شرط‌و‌شروط‌سرمای ‌هگذاران

Jahan e-Sanat - - News -

گــروه‌بازرگانــی- در حالی که به نظر میرســید پــس از برجام، روند سرمایهگذاری خارجی در ایران تسهیل میشــود و به وفور انجام خواهد شد اما به دلیل مشکالتی همچون آماده نبودن بسترهایسرمایهگذاریوبیاعتناییدولت به بخشخصوصی، این تصور به واقعیت تبدیل نشد. این در حالی است که پس از برجام، حضور هیاتهای خارجی در ایران شدتگرفتاماآنطورکهفعاالناقتصادی عنوان کردند، این رفت و آمدها تنها برای ارزیابی موقعیت ایران برای همکاریهای اقتصادی آینــده صورت گرفت و به جز موارد اندکی که عملی شد، مابقی روی کاغذماند.

چراکهسرمایهگذارانخارجیهمچنان ازنبودامنیتوشفافیتاقتصادیدرایران واهمه دارند و عملی شــدن قراردادها را در گرو بهبود زیرساخت های اقتصادی کشور می دانند. در غیر این صورت، از این پس شاهد امتناع سرمایه گذاران داخلی و خارجی از حضور در ایران و همکاری های مشترکاقتصادیخواهیمبود.

از این رو آنچه که در شــرایط فعلی اقتصاد ایران دارای اهمیت قابل توجهی اســت، روی کار آمدن وزرای اقتصادی باتجربه و کارآمد اســت که به محض به دست گرفتن مســوولیت خود، بتوانند با به کارگیــری برنامههای مناســب، زیرساختهای اقتصادی کشور را برای جلب اعتماد ســرمایهگذاران خارجی و داخلی اصالح و قوانین مزاحم را تسهیل کننــد. چراکه طی مــدت اخیر اگرچه هیاتهای خارجی زیادی به ایران آمدند وتفاهمنامههایمشترکیراامضاکردنداما همچناناوضاعتجارتخارجیوصادرات، نامناسب اســت و روند سرمایهگذاری خارجی نیز قابل قبول نیست. بر همین اساس اولویت دارد که وزرای جدید دولت در دوره دوم روحانی، به شــعار توجه به بخشخصوصــی و فراهم کردن فضای مناسب برای حضور آنها اهمیت داده و موضوعاتیهمچونتعاملباکارگروهویژه اقدام )FATF(یلام و پیوستن به سازمان تجارت جهانی(OTW) که زمینه جذب سرمایهگذاری را هموار میکند را در راس اقدامات خود قرار دهند. ‌تامین‌امنیت‌و‌ایجاد‌شفافیت دراینخصوصفریالمستوفی،رییس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران نیز معتقد است عضویت در سازمان تجارت جهانی مستلزم پذیرفتن اصول و معاهدات متعددی است که مورد قبول کشورهایعضوقرارگرفتهاست.همچنین این مساله باعث میشود سرمایهگذاران خارجی از آینده ســرمایه خود مطمئن شوند. وی اگرچه به آینده سرمایهگذاری در ایران خوشبین است اما معتقد است سرمایهگذاری پروسهای زمانبر است؛ با اینحالرییسکمیسیونسرمایهگذاری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به بسترهای سرمایهگذاری در ایران نقدهایی جدی دارد که باید هرچه زودتر اصالح شــود. همچنین او معتقد است: اگرچه برجام فضای بینالمللی را نسبت به ایران تغییر داده است اما باید به قوانین بینالمللیمانندرعایتاستانداردهایبانکی وحسابرسیبینالمللی،پایبندباشیم.

رییس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران در رابطه با الگوهایی که تیم اقتصادی دولــت دوازدهم باید در پیش بگیرد، گفت: مسلما بعد از برجام، فضای تجارت از وضعیت مناسبتری برخوردار شده است و لذا فرصت مغتنم است تا با فراهم آوردن بستری مناسب برای جلب اعتماد سرمایهگذاران، روابط تجاری ایران با کشورهای مختلف از سر گرفته شود اما آنچیزیکهعاملاصلیموفقیتدربسط روابطخواهدبوددروهلهاولتامینامنیت وایجادشفافیتاست.لذاتعامالتتجاری بیشترازاینکهوابستهبهمکانباشد،بهنوع مذاکره و برخورد طرفین بستگی خواهد داشت.لذاسعیبایدبراینباشدتادولتبا فراهمساختنزیرساختهاامنیتراتامین کند و بخشخصوصی با تدوین نقشه راه و استراتژی اصولی با مدیریت صحیح این مسیر را هدایت کند. ‌دست ‌هبندی‌کشورها فریال مستوفی اظهار کرد: با توجه به اینکهایرانازجهاتمختلفدارایپتانسیل برای جذب سرمایهگذاری خارجی است و همچنیناکنونپسازبرجامبستربرایاز سرگیریروابطباکشورهایمختلففراهم آمده لذا محدودیتی در تعامل با کشورها وجود ندارد.

