ژﻧﺮﺍل ﻧفﺘﻰ 5 ﺳﺘﺎﺭه ﻣﻰ ﺷﻮﺩ

نگاهی به تاکتیک های زنگنه برای توسعه صنعت انرژی؛

Jahan e-Sanat - - News -

حسن روحاني اينبار هم ژنرال نفتي را براي تصــدي وزارت بزرگترين وزارتخانه دولت خود نامزد كرده است. او كسي است كه براي اعاده ميزان توليد نفت ايران جنگيد وتوانستقرارداديبزرگباشركتفرانسوي توتال براي توسعه ميدان بزرگ گازي ايران، پارسجنوبيمنعقدكند.

بيژن نامدارزنگنه، مهندس56 ســاله، در دوره دو رييسجمهــور وزير نفت بود و توانست ايران را از كاهش توليد نفت اوپك معاف كند. مجلس هفته آينده درخصوص اوتصميمخواهدگرفت.

در اولين دو دوره وزارت زنگنه از ســال 1997 تا5002، اين وزير ايراني توانست بعد از سالها شركتهاي بزرگ نفتي دنيا چون توتال و رويال داچشل را براي احياي ميادين نفت و گاز ايران به ايران بكشاند. او در سال 2013 دوباره به اين سمت بازگشت و بعد از رفع تحريمهاي جهاني عليه ايران، توانست توليدنفتاينكشوررابهيكميليونبشكه در روز برســاند. آخرين تالش او در جلب موافقت ســرمايهگذاران به ثمر نشست و توتالفرانسويدرسومژوئيهقرارداديباايران براي توسعه پارسجنوبي بست. اين ميدان بزرگترينميدانذخايرگازيدنياستوبعد از رفع تحريمها اولين سرمايهگذاري ايران در ميادين نفت و گاز به حساب ميآيد.

ازهمينروبامعرفيبيژنزنگنهبهمجلس شوراي اسالمي به عنوان گزينه پيشنهادي وزارت نفت در دولت دوازدهم اهم برنامههاي اين وزارتخانه در دولت دوازدهم اعالم شد.

اين برنامه در پنج فصل شامل فصل اول: «مقدمه؛ نگاهي به شرايط مرداد ،»1392 فصل دوم: «گزارشــي خالصه از اقدامات شــاخص و اصلي وزارت نفــت در دولت يازدهم»،فصلسوم«اسنادباالدستيحاكم بر برنامه پيشــنهادي در دولت دوازدهم»، فصل چهارم: «چالشهاي اساســي» و در نهايت فصل پنجم: «راهكارها و راهبردهاي عملياتي»تنظيمشدهاست. „نگاهي„به„شرايط„مرداد„۲۹۳۱ صنعتنفتبهعنوانپيشراناقتصادايران در توسعه، نقش مهمي در اشتغال و رشد اقتصادي كشور داشته و دارد. در سالهاي گذشته اين اهميت به صورت مضاعف در شرايط تحريم و بعد از آن در مديريت كشور ظاهر شد. در سال29 كشور در بخش نفت با شرايطپيچيدهوچالشهايمتعدديروبهرو بود كه نياز به اقدامات فوري و تصميمهاي كليديداشت.

درآنسالتوسعهپارسجنوبيباانبوهي از طرحهــا و توزيع نامتوازن منابع و تمركز مديريتي (بدون توجه به توليد گاز) مواجه بود.درتوليدميدانهايمشتركغربكارون طرحها با سرعت كم پيشرفت ميكرد و در طرف عراقي ميزان برداشت بسيار بيشتر از ايران بود. قراردادها با شــركتهاي چيني در وضعيت نامناسبي قرار داشت و توسعه بســيار كند بود. در ديگر ميدانهاي غرب كشورواليهنفتيپارسجنوبينيزتصميمي روشن كه منجر به اتمام طرحها و دستيابي به توليد شود، گرفته نشده بود. در سال29، 43 درصد سبد سوخت نيروگاههاي كشور سوخت مايع بود كه ارزش آن به حدود 18 ميليارددالرميرسيد.درآنشرايطكشوربه واردكننده نفت گاز تبديل شده بود. به علت اعمال تحريمها، صادرات نفتخام و ميعانات گازي به پايينترين ميزان خود طي دو دهه اخير رســيده بود. ميزان ميعانات روي آب كشوربسيارباالبودكههزينههايسنگيني رابرايكرايهكشتيبهشركتملينفتايران تحميلميكرد.

