شهرداري تهران و منطق سود

Jahan e-Sanat - - صفحه اول - hedayati.mohammad@yahoo.com يادداشت

محمدهدایتي تراکــم، دود و آلودگي، فرسايش، گراني، بيعدالتي و اساسا شرايط سخت؛ اينها منظومه چيزهايي است که با شنيدن نام «تهران» به ذهنمانمتبادرميشود.متغيرهايکالناقتصادي وسياسيوالبتهنظامسياستگذاريشهريدرچند دهه اخير تهران را به شــهري به مراتب سختتر براي زندگي بدل کرده اســت. شايد بتوان نقطه شروع شکل جديد شهري در تهران را پايان جنگ دانست. زماني که به ضرورت درآمدن از وضعيت جنگي و «توسعه» به سياستهايي منجر شد که نهتنها گرهي از مشکالت باز نکرد که روندهايي مخربرانهادينهکرد.مسالهبرايشهرداريکسري بودجهبود،دخلوخرجهاباهمنميخواند.بنابراين چاره را در درآمدزايي شهرداريها و استقالل مالي آن يافتند؛ آسانترين و دمدستترين راهحل هم شد فروش فضا و تراکم. شــهرداريها برخالف قانون، مجوز بلندمرتبهسازيها را صادر و در ازاي آن پول دريافت کردند. ساختمانها، بدون لحاظ کردناستانداردهايمحيطيوالبتهزيباييشناسي سر به آسمان کشيدند. اين سياست کسب سود و فروش، تاثيراتش را در جاهاي ديگر هم گذاشت. در اقتصادي که نشان چنداني از توليد نداشت و رانت و توزيع آن اصليترين کنش بود، شهرداريها از طريق سياستهاي نادرست، امالک و مستغالت رابهاصليتريناهدافسرمايهگذاريهاياقتصادي بدل کردند. نتيجه اين روند بعد از دو دهه اين است که در شهري با اين همه واحد مسکوني، هزينه مسکن به اصليترين بخش در سبد خانوارها بدل شده است و بسياري استطاعت تامين آن را ندارند؛ هزينههايي کمرشکن. از طرف ديگر منطق کسب سود به ديگر بخشها هم تسري يافت. برخالف شعارهاي فرهنگي و در ظاهر انقالبي، شهرداريها در يکي دو دهه اخير از اصليترين واســطههاي اشاعه نوعي سرمايهداري لجامگسيخته مالي و نه توليديبودند.درپيوندباطبقهجديديکهثروتش محصول آشفتگيهاي بازار و روابط ناسالم ميديد، شهرداري شهر را بيش از پيش تجاريتر کرد، به جنگ فضاي سبز شهري رفت، هويت شهري را از بين برد و حافظه شهر را تخريب کرد. نتيجه شده است شهري سخت و گران که ميگويند بهشت پولدارها و ثروتمندان شده است و گورستان فقرا و کارتنخوابها.شوراي شهر و شهردار جديد وارث ميراثي شوم هستند. گسســتن از اين رويههاي نهادينهشده، رويههايي که با منافع بسياري گره خورده اســت، کار آساني نيست. اما پيش از هر چيز شايد الزم باشد اين منطق سود در مديريت شهري از اولويت خارج شود يعني خارج شدن از چرخه تجاري کردن همه چيز و همه روابط. شايد آن وقت تهران نفسي بکشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.