وی افــزود: موضوعی کــه باید بدان توجه شود این است که کشورها را باید از حیث نوع و بخشــی کــه در آن توان سرمایهگذاری دارند، دستهبندی کرد. این موضوعبهانتخابشایستهسرمایهگذاردر هر بخش اقتصادی و حتی در هر استان کمکشایانیمیکند.بهطورمثالچینبا توجهبهاینکهنیازبهمواداولیهداردمایلبه سرمایهگذاریدرپروژههاییخواهدبودکه بتواندمواداولیهموردنظرخودراتامینکند ولذامیتواندازطریقتامینمالیاینگونه پروژهها موثر واقع شود یا فرضا کشورهای اروپایی که مایل به تولید هستند با توجه به اینکه دستمزد کارگر در آن کشورها باالست و قیمت تمامشدهشان باال خواهد بود به سرمایهگذاری در بخش تولیدی در کشورهایی که دستمزد کمتری در مقایسه با کشور خودشان دارند متمایل خواهندبود. ‌بخ ‌شخصوصی‌تقویت‌شود وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه دولت باید چــه اولویتهایی را در نظر بگیــرد و به آنها عمل کنــد، بیان کرد: معتقدمبرجاممسلمااثراتینسبتبهنگاه سرمایهگذاران درباره ایران داشته است اما مستلزمزمانومعرفیپتانسیلهایایران به دنیاست و این موضوع خود مستلزم جمعآوری اطالعات کافی در این زمینه است تا در اختیار سرمایهگذار قرار گیرد. الزم است تا کشور به یکسری از قوانین و مقررات بینالمللی پایبند باشد ازجمله رعایت استانداردهای بانکی و حسابرسی بینالمللی،FTAF،پیوستنبه WTO و ...مشکالتاقتصادیکشورونیازروزافزون به رشد اقتصادی مثبت و ایجاد اشتغال، اهمیت جذب سرمایهگذاری خارجی را دوچندانمیکند.

وی ادامــه داد: این نیــاز، نه در حال حاضر و در فضای پسابرجام، بلکه در سند چشمانداز 20 ساله کشور نیز دیدهشده است لذا الزم است تا بخشخصوصی نیز تقویت شود و با حمایت دولت و با تدوین یک استراتژی صحیح و اصولی در این راه موثر واقع شود.

وی درباره اینکه در حال حاضر تعامل دولت با بخشخصوصی در حوزه جذب سرمایهگذارچقدراست،گفت:برایایجاد این بستر، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزیایرانپیشنهاداتیمطرحوشرح اهدافی بیان کرده که برخی از این اهداف انجامشــده است و برخی از آنها در حال تحققاست.بهطورمثالبرایبرنامهششم توسعه،کمیسیونسرمایهگذاریاتاقایران درخواستهاییدرخصوصامکاناستفاده بخشخصوصیازفاینانسهارامطرحکرده بودکهخوشبختانهاینپیشنهاددربرنامه همقرارگرفت.بهاینترتیبامیدوارهستیم که دولت در راستای اجرایی کردن نظرات بخشخصوصی حمایتهای الزم را اتخاذ کند.خوشبختانهدراینخصوصسازمان سرمایهگذاری و اتاق بازرگانی تهران در قالب امضای تفاهمنامــه در حال انجام همکاریهایمشترکهستند. ‌اقدامات‌الزم‌انجام‌نشد مســتوفی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه موانع جذب سرمایه خارجی تا چه اندازه پس از برجام رفع شــده است، اظهار کرد: متاسفانه در سالهای تحریم اقدامات الزم جهت آمادهسازی بسترهای سرمایهگذاری آنطور که باید، انجام نشد لذا اولین اقدام بعد از برجام آمادهسازی بسترهای الزم برای سرمایهگذاری است. موضوع بعد بحث امنیت سرمایهگذاری و اقدام جهت تامین آن است. لذا ابتدا باید فضای کسبوکار بهبود یابد و این مهم میتواند از ســوی حاکمیت و از طریق اصالحقوانینوایجادشفافیتوهمچنین حمایت از بخشخصوصی «واقعی» در تصمیمسازیها،تحققپذیرد.