تنوع خريداران نفت و ميعانات ايران نيز بهچندكشورمحدودشدهبود.ازسويديگر در اوپك با موافقت ايران نظام سهميهبندي ملغي شــده بود و از نظر ديپلماسي انرژي شرايط براي تحريم نفت ايران و جايگزيني آن در بازارها با توليدات ديگر كشــورهاي رقيب فراهم شده بود.

درخصوص روستاها و شهرهاي كوچك تقاضايبسياريبرايگازرسانيوجودداشت. همچنين احداث خطوط اصلي انتقال گاز و شــريانهاي ارتباطي بين خطوط اصلي كه منجر به پايداري شبكه ميشد، احداث نشدهبود.

وضعيت در صنعت پتروشــيمي هم نابسامان بود و مجوزهاي زيادي در صنعت پتروشيمي بدون توجه به تقاضا و كشش بازار صادر شــده و هيچ سياست روشني براي توسعه اين صنعت در نظر گرفته نشده بــود. با توجه بــه واگذاريهاي غيراصولي همه پتروشــيميها ماموريتها و وظايف جديد شركت ملي پتروشيمي تامين نشده بود. وضعيت توزيــع و تبادل خوراك بين مجتمعهايمختلفپتروشيميهمروشن نشدهبود.درخصوصيسازيوتقسيمواحدها توجهي به ميزان سودآوري و تنظيم سبد مالكان مختلف از اين لحاظ انجام نشده و ارزشگذاريواحدهابهدرستيصورتنگرفته بود. عالوه بر همه مشكالت مذكور وضعيت توليد و توزيع بنزين در شرايط نامناسبي قرار داشــت. در طرح ستاره خليج فارس با وجود هزينه انجام شده واحدهاي فرآيندي از پيشرفت كمي برخوردار بود.

در سال48 با توليد حدود چهار ميليون بشــكه در روز نفت و مالكيت دولتي همه پااليشگاهها و پتروشيميها تعداد نيروهاي صنعت نفت اعم از رســمي، قــراردادي و پيمانكاري حدود 130 هزار نفر بود كه در سال 92 بعد از گذشت هشت سال با وجود رســيدن توليد نفت به حدود 2/8 ميليون بشكه و واگذاري همه پتروشيميها و هفت پااليشگاه از9 پااليشگاه موجود اين تعداد به بيش از032 هزار نفر رسيده بود.

„خالص „هاي„از„اقدامات„شاخص„وزارت„ نفت„در„دولت„يازدهم

افزايشتوليدوصادراتنفتبابهرهگيري از فرصت لغو تحريمها صورت گرفت. توليد نفتخام كه راهبرديترين كاالي توليدي كشور محسوب ميشــود، با بيش از يك ميليون و 200 هزار بشكه در روز از حدود 2/7 ميليون بشكه در روز در پنج ماهه اول سال 92 به حدود 3/9 ميليون بشكه در روز در فروردين ســال 95 رسيده و 1/44 برابر شده است.

افزايش بيش از دو برابري ميزان صادرات نفت و ميعانات گازي كــه از 1/2 ميليون بشــكه در روز در پنج ماهه نخست سال 92 به حدود 2/86 ميليون بشكه در روز در چهار ماهه پاياني سال59 رسيد. همچنين صادرات نفتخام در پنج ماهه نخست سال ‪970 29،‬ هزار بشــكه در روز بود كه در 10 ماهه نخست 94 و قبل از رفع تحريمها به 1/8 ميليون بشكه در روز رسيده بود و در پايان سال 95 به حدود 2/2 ميليون بشكه در روز افزايش پيدا كرده است.

