، نفت و پتروشــيمي ...و كه زمينهســاز توسعه اقتصادي كشور به شمار ميروند، مشخص است كه قدم اصلي در اين زمينه، جذب سرمايهگذاري و بهكارگيري آن در زيرساختهاستكهدربرنامهششمتوسعه بر آن تاكيد شده است.

دولت موظف اســت در بخش منابع مالي در طول برنامه ششــم، ساالنه ۰۸۵ هزار ميليارد تومان سرمايهگذاري كند، كه براي بهدست آوردن اين رقم از منابع بخش عمومي براي تملك داراييهاي سرمايهاي، صندوقتوسعهملي،بازارسرمايه،تسهيالت بانكي،منابعبخشخصوصيوشركتهاي دولتيوهمچنينجذبمنابعخارجيبايد استفاده كرد.

با اين حال به نظر ميرســد با توجه به اظهارات مقامات دولت يازدهم مبني بــر خالي بودن صندوق توســعه ملي و همچنين انجماد داراييهاي سيســتم بانكي و ناتواني بازار سرمايه در تامين مالي بخشهاي اقتصاد، چالشهاي بســياري پيشروي دولت دوازدهم در رســيدن به اهداف برنامه ششــم وجود دارد. عالوه بر موارد فوق، كسري بودجه گسترده دولت را نيز بايد در نظر داشــت كه در نتيجه آن امكان تامين منابــع مالي پروژههاي ملــي از طريق منابع داخلــي به ميزان ۰۰۱درصد ميسر نخواهد بود و راهي جز جذب سرمايهگذاري خارجي و ورود منابع مالي فعاالن اقتصادي ديگر كشــورها به ايران نميتواند جبرانكننده ضعفهاي موجود باشد.

از طرفي امكان ورود سرمايهگذاران خارجي به كشــور بدون در نظر گرفتن سياســتهاي بهبود در روابط خارجي ايــران دور از ذهن به نظر ميرســد و اولين اقدام براي سرمايهگذاري خارجي، بهبود روابط ديپلماســي خواهد بود كه در كنار ذهنيتســازي و فرهنگسازي براي جذب منابع مالي خارجي، تهيه و تدوين طرحهاي مربوط را ميطلبد. تا زماني كه طرحي براي سرمايهگذار در چارچوب بينالمللي وجود نداشته نباشد امكان جذب سرمايهگذار خارجي فراهم نخواهد شــد و اين امر مستلزم بهبود روابط بينالمللي بــراي متقاعد كردن ســرمايهگذاران خارجي جهت ورود به كشور است. ‌اولوي ‌تهاي‌اقتصادي‌دولت اين در حالي است كه در برنامه ششم توسعه رشــد اقتصادي هشت درصدي مدنظر است كه ۸/۲ آن از محل بهرهوري عوامل توليد بايد تامين شــود. در همين راســتا تاميــن مالي بخشهــاي نفت، پتروشيمي، صنعت، معدن، كشاورزي و ... جزو اولويتهاي اقتصادي دولت دوازدهم بايد قرار گيرد.

با در نظر گرفتن سياستهاي توسعه اقتصــادي كشــور در بلندمدت، رشــد ســرمايهگذاري در برنامه ششــم ۴/۱۲ درصد در طول ســالهاي اجرايي برنامه هدفگذاري شده است و اين امر جز با در تخصيص سرمايه و بودجه به بخشهاي اقتصادي محقق نخواهد شــد كه در اين راه سرمايهگذاري خارجي ميتواند نقش پررنگي ايفا كند.

در برنامه ششــم توسعه، برنامهريزي شده تا۰۴ ميليارد دالر سرمايهگذاري براي صنعت پتروشيمي جذب شود. همچنين در بخشهاي صنعت، معدن و تجارت به بيش از ۰۵۲ ميليارد دالر سرمايهگذاري نياز است كه ساالنه براي اين منظور ۰۵ ميليارد دالر بايد تحقق يابد.

از سوي ديگر صنعت نفت در طول برنامه ششــم بــه ۰۰۲ ميليــارد دالر سرمايهگذاري نياز دارد كه از اين ميزان ســهم بخش باالدســتي ۴۳۱ ميليارد دالر اســت و بايد يادآور شد كه تامين مالــي طرحها ميتواند از منابع داخلي، خارجــي و همچنين صندوق توســعه ملي تامين شود اما با توجه به تنگناي مالي موجود چارهاي جز سرمايهگذاري خارجي نيست.

‌سياست‌سد‌جذب‌سرماي ‌هگذاري‌ خارجي

بــا اين حال بايد توجه داشــت كه ورود ســرمايهگذار خارجي در صورت مديريت صحيح اگرچــه به نفع توليد ملي ميتواند باشد اما اين سرمايهگذار خارجي در شرايطي وارد كشور ميشود كه ايران براي آنها مزيتهايي داشته باشد از جمله پايين بودن دستمزد نيروي كار، انرژي و سوخت ارزان، ريسك پايين ســرمايهگذاري و آسان بودن قوانين و مقررات.

همچنين قابل توجه است كه مسايل سياسي مهمترين دليل عالقه يا بيميلي طرف خارجي بــراي ورود بــه ايران به شــمار ميرود و تا زماني كــه نزاعها و كشــمكشهاي داخلي ميان جناحهاي سياسي وجود داشته باشد، طبيعي است كه روي جذب سرمايههاي خارجي نتايج منفي بگــذارد و عدم رغبــت فعاالن و سرمايهگذاران خارجي براي ورود به خاك ايران را به دنبال داشته باشد.

اين در شــرايطي است كه در اليحه برنامه ششم توسعه نيز سهم منابع مالي خارجــي در تامين مالي معــادل ۲/۲۲ درصد (بالغ بر ۴۰۳۱ هزار ميليارد ريال) پيشبيني شده است، اين در حالي است كه مواد برنامه متضمن سازوكارهاي كافي جهت جلب و جذب سرمايهگذاران خارجي در چنين ابعادي نيســت. با توجه به اين مولفه و با در نظر داشتن شرايط سياسي منفــي در جذب ســرمايهگذاران بهنظر نميرسد امكان تحقق هدف رشد اقتصادي پيشبيني شده از اين ناحيه مانند دو برنامه توسعه قبلي محقق شود.

در نتيجه به نظر ميرسد اهداف ذكر شده در زمينه جذب سرمايه براي توسعه اقتصادي كشــور در اين ســند به دور از واقعيــت بوده و تنهــا جنبه صوري پيدا كرده است.

در اين ميان نگاهي به آمار و ارقام ساليان گذشــته در زمينه جذب سرمايهگذاري خارجي عملكرد ســاليان گذشته كشور را مشخص ميكند؛ ميزان سرمايهگذاري خارجي در دوره ‪۹۷۳۱ ۳۹۳۱-‬ نشــان ميدهد كمترين ميزان جذب ســرمايه خارجي در ۵۱ سال گذشته به دوره چهار ساله ‪۴۸۳۱ ۷۸۳۱-‬ مربوط ميشود كه رقم آن هشــت ميليارد و ۳۶۱ ميليون دالر ثبت شــده، در حاليكه چهار سال پيــش از آن ۰۱ ميليارد و ۶۶۴ ميليون دالر جذب سرمايه خارجي صورت گرفت. طي سالهاي ‪۸۸۳۱ ۱۹۳۱-‬ نيز بيشترين حجم ســرمايهگذاري خارجي در كشور انجام شد. رقم محاسبه شده در اين چهار سال ۲۱ ميليارد و ۸۵۳ ميليون دالر بود.

همچنين آمار موجود نشان ميدهد در دو سال فعاليت دولت يازدهم در مجموع پنج ميليارد و ۰۰۶ ميليون دالر سرمايه خارجي وارد ايران شده است.

‌پي ‌ششرط‌جذب‌سرماي ‌هگذاري‌ خارجي

در همين حال يك اقتصاددان معتقد است: ضروري است دولت دوازدهم در كنار ديپلماسي سياسي، ديپلماسي اقتصادي خود را نيز تقويت كند.

ابراهيــم جميلــي در گفتوگوي خود بــا «جهانصنعــت» گفت: قطعا سرمايهگذاري خارجي يكي از آيتمهاي مهم در زمينه تامين منابع مالي طرحها ميتواند باشــد و دســتيابي به اين امر نيازمنــد كار ويــژه روي آن از ســوي نهادهاي مسوول است.

وي افزود: با اين حال ضروري است كه در اين مسير، نبايد زياد خوشبينانه عمل كنيم و از سوي ديگر نبايد زياد هم نااميد شــويم زيرا اين اقدام بستگي به عملكرد خودمان دارد.جميلــي تصريح كرد: اگر بتوانيمعالوهبرالبيهايسياسي،البيهاي اقتصادي نيز داشته باشيم، يعني همراه با ديپلماسي سياسي، ديپلماسي اقتصادي را هم تقويت كنيم، امكان دسترسي به اين منابع مالي مهيا خواهد شد.

اين اقتصاددان خاطرنشان كرد: البته قطعا در ارتباط با سياستهاي آمريكايي و سياســتهايي كه به نوعــي در روابط تجاري آمريكا وجود دارد با احتياط بايد برخورد شود، با اين حال در شرايط فعلي در طرفهــاي اروپايي اين آمادگي براي جذب سرمايهگذاري خارجي به سادگي وجود دارد.

وي افزود: ما بايد روشهايمان را كمي تغييــر دهيم. همانطور كه ميبينيد در رابطه با بحث نفت حرفهاي زيادي داريم گــواه آن را در قرارداد توتال ميتوان ديد كه نشــان داد ايران ميتواند از جذابيت سرمايهگذاريباالييمخصوصادرطرحهاي نفت و گار برخوردار باشد.

جميلــي اظهار كرد: بــا اين حال در كنار نفت و گاز بايد بتوانيم در بخشهاي صنعت و معدن هم به اين موهم دســت يابيم، ولي ضروري اســت تيم اقتصادي دولت دوازدهم منســجم باشد و اين امر نياز دارد بانك مركزي نســبت به دولت دوازدهم فعالتر برخورد كند. اگر بتوانيم مديريتصحيحيداشتهباشيمقطعاامكان دسترسيبهبخشاعظميازمنابعخارجي وجود خواهد داشت.

اين كارشناس اقتصادي ادامه داد: در منافع ملي و اقتصــادي بايد جنگهاي داخلي سياسي و جناحي خود را فراموش كنيــم زيرا اگر بحثهاي سياســي را به بحثهاي اقتصادي بكشانيم قطعا به ضرر منافع ملي كشور خواهد بود و تاثير منفي در بخشهاي اقتصادي خواهد داشت. بايد تالش بكنيم اينها به حداقل برسد.

وي افزود: اوضاع كنوني ما به گونهاي است كه نياز به ايجاد اشتغال داريم و بايد آن را در اوليتهاي خود قرار دهيم. اگر با اين موارد با اغراض سياسي برخورد كنيم قطعا به نفع كشور ما نخواهد بود.

جميلي تاكيــد كرد: همــه مردم و كارشناسان منتظرند دولت دوازدهم تيم اقتصادي خود را معرفي كند تا مشخص شود گزينههاي تيم اقتصادي دولت تا چه ميزان با هم همخواني و همكاري دارند و چقدر ميتوانند تعامل داشته باشند.

ايــن اقتصاددان گفت: تــا زماني كه اعضاي موردنظــر رييسجمهور معرفي نشوند، نميتوان در زمينه عملكرد دولت دوازدهم اظهارنظر قطعي كرد.

جميلي اظهار كرد: با تالش ميتوان به نتيجه مطلوب دســت يافت ولي اگر كاري نكنيم و دست روي دست بگذاريم نتيجهاي حاصل نخواهد شــد و تنها با استناد به امضاي موافقتنامهها نميتوان به اين موهم دســت يافــت. در مجموع ميتوان گفت بحث ســرمايهگذاري در ايران از جذابيت بااليي براي سرمايهگذاران خارجي برخوردار است و اگر اقدام موثري در اين زمينه داشته باشيم ميتوانيم نتايج مطلوبي كسب كنيم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.