کمترین نوسانات از سال 86 تا 88

نگاهی به تغییرات 15 ساله نرخ دالر در کشور؛ تنش ارزی در کمین اقتصاد ایران

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

«جهان‌صنعت»-‌در ایران وقتی درباره ارز صحبت میشود منظور همان دالر است؛ الاقل در کوچه و بازار که اینطور است. از اول هم اینطور نبود، بعدازسال۰۹ کهاحمدینژادقطعنامههاوتحریمها را به کشور تحمیل کرد این وضوع به وجود آمد. اینکه مردم را در هر شغل و صنفی به یک صراف تبدیلکرد.صحبتازدو،سهبرابرشدنقیمتدالر بود، آن هم در جامعهای ملتهب از نظر سیاسی و اجتماعی.ساختارهایمختلفکشورهریکدرگیر معضالتی شده بود که با انتخابات سال ۲۹، اینبار هرچند باثبات شد اما دچار رکود هم شد!

باری... دالر برای مردم کشوری که تورم ۰۲ و ۰۳ درصدی را همین چند سال قبل تجربه کرده مساله مهمی است. طبیعی هم هست! به عنوان کشور صادرکننده نفت با بودجه نفتی، همه چیز از ادویه و خشکبار گرفته تا خودرو و ... همگی به قیمت دالر و عرضه آن بستگی دارد. یعنی دالر در ایران فقط یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه میتواند عامل تحوالت بزرگ سیاسی و اجتماعی و حتی امنیتی شود، چنانکه در سالهای ۹۸ تا ۲۹ شاهد آن بودیم. عرضهکننده دالر و در واقع دماسنج آن کیست؟ - بانک مرکزی و در بانک مرکزی شخصی که به صندلی معاونت ارزی تکیه میزند شخصیت تعینکنندهای به شمار میرود که عملکرد وی تا کف جامعه اثرگذار خواهد بود. در اینجا نگاهی داریم به نوسانات قیمت دالر در ادوار مختلف از سال ۰۸۳۱ تاکنون. ‌0831‌تا‌6831:‌محمدجعفر‌مجرد نوربخــش تاســال ۲۸۳۱ در بانک مرکزی حضورداشتهوآخرینمعاونارزیویمحمدجعفر مجرد است که دردوره شیبانی و از سال ۲۸۳۱ تا ۶۸۳۱ نیز در این سمت حضورداشته است.

در دوره وی باالترین نوسان ساالنه نرخ ارز در بازار آزاد در سال ۳۸۳۱ با حدود پنج درصد رخ داد و کمترین نوسان مربوط به سال ۱۸۳۱ میشود که نوســان قیمت دالر در بازار آزاد کمتر از یک درصد ثبت شده است. در سال ۰۸۳۱ قیمت هر دالر در بازار آزاد ۵۲۹۷ ریال بود که وقتی صندلی را تحویل داد این عدد به ۷۵۳۹ رسیده بود. ‌یعار‌اضر‌:1388‌ات‌1386‌ بعد از اینکه شیبانی از بانک مرکزی استعفا میدهد، احمدینژاد، رییس دولت نهم، طهماسب مظاهری را جایگزین وی میکندکه او نیز در مدت کمتر از یکسال از حضورخود دربانک مرکزی، راعی رابه عنوان جانشین مجرد برمیگزیند. در دوره مســوولیت او یعنی از آذر ۶۸ تا مرداد ۸۸، دالر در بازار آزاد هر سال حدود سه درصد نوسان قیمت داشت. او وقتی صندلی را تحویل گرفت دالر در بازار آزاد ۷۶۶۹ ریال بود و وقتی صندلی را تحویل داد دالر در بازار ۹۷۹۹ ریال شده بود. ب‌و‌هریت‌نارود‌:1392‌ات‌1388‌ ‌یثبات‌ بعد از رفتن مظاهری، محمود بهمنی به بانک مرکزی میآید که وی البته با حذف رضا راعی، برهانی، ســیدعلی و در ادامه مینو کیانیراد را درسالهای حضورش تا ۲۹۳۱، در سمت معاونت ارزی قرار میدهد.

در ســال ۹۸ و یکسال بعد از خروج راعی از معاونت ارزی نوسان ساالنه قیمت دالر در بازار آزاد دو برابر شده و به بیش از شش درصد میرسد. در سال ۹ این نوسان به بیش از ۸۲ درصد میرسد. این دوره، دوره مسوولیت برهانی است. وقتی آمد دالر در بازار آزاد ۱۰۶۰۱ ریال بود و وقتی در سال ۰۹ صندلی را تحویل داد دالر به ۸۶۵۳۱ ریال رسیده بود!نفر بعدی در لیست بهمنی سیدکمال سیدعلی است که البته عمر معاونت او به سال نکشید که بتوان دوران او را ارزیابی کرد. پس از حدود ۵،۴ ماه بهمنی، سیدعلی را هم حذف و جای او را به مینو کیانیراد داد. مسوولیت کیانیراد با بحران دالر مصادف شد. قبل از او دالر ۸۶۵۳۱ ریال بود اما وقتی در سال ۲۹۳۱ روحانی آمد و دوران بهمنی به پایان رسید و رفت دالر را ۰۰۳۶۳ ریال تحویل داد! ‌2931‌به‌بعد:‌دوران‌کاهش‌و‌رشد‌ از ۲۹۳۱ به بعد که سیف رییس بانک مرکزی شد غالمعلی کامیاب را به سمت معاونت ارزی بانک مرکزی منصوب کرد و تاکنون نیز او بر این صندلی تکیه زده است.

اگرچه در سالهای گذشته که در اینجا بررسی شده کمتر اثری از کاهش دیده میشود اما بنابر آرام شدن التهابات جامعه و حضور موثر بینالمللی ایران، در سال اول دولت روحانی همزمان با امید مردم به بهبود شرایط شاهد کاهش قیمت دالر هستیم. اما بعد از سالهای ۲۹ و ۳۹ در سالهای ۴۹ و ۵۹ مجددا شاهد نوسان حدود چهار درصد برای سال ۴۹ و نزدیک به هفت درصد در سال ۵۹ هستیم. ‌از‌امروز‌به‌بعد معاون ارزی بانک مرکزی یکی از پنج شخص مهم و تاثیرگذار در زمینه اقتصاد کالن کشور به شمار میرود و با توجه به نوسانات احتمالی نرخ ارز به واسطه سیاستهای اجرایی که در دست دولت دوازدهم قرار دارد، به نظر میرســد چهار سال پرچالش پیش روی بانک مرکزی و معاون ارزی آن قرار داشته باشد. با این حال رییس کل بانک مرکزی در یک اقدام نه چندان کارشناسی شده و باالجبار شخصی کمتجربه و ناآشنا به بازار ارز را به عنوان معاون ارزی خود در سالهای آتی در نظر گرفته است.

ســید احمد عراقچی که تجربه خاصی در زمینــه وزارتخانهها و نهادهای سیاســتگذار اقتصادی کشور نداشته و عملکرد قابل بحثی را از خود بر جای نگذاشــته اســت، در حالی در این پست حســاس قرار گرفته که به نظر میرســد کنترل و مدیریــت پیچیدگیها و چالشهای بازار ارز از توان وی خارج اســت و جای سوال دارد که چرا در چنین برهه زمانی خاصی چنین تصمیمی از سوی بانک مرکزی اتخاذ شده است.

این در حالی اســت که هنوز ماندن سیف قطعی نشده است؛ اتفاقی که به نظر میرسد با قرار گرفتن عراقچی در پست معاونت ارزی و جابهجایی کامیاب در معاونت بینالملل این بانک، با اهــداف و مقاصد خاصی همراه بوده باشــد و گویا رییس کل کنونی بانک مرکزی طرحهایی برای مدیریــت بازار پولی و بانکی کشور در سالهای آینده در نظر گرفته است. اما هرچه باشد یک نکته روشن است و آن اینکه تغییرات و عدم ثبات در پست حساسی همچون معاونــت ارزی باید با احتیاط صورت پذیرد تا از تنشها و نوسانات بازار که تاثیر عمدهای بر اقتصاد کشور دارد، جلوگیری شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.