مصرفالکلبیدادمیکند

افزايش‌مرگ‌‌به‌دليل‌استفاده‌از‌مشروبات‌تقلبی‌در‌ايران؛

Jahan e-Sanat - - صفحه اول -

محمد ميالني- تقريبا نزديك به دو دهه پيش بود که در محلههاي جنوب شهر تهران مشروبات الکلي دستساز و نامرغوب را داخل کيسههاي فريزر ميريختند و افرادي به اصطالح ساقي به مشتريها ميفروختند. اگر فروشنده قدري انصاف به خرج ميداد بطريهاي کتابي تهيه میکرد و داخل آنها مشروبات الکلي دستساز را ميريخت و عرضه ميکرد. اگرچه به اين صورت قيمت مشروب مقداري بيشتر ميشد اما در عوض بهداشتي و تميز بود و به تعبير بهتر کتابي بود. مساله فقط اين نيست.

محمد ميالني- تقريبا نزديك به دو دهه پيش بود كه در محلههاي جنوب شــهر تهران مشروبات الكلي دستساز و نامرغوب را داخل كيسههاي فريزر ميريختند و افرادي به اصطالح ساقي به مشتريها ميفروختند. اگر فروشــنده قدري انصاف به خرج ميداد بطريهاي كتابي تهيه و داخل آنها مشروبات الكليدستسازراميريختوعرضهميكرد.اگرچهبه اينصورتقيمتمشروبمقداريبيشترميشدامادر عوض بهداشتي و تميز بود و به تعبير بهتر كتابي بود. طرحوضعيت مساله فقط اين نيست. همانقدر و اندازه كه در دو دهه پيش آمار كشتهشدگان و بيماران و مسمومان به دليل مصرف الكلها و مشروبات ناسالم باال بود، اكنون نيزباچناناخباروازجملهمشاهداتيروبهروهستيمكه نهتنهاتاسفباراستبلكهبدونشكنيازبهيكبرنامه منسجم و ضروري را گوشزد ميكند كه نهتنها وجود ندارد بلكه قطعا توقع بيش از حد از جامعه به منظور كنترل مصرف مشروبات الكلي را زير سوال ميبرد. هر بطريازمشروباتالكليناسالمكهامروزدربازارشهرها وجوددارند،دقيقامانندبمبيهستندكهسالمتروان و جسم و از همه مهمتر خانوادهها را تهديد ميكنند. باالخص عمق فاجعه زماني بروز و نمود بيشتري دارد كهمصرفمشروباتبهنوعيبهعنوانضديتوكنترل مصرفموادمخدرقلمدادشدهوتداعيكنندهوضعيت سالمومفرحيبرايجوانانمحسوبميشود.بيهيچ اغراقي اين نوع تفكر، فكر غالب بخش قابل توجهي از طبقههاي سطح پايين و كماطالع جامعه است و متاسفانه هيچ راهكاري نيز تا امروز به منظور ابطال آن ازطريقدستگاههايرسميباالخصمسووالنكنترل وشناختوضعيتخانوادهوشهرونديارائهنشدهاست. در يك كالم به جرات ميتوان ادعا كرد كه در اين ايام وقتي كسي مشروب ناسالم و دستكاريشده را بدون آگاهي و اطالع قبلي مصرف ميكند، در واقع بستهاي كامل از انواع و اقســام قرصهاي مخدر و آرامبخش گرفته تا انواع مايعات گازدار، سمي و اسانسهايي را كه سالهاست از چرخه مواد غذايي به دليل سرطانزا بودنحذفشدهاند،مصرفميكند.سوداگرانمشغول درتجارتمشروباتالكليتوليدداخلنيزازاينمواددر تركيبهايدستسازوآشپزخانهايمشروباتاستفاده ميكنند تا بتوانند به اسم كيفيت و مرغوبيت، فروش بيشتريداشتهباشند. بحرانكجاست قصه مصرف مشروبات الكلي در جامعه ما دست كمــي از فاجعه مواد مخدر نــدارد و به همان اندازه نيز افراد و بالجمله اجتماع را به كام مرگ و ســاير بحرانهاي جسمي و روحي ميكشاند با اين تفاوت كه به دليل صرفا قبح بيشــتر و حرام بودن شرعي مســكرات، اخبار آن را يا كمتر ميشنويم يا بهطور طبيعي كمتر انعكاس خبري در اين خصوص داريم. اما شرايط به اندازه الزم و وافي بحراني و تاسفبار است. دليلبررسيوضعيتمصرفمشروباتالكليدركشور به واقع از رويت وضعيت كافهها، مشروبفروشيها و كازينوهاي شهر تفليس براي نگارنده شروع شد كه در اين ايام يكي از مناطق آزاد و مفرح براي ايرانيان در قالبتورهاومراكزجذبگردشگريتوانستهمقبوليتي مناسب و از همه مهمتر پرمتقاضي را به دست آورد. براي اثبات اين مدعا كافي است يك آمار پيشپاافتاده از تعداد و ميزان ظرفيت هواپيماها به مقصد تفليس در طول يك هفته را در نظر بگيريد تا مطمئن شويد كه اكنون اين شهر و اين كشور در بورس متقاضيان سفرهاي تفريحي در ميان طبقه متوسط اجتماعي و حتي طبقات سطح پايين جامعه به لحاظ فرهنگ و مالي است چراكه در بهترين شرايط موجود و در يك سفرپنجروزهيكجوانبهشهرتفليسبامخارجخود فرد كه البته اين شهر سوغاتي چنداني نيز ندارد كه شخص را به زحمت بيندازد، هزينه سه ميليون تومان بسياركافيومناسباست.