وی افــزود: الزم اســت دولت برنامه منسجمی برای جذب و کنترل سرمایه خارجی تهیه کند. اگر برنامهریزیها با استراتژی هدفمند و اصولی هدایت شود قطعا امنیت تامین خواهد شد و ریسک اقتصــادی هم پایین خواهــد آمد. این عوامل همگی الزم و ملزوم هم هستند و بهبود یکی از عوامل باعث بهبود سایر عوامل خواهد بود.

مســتوفی بیان کرد: مســاله Due Diligence یکیازمهمترینموضوعاتی است که اهم انتقاد سرمایهگذاران خارجی از بازار ایران را تشکیل میدهد. مهم است کهصاحبانکسبوکارهایخارجیبدانند باچهشخصیاشرکتیمعاملهمیکنند. ‌مشکالت‌مراودات‌بانکی اینفعالبخشخصوصیادامهداد:مانع بعدی در خصوص موضوع تامین مالی و فاینانسپروژهها(موضوعیکهدرتبصره3 بودجهامسالنیزمدنظربایدباشد)تاامروز اکثر پروژهها بدون وجود توجیه اقتصادی فنی واقعی و توسط دولت اجرا میشدند. بخشخصوصی نیز قطعا از عهده سپردن وثیقههای بانکی برنمیآید لذا پیشنهاد میشود خود پروژه ضمانت بازپرداخت قرار گیرد و این پیشنهاد مستلزم ایجاد فرهنگتنظیمصادقانهوواقعیطرحهای توجیهیاست.

وی گفــت: تغییــرات نــرخ ارز و زیرســاختهایی که باید برای پوشش ریســک نرخ ارز وجود داشته باشد، در ایرانفعالوجودنداردمگراینکهباراهاندازی ابزارهایی همچون خرید فروش آتی ارز این امکان را فراهم کرد که سرمایهگذاران ریسک نوسانات نرخ ارز خود را پوشش دهند. عدم معرفی کامل و درست از ایران پسابرجام به دلیل نبود اطالعات کافی و مشکالت مراودات بانکی مواردی است که هنوز بهطور کامل حل نشده است.

‌تمایل‌آلمان،‌ترکیه‌و‌ایتالیا‌برای‌ سرمای ‌هگذاری

مســتوفی در پاسخ به این سوال که کدامیک از کشورها برای سرمایهگذاری در ایران استقبال نشان میدهند، بیان کرد: درخواست برای سرمایهگذاری در بخشهای مختلــف ازجمله انرژیهای تجدیدپذیر و حوزه سالمت و توریسم و عمدتا از سوی کشورهای آلمان، ترکیه، ایتالیا بوده است.

رییس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران گفت: سفر هیاتهایی که تاکنونبهایرانآمدنداکثرابهمنظورارزیابی و بررسی شــرایط بازار انجام شده است لیکن باید توجه داشت که سرمایهگذاری موضوع زمانبری اســت و نیاز به صبر و حوصله دارد.

وی اظهار کرد: اکنون مرحله حساسی از تاریخ اقتصاد کشور محسوب میشود و اینحساسیتمتقابالبرایطرفخارجی نیز وجود دارد. بنابراین نباید انتظار داشت که بهیکباره میزان سرمایهگذاری جهش قابلتوجهیداشتهباشدلیکناینسفرها پیشزمینه خوبی برای تعامالت آینده محسوب میشــود. امید است از طریق همکاری دولت با بخشخصوصی و عمل به برنامهها و استراتژیهای موردنظر در خصوصجذبسرمایهگذاریخارجیاین مسیرهمواروتسهیلشود.بهلحاظاینکه درحالحاضرهنوزمشکلمراوداتبانکی وموانعدیگربهطورکلیحلنشدهاستلذا گرایشبهفاینانسنسبتبهسرمایهگذاری مستقیمخارجیبیشتراست. ‌ حوز ‌ههای‌مورد‌اقبال مستوفیدرموردصنعتهایمورداقبال سرمایهگذارانخارجیدرایرانخاطرنشان کرد: مسلما رغبت به سرمایهگذاری در حوزههای نفت و گاز و پتروشــیمی در درجه اول اهمیت خواهد بود و پس از آن حوزه مواد اولیه و معادن هرچند اقتصاد ایــران طبق اهدافی که در برنامه جدید توسعه دولت نیز پیشبینیشده است بر کاهش وابستگی به نفت و بهکارگیری بخشهایاقتصادیدیگرازجملهخدمات تاکید دارد، لذا اگر در هر بخشی بهطور مشخص طرحهایی وجود داشته باشد که پتانسیلجذبسرمایهگذارراداشتهباشد، توجیه اقتصادی و فنی الزم را نیز دارا باشد و از بازگشت سرمایه آن اطمینان حاصل شود، میتوان شاهد حضور سرمایهگذاران در بخشهای دیگر نیز بود.