„افزايش„جهشي„توليد„گاز„از„ميدان„ مشترك„پار „سجنوبي

افزايش دو برابري ظرفيت توليد گاز از ميدانمشتركپارسجنوبيدردولتيازدهم كه از082 ميليون مترمكعب در روز در سال 92 به حداقل 575 ميليون مترمكعب در اسفند 95 رسيد. در دولت يازدهم 11 فاز پارسجنوبي تكميل و راهاندازي شده و به مدار آمده اســت، به طوري كه در مجموع ظرفيتتوليدميدانپارسجنوبيبهحداقل 575 ميليون مترمكعب در روز رسيده كه موجب شــده ميزان برداشت روزانه ايران و قطربرابرشود. „اوپك„و„بازارهاي„جهاني افزايشسريعتوليدوصادراتنفتكشور بهميزانحدوديكميليونبشكهدرروزپس از برجام كه اين افزايش صادرات به نحوي بود كهنهتنهابهسقوطقيمتهاينفتمنجرنشد بلكه با ديپلماسي موفق ايران براي بازپس گرفتن سهم خود در بازارهاي نفت منجر بــه پذيرش نقش ايران در بازار نفت و روند افزايشيقيمتهاينفتشد.

„افزايش„توليد„نفت„از„ميدا „نهاي„ مشترك

افزايــش بيش از چهــار برابري توليد نفتخام از ميدانهاي مشترك غرب كارون، راهاندازيتاسيساتشناورفرآورشتوليدنفت در خليج فارس و آغاز توليد بيش از52 هزار بشكه در روز از اليه نفتي پارسجنوبي و آغاز توليد از ميدان نفتي مشترك آذر به ميزان 25 هزار بشكه در روز. „افزايش„توليد„و„توسعه„پتروشيمي افزايشميزانتوليدمحصوالتپتروشيمي نزديكبه01 ميليونتنتاپاياندولتيازدهم با حدود42 درصد رشد 40/6زا ميليون تن در ســال 92 به 50/5 ميليون تن در نيمه سال 96 خواهد رسيد. صادرات محصوالت پتروشيمي از 12/8 ميليون تن در سال 92 بهبيشاز71 ميليونتندرسال59 افزايش يافتهاست.آغازتوليد11 طرحپتروشيميبا سرمايهگذاري حدود سه هزار و39 ميليون دالر و با توليدات ساالنه به ارزش سه هزار و 642 ميليون دالر تا ارديبهشت69 و افتتاح چهار طرح با سرمايهگذاري 2110 ميليون دالر به ارزش توليد ســاالنه حدود 2375 ميليون دالر در سال 96 از اقداماتي بود كه باعثافزايشتوليدپتروشيميشدهاست.

„توليد„و„صــادرات„فرآورد „ههاي„ نفتي

توليد بنزين از پااليشگاه ستاره خليج فارس و توليد فرآوردههاي نفتا و نفت گاز و راهاندازي مســتمر توليد بنزين فاز يك پااليشگاه ستاره خليج فارس از ارديبهشت سالجاري آغاز شــد. ميزان توليد بنزين اصالح شــده و ســوپر در پااليشگاه نفتي كشور در دولت يازدهم 12 برابر شده است. در حال حاضر در هفت كالنشهر كشور اين نوع بنزين توزيع ميشود. در سالهاي 57 تا 77 ايران واردكننده نفت گاز بوده است. واردات نفت گاز طي سالهاي 77 تا 84 به صادرات تبديل شده و طي سالهاي 85 تا 93 مجددا واردات نفت گاز صورت گرفته كه بخشــي از آن به صورت خريد از واحدهاي پتروشيمي بوده اســت. ايران در سال 92 به ميزان متوسط شش ميليون ليتر در روز واردات نفت گاز داشته كه از سال49 مجددا ايران از يك كشور واردكننده نفت گاز به يك كشور صادركننده تبديل شد و در سال 95 بــه صادرات حدود 13 ميليون ليتر در روز دست يافت. در سال 96 نيز براي صادرات بيشاز61 ميليونليتردرروزبهطورمتوسط برنامهريزيشدهاست.

صادرات نفت كوره در سال 95 به حدود 50 ميليون ليتر در روز رسيده كه براي سال 96 دستيابي به بيش از 56 ميليون ليتر در روز برنامهريزي شده است. عقد قرارداد طرح توسعه و نوسازي پاالشگاه و شروع عمليات طرح 480 هزار بشــكهاي فراگير پااليش ســيراف با خوراك ميعانات گاز در منطقه عمومي پارس دو در نزديكي كنگان از ديگر اقدامات انجام شده است. „توسعه„فناوري„و„پژوهش واگــذاري مطالعه 20 ميــدان نفتي و گاز شامل 52 مخزن براساس موافقتنامه همكاري علمي- تحقيقاتي با 9 دانشگاه و مركز تحقيقاتي داخل كشــور و انعقاد 12 قرارداد با دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي برايبوميسازيدانشفني21 فرآينداصلي پااليشگاه نفتخام، پتروشيمي، پااليش و تصفيه گاز از جمله مهمترين اقداماتي است كه در راســتاي توسعه فناوري و پژوهشي صورت گرفته است.

„ساخت„داخلي„تجهيزات„صنعت„ نفت

مهمتريناقدامانجامشدهدرزمينهساخت داخل در چهار ســال گذشته عقد قرارداد خريد همراه با 100 درصد ســاخت داخل لولههاي CRA بين شركت ملي نفت ايران با مشاركت يكي از معتبرترين شركتهاي سازنده اين لولهها و شركت فوالد اصفهان به مبلغ 556 ميليون يورو بود. اين قرارداد ضمن تامين نياز داخل امكان صادرات اين نوع از تجهيزات را براي ايران فراهم ميكند.

در اجراي سياستهاي اقتصاد مقاومتي مرتبطبابخشنفتوگازباتجميعتقاضاها تا پايان سال 95 براي پنج گروه از 10 قلم اصلي،كاالهايمورداستفادهعمدهدرصنعت نفتمناقصهبرگزارشدهودرمجموع55 فقره قرارداد با سازندگان داخلي درخصوص پنج گروه كااليي آنها منعقد شده است. „توجهب„ه„مالحظات„زيس „تمحيطي افزايش توليد و توزيع بنزين اصالح شده و ســوپر، افزايش توليد نفت گاز يورو 4 و توزيعكالنشهرها،قطعدريافتهيدروكربن غيراستانداردبهعنوانبنزينازپتروشيميها راهاندازيآخرينمرحلهطرحآمانك،افزايش سهم گاز در سبد سوخت نيروگاهها، كاهش گازهاي ســوزانده شده در پارسجنوبي ...و برخي از مهمترين اقدامات دولت يازدهم در زمينهمالحظاتمحيطزيستيبودهاست.

„قراردادهاي„جديد„نفتي„و„تاكيد„بر„ افزايش„ضريب„برداشت

تدوين شرايط عمومي، ساختار و الگوي قراردادهاي باالدستي نفت و گاز و دريافت چهار مصوبه از هيات وزيران در اين خصوص ودرادامهآنهااخذمصوبهمربوطبهشيوهنامه تشكيلشورايعاليمهندسيمخازننفتو گازكهعدممغايرتهمهاينمصوباتبهتاييد رييسمجلسنيزرسيدهاست.

عقــد قرارداد توســعه فــاز 11 همراه با تمهيدات ازدياد برداشــت با مشــاركت كنسرسيوم توتال،ICPNC و پتروپارس، عقد62 يادداشتتفاهمودوچارچوباصولي قرارداد براي توسعه ميادين نفت و گاز براي توسعه ميادين جديد نفتي، اقدامات وزارت نفتدرراستايافزايشضريببازيافتاست. „چال „شهاي„اساسي صنعت نفت در دو دهه اخير با كشــف مخازن كوچك كه اكثرا از ضريب بازيافت پايينيبرخوردارهستند،روبهروبودهواحتمال كشف ذخاير عظيم بسيار كم است. عالوه بر اينتوليدنفتخامكشورتاكنونبيشترمبتني بر توليد از ميادين بزرگ با متوسط ضريب بازيافت73 درصدبودهاست.توليداينميادين كه همگي در نيمه دوم عمر خود هستند، با افت باالي ساالنه مواجهاند. به طوري كه در صورت عدم اقدام موثر براي ازدياد برداشت در اين ميادين سطح توليد آنها در 10 سال آتي از حدود2/2 ميليون بشكه به008 هزار بشكه در روز كاهش مييابد.

ظرفيــت توليد نفت و گاز كشــور به عنوان يكي از مهمترين شاخصهاي توسعه اقتصادي، امنيت ملي و قدرت منطقهاي و جهاني كشور با روند سرمايهگذاري فعلي به تدريجكاهشچشمگيريخواهديافت.

كمبودشديدمنابعماليمستهلكشدن عمدهتاسيساتسطحالعرضي،قيمتگذاري غيرواقعيحاملهايانرژي،باالبودنكمنظير شــدت انرژي در بخشهاي مصرفكننده و عدم ســرمايهگذاري در خارج از كشــور براي صيانــت از بازارهاي صادراتي از ديگر چالشهايوزارتنفتمحسوبميشوند. „راهكارها„و„راهبردهاي„عملياتي راهكارها و راهبردهاي پيشنهادي براي وزارت نفت جهت رفع چالشهاي مذكور، ادامهتوسعهجديميدانهايمشتركگازي ونفتي،عقدقراردادهايجديدنفتيباهدف توسعهميدانهايمشتركوافزايشضريب بازيافت از مخازن نفت كشور با بهكارگيري فناوريهاي نوين و جذب ســرمايهگذاري خارجي و ايجاد اشــتغال، افزايش ظرفيت توليد نفت و گاز با هدف افزايش و يا حداقل حفظسهمايراندربازارجهانينفتوارتقاي جايگاه كشور در اوپك و همچنين افزايش قدرت اقتصادي، امنيتي و سياسي كشور، اتمام توســعه ميدان گازي پارسجنوبي، بازسازي و نوســازي بخشهاي فرسوده و قديمي صنعت نفــت، احداث پايانه نفتي دريايعمان،ادامهاجرايجهشدومصنعت پتروشيمي با هدف تكميل زنجيره افزايش توليد و ساير محصوالت پتروشيمي، تغيير رويكــرد از صادرات نفتخــام به صادرات فرآوردههاي بــا ارزشافزوده باال با افزايش ظرفيت پااليشــي كشور و بهبود الگوهاي پااليشي در پااليشگاههاي موجود با هدف تكميلزنجيرهارزش،نقشآفرينيجديدر صادرات گاز منطقه و شروع صادرات ،LNG ارتقاي سطح فناوري در صنعت نفت، اتمام طرحهاي گازرساني به شهرهاي كوچك و روستاهاي باقي مانده و آغاز شده، تكميل شبكه سراسري گازرساني كل كشور، اجراي طرحهايبهينهسازيمصرفسوخت،تغيير درساختارتوزيعسوختكشور،تربيتنيروي انسانيمتخصص،بازآراييساختاروزارتنفت، ضرورت توجه به حوزه مسووليت اجتماعي صنعت نفت، استفاده از تواناييهاي صنعت نفتبرايتوازنمنطقهاي،واگذاريحداكثري تصديهابهبخشخصوصي،حمايتازجذب سرمايه ...و مهمترين راهكارهاي پيش روي وزارت نفت در دولت دوازدهم است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.