بدون اغراق رقم قابل مالحظهاي از بخش فروش مشروبات الكلي در تفليس كه براي گردشگران در نظر گرفته ميشــود را ايرانيان مســافر خريداري ميكنند. توريســتهاي ايراني به داليل مختلف از جمله قيمت مناســب و حتي پايين مشروبات الكلي در تفليس يكــي از مهمترين متقاضيان و مشتريان آن هستند. به طرز شــرمآوري دركنار چادرها يا سازههاي موقت يا مكانهاي تبليغاتي كه براي معرفي محصوالت غذايي از جمله شرابها و مشروبات داير ميشود، برخي از گردشگران ايراني هستند كه بدون رعايت قواعد اخالقي در مواجهه با محصوالت تبليغاتي بيــش از حد الزم اصرار و پافشاري براي تست بيش از چند بار مشروبات الكلي ميكنند.اينصرفابخشموقتوفصليمعضلاست. نگرانكنندهترين شرايط و فصل معضل اين است كه اغلب اين توريستها نشستن در البي هتلها و مكانهاي فروش مشروبات را به همراه شدن با تور و ديدن ساير نقاط شهر تفليس و اطراف شهر ترجيح ميدهند. وقوع اين پديده به قدري متكثر و بيش از حد است كه محال است مسافران ايراني رفته به اين شهر و كشور به عينه شاهد چنين فجايعي دردناك در گوشه و كنار شهر تفليس نباشند. روي ديگر سكه اين بحران، آنتاليا و دوبي داستان بررسي وضعيت مصرف مشروبات الكلي صرفا و تنها به اينجا ختم نميشود. كافي است سري هم به آنتاليا و آناليا بزنيد. در شكل نامتمركز دوبي را نيز فراموش نكنيد كه در سطح بااليي ساالنه ميزبان بسياري از ايرانياني است كه به لحاظ اخالقي در اين شهر به دامان مشروبات الكلي و اعمال منافي عفت پناهميبرند.

شهرهايتوريستيوالبتهخوشگذرانگردشگري كه در كشور همسايه تركيه ايجاد شده، سالهاست كه ميزبان گردشــگران ايراني شــدهاند. از برگزاري كنسرتهايمتعددخوانندگانلسآنجلسيتابرگزاري تئاترها و برنامههاي استندآپكمدي براي ايرانيها گرفته تا شنا و تفريحات دريايي و آبي، خدماتي است كه در اين شــهرها براي ايرانيان فراهم شده است. مصرف مشروبات الكلي نيز به سهم خود بخش قابل توجهي از تجارت گردشگري اين شهر جديدالوالده را تشكيلدادهاند.

ح. منتظمي راهنما و ليدر تورهاي ســياحتي و گردشگري كه تجربه ۸1 سفر در مقام راهنما و ليدر تورهاي گردشگري از تهران و اصفهان را به آنتاليا و آناليا دارد در پاسخ به پرسش ما در خصوص مصرف مشروباتالكليتوسطبرخيازهموطناندرحدافراطي درشهرهايآنالياوآنتالياميگويد:شايددرستنباشد كهبخواهمتصويرينامناسبازهموطنانمارائهبدهماما متاسفانه وجود دارد. در اغلب اين سفرها با خانوادههاي محترم و اخالقي فراواني مواجه بودهام. مردهايي كه خانوادههاي خود را صرفا براي تفريح به آنتاليا آورده بودند و دست آخر نيز تجربه بسيار خوشي براي آنها ثبتشداماشرايطيراكهمدنظرشماستنيزمتاسفانه اغلب چاشني پررنگ حاكم بر گروههاي گردشگري بوده و هست. موقعيت جواناني را شاهد بودهام كه در مدت يك هفتهاي كه در آنتاليا اقامت داشتند فقط زندگيشان صرف غذا، شنا و مشروبات الكلي شده است. هميشــه با خودم فكر ميكردم اين جماعت چطور ميتوانند يك هفته اين چنين زندگي كنند اما بعد از آنكه تعداد مسافرتهايم زياد شد، فهميدم كه اين نوع و روال سفر و تفريح بخش اعظمي از جواناني استكهبرايمسافرتهايگردشگريخوداينبخش از كشور تركيه را انتخاب ميكنند. اين ميل عجيب به مصرف باالي مشروبات الكلي فارغ از همه ضررها، از بعد ديگري نيز بسيار مهم است. بعدي كه كمتر به آن توجه شده است. در اين مناطق گردشگري به زعم بسياري از افراد بومي، با كمال تاسف اغلب ايرانيان را به عنوان افرادي خوشگذران با مشروب آن هم درحد افراطيميشناسند.وضعيتيكهحتيبابروزرفتارهاي غيرقابل كنترل از جانب ايرانيان همراه بوده و به قدري شنيع و دور از انتظار است كه در برخي از مراكز فروش و مصرف مشروبات درحد و ميزان كنترل شدهاي و البتهبادريافتهزينهپيشازمصرف،مشروباتالكلي سرو ميشود. در داخل كشور اوضاع چگونه است در داخل كشور هماكنون شرايط اگرچه به نسبت دو دهه گذشته كه در ابتدا گفتم تاحدودي بهتر شده اما بدون هيچ شبههاي هنوز هم شاهد آن هستيم كه مشروبات الكلي تقلبي قرباني ميگيرند و مصرف باالست اوايل همين ماه بود كه به نقل از خبرگزاريها در سيرجان به دليل مصرف مشروبات الكلي ناسالم سه نفر در دم جان باختند و حال چند نفر ديگر وخيم اعالم شده بود. به گفته يكي از كساني كه از بازار سياه، مشروبات الكلي تهيه ميكند، دانشجو است و در 4۲ سالگي تجربه شش سال مصرف هفتگي مشروبات الكلي را دارد: در تهران قيمت مشروبات الكلي اصل، براي اقشار كم درآمد و جوانان بسيار گران است. در بازار ســياه تهران كه اغلب به صورت تماس با تلفن همراه فرد توزيعكننده اين معامله صورت ميگيرد؛ از معموليترينتابهترينوبرترينبرندهايافتميشوند. مصرفكنندگانحاضرند ازيكصدهزارتومانبراييك بطريتاارقاميدرحدودهشتصدتايكميليونتومان هزينه مشــروبات الكلي را پرداخت كنند. در تهران مشروباتتوليدشدهاروپاييباتاريخمصرفوبرچسب كنترلسالمتنيزيافتميشود،اماهميناقالموقتي باقيمتيبسياركمترعرضهشوند،بدونشكازسوي قاچاقچيان و فروشندگان دستكاري شدهاند.

مساله دستكاري دقيقا همان نقطه خطر مصرف و توزيع مشــروبات الكلي بود كه بايد پيگيري شود. در غير اين صورت اگرچه شايد مانند فجايع رخ داده مصرفكنندگان را به كام مرگ نكشد، اما ميتواند لطمات بســيار جدي به آنها بزند. خشــك شدن ناي، از كار افتادن كليهها و نيز عوارض وحشــتناك كبدي از جمله مهمترين عوارضي هستند كه براي مصرفكنندگانايجادميشود.درحالحاضرمهمترين و عمدهترين ضايعاتي كه در مشروبهاي الكلي حتي مشروبهاي برند كه توسط قاچاقچيان و سوداگران افزوده ميشــوند عبارتند از: قرصهاي روانگردان به صورت پودر شــده، قرصهاي آرامبخش قوي نظير ديازپام. رنگهاي غيرمجاز صنعتي، اغلب زرد و قرمز، طعمدهندههاي شيميايي نظير جوهرليمو و از همه خطرناكتر ابسنتهاي تقلبي و احيانا تاريخ مصرف گذشتهكهفجايعبسياردهشتناكيحتيتامرزبردن مصرفكننده به شرايط بيهوشي و كما را ميتواند با خود به همراه داشته باشد.

اين يك برداشت و توصيف از وضعيت موجود است. در اين ميان شبكه عظيمي از سوداگران نه تنها در داخل شــهرها فعالند و به صورت قاچاقي مشروبات الكلي ناسالم را به دست افراد ميرسانند، بلكه شبكهاي ناسالمتر كه بهطرز كامال غيربهداشتي و ناسالم در شهرهاي كوچك و روستاها مشروبات الكلي دستساز ناسالم را در اختيار مصرفكنندگان قرار ميدهنــد وجود دارنــد و فعاليت ميكنند كه تعدادشــان كم نيســت. كافي است كمي در اين شــهرها در جســتوجوي توليدكنندگان و مصرفكنندگان باشيد. پوسيدگي دندانها، تيرگي پوست، افت شديد حافظه و عدم تمركز در ميان بخش قابل توجهي از نوجوانان داليلي همســو با مصرف مشروبات الكلي ناسالم در شهرهاي كوچك و روستاها دارد. در اين خصوص توانستم با يكي از معلمان مقطع دبيرستان در شهر سيرجان ارتباط برقرار كنم. وي كامال در جريان مرگ چند نفر به دليل مصرف مشروبات ناسالم در اين شهر بود. وقتي كه در خصوص وضعيت نوجوانان و جوانان باالخص آنهايي كه در مدارس مشغول به تحصيل هستند پرسيدم و نيز از او خواستم تا درخصوص عوارضي كه مدنظرم بود اگر مشــاهداتي دارد عنوان كند، گفت: سال تحصيلي گذشته در يكي از مدارس شهر سيرجان نوجواني را يافتم كه در شيشههاي كوچك مام و يا ادكلنها مشروب دستساز ميريخت و در مدرسه ميان دانشآموزان توزيع ميكرد اما به هيچ عنوان نه ميتوانســتم حركت او را ثابت كنم و نه او را تنبيه كنم يا مقامات مدرسه را درجريان امر بگذارم. در مناطقي مانند سيرجان افراد توزيعكننده موادمخدر يا مشروبات الكلي چون بهطور خانوادهاي و از طريق آشنا در اين امور دخيل هستند، ميتوانند براي زندگي ساده و سالم معلمان منطقه، پرخطر و مشكلساز باشند. چهبايدكرد اين موارد به اندازه كافي سنديت و اعتبار رسانهاي الزم را دارند. وقتي به آمار دو سال گذشته آن هم در برخي مناطق مركزي و جنوبي همين شــهرتهران رجوعميكنيم،بهمراكزتهيهوتوزيعفراوانيميتوانيم استنادكنيمكهتوسطعواملانتظاميوقانونيكشف و توقيف شدهاند. خانه توقيف شدهاي كه نزديك به سه ســال گذشته در محله مسعوديه تهران توسط عوامل انتظامي شناسايي شد و عوامل توليد تقلبي و حتيپلمپغيرقانونيمشروباتالكليخارجيتحويل مقامات قضايي شدند، خود گوياي مهمي بر شرايط موجود است. ارقام بطريهايي كه از اين منازل يا مراكز وآشپزخانههايكاذبيافتميشودهمنشانازميزان مصرف باالي مشروبات الكلي در تهران دارد، هم نشان از توزيع و مصرف باالي مواد خطرناك و سمي كه در شهرها به نام مشروبات الكلي اصل توزيع ميشوند. در اين ميان اجازه بدهيد داخل پرانتز به بازار خريد و فروش فقط بطريهاي شيشهاي خالي مشروبات الكلي خارجي آن هم در خيابانهاي شوش و مولوي تهران اشاره كنيم كه اگرچه به اسم شيشه شكيل به منظور نگهداري آب ...و خريد و فروش ميشوند اما پشــت اين خريد و فروش ساده، تعداد زيادي از اين بطريها توسط افرادي خاص خريداري ميشوند كه بدون شــك مقصدي جز پر شدن و پلمب در مراكز توليدمشروباتتقلبيندارند.

شرايطموادمخدربهطريقيمعمولومعلومروشن است. ممنوعيت جهاني دارد. درعين حال استقبال جهاني نيز از آن كم نيست و دركشور ما نيز بسته به شرايط موجود مبارزه مستقيم با آن وجود دارد و جرم تلقي ميشود و از همه مهمتر فعاليتهاي وسيعي براي كاهش آن و نيز كنترل جوانان براي نيفتادن در دام اعتياد وجود دارد. مدتي است كه شائبههاي طرح توزيع موادمخدر دولتي نيز به يكي از خبرهاي داغ داخل كشور تبديل شده است.

اما شرايط مشروبات الكلي بسيار متفاوت است. در داخل كشور به اســتناد قوانين شارع مقدس مصرف آن حرام است و حد و مجازات اسالمي دارد. اگرچه در برخي موارد احكام تعزيري در خصوص شرب خمر توسط قضات اعمال نميشود. باالخص در سنين پايين،حد اســالمي اعمال نميشود تا ترس و رعب بيش از حد فرد باعث بروز مفسدهاي ديگر درجامعه اسالمي نشود كه البته به نوبه خود بسيار پسنديده است. اما در طول زمان و از اين ديد حتي جديت مجازات اسالمي باعث كاهش تعداد افراد مصرفكننده نشده و چه بسا شرايط توزيع و توليد و واردات قاچاق نشان از ميزان مصرف داخلي دارد. از سوي ديگر هرچقدر ممنوعيتهاي داخلي را بخواهيم جدي بگيريم درست به فاصله چند ساعت سفر و خروج از مرزهاي قانوني كشور، باكمال تاسف بخش قابل توجهي از مطالبات مسافران باالخص به همين شهرهايي كه پيشتر عنوان شده، استفاده آزادانه و بيش از حد از مواد الكلي است. بهطوري كه عنوان شد مصرف بيش از حد و بيبرنامه مشروبات الكلي در طول سفر به عنوان يكي از مظاهر و خصايل اغلب ايرانيان به خصوص جوانان برشمرده ميشود. اگر به جد براي چنين فرهنگ نامناسب و كنترل جدي وضعيت موجود در داخل شهرها برنامهريزي صحيحي صورت نگيرد، بيشك قربانيان آشكار و پنهان مشــروبات الكلي در كشور افزايش خواهد يافت. ضروري است اقدامي كارشناسانه كه نشان از درك همهجانبه معضل داشــته باشد در كشور صورت گيرد كه متأسفانه مشخص نيست توجه به اين معضل و بحران برعهده چه ارگان يا سازماني است. شــايد بايد اميدوارم باشيم و آرزو كنيم كه روزي با برنامهريزيهاي صحيح و درســت و البته تعهد نهاد يا سازماني كه خود را مسوول بيواسطه كنترل بحران مشروبات الكلي دركشور مي داند، شاهد روزهايي عاري از مخاطرات مصرف الكل و البته ساماندهي معتادان به الكل باشيم.

در تهران قيمت مشــروبات الكلي اصل، براي اقشــار كــم درآمد و جوانان بسيار گران است. در بازار سياه تهران كه اغلب به صورت تماس با تلفن همراه فرد توزیعكننده این معامله صورت ميگيرد؛ از معموليترین تا بهترین و برترین برندها یافت ميشوند

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.