‌ پاییــن‌ آمــدن‌ ریســک‌ سرمای ‌هگذاری

این فعال بخشخصوصی همچنین در مورد بایدها و نبایدهایی که الزم است دولت در حوزه جذب سرمایهگذار خارجی در نظر گیرد، عنــوان کرد: عضویت در سازمان تجارت جهانی مستلزم پذیرفتن اصول و معاهدات متعددی است که مورد قبولکشورهایعضوقرارگرفتهاستوبه کاهشفساداقتصادیکمکمیکندواین موضوع برای شرکتهای تجاری به معنی اعتمادبیشتربهشرایطبازاروبرایدولتها به معنی انضباط دقیقتر است.

وی گفت: با پیوستن به WTO به دلیل پایین آمدن ریسک سرمایهگذاری، راهبرایورودسرمایههایخارجیبهکشور باز میشود و همچنین با ورود سرمایه راه بــرای ورود تکنولوژی مدرن با توجه به منابع موجود تولید در کشور باز شده و باعث پیشرفت کشور میشود. از منظر سرمایهگذاریخارجی،برایسرمایهگذاران خارجی و شــرکای اقتصادی، عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی نشان از آن دارد که ما به همکاریهای بینالمللی متعهدیم.عضویتدرسازمانالبتهبهطور مستقیمبهافزایشسرمایهگذاریخارجی نمیانجامد اما این روند اطمینان خاطری برای ســرمایهگذاران خواهد بود و آنها را متقاعد خواهد کرد که ســرمایهها و تجهیزاتشان در ایران از امنیت برخوردار است. مستوفی ادامه داد: حمایت از حقوق مخترعانومکتشفانودیگرحقوقمعنوی از موضوعات مهم دیگر است که باید مورد توجه قرار گیرد.

رییس کمیسیون سرمایهگذاری اتاق بازرگانی ایران خاطرنشان کرد: موضوع FATF خود یکی از موضوعاتی است که محل بحث فراوان امروز کشور است. یکی از عواملی که مانع تعامل بانکهای بزرگ با ایران محســوب میشود همین عدم الحاق ایران به آن است لذا ضروری است اقداممقتضیدراینخصوصانجامپذیرد.

‌تطابق‌ نداشــتن‌ بانک‌ها‌ با‌ استانداردهای‌بی ‌نالمللی

مستوفیادامهداد:همچنینبانکهای کشورازاستانداردهایبینالمللیبرخوردار نیستند. کفایت سرمایه بانکهای ایرانی در مقایسه با کفایت سرمایه بانکهای بینالمللی بســیار پایین است و این دو موضوعهمنیازمنداستانداردسازیوتطابق بابانکهایبینالمللیاست.

اینفعالبخشخصوصیافزود:اقتصاد کشــور نیاز به تدوین استراتژی صحیح و نقشــه راه مشــخص دارد. چه قبل از برجام، چه در زمان حال و چه برای آینده همیشه تاکیدم بر این بوده است که در کشوربایدبسترهایسرمایهگذاریفراهم شود. برای فراهم شدن این بستر هم نیاز به مشخص کردن مزیتهای نسبی هر استاندربخشهایمختلفودستهبندی طرحهایسرمایهگذاریبراساسآناست. از طرفی در حوزه ســرمایهگذاری نباید بهصورت عام صحبت کرد، چرا این تفکر، حرفهای نیســت. اگر قرار است در حوزه سرمایهگذاری پیشرفتی رخ دهد، باید ابتدا به بسترها توجه کرد.

وی گفت: در ایران معموال زمان زیادی صرف میشــود تا دولت جدید اهداف و برنامههایشرامشخصکندوبهطورعملی زمام امور را به دست گیرد. این در حالی است که باید مانند کشورهای پیشرفته برنامهریزی منسجمی وجود داشته باشد تا هر دولتی که سر کار آمد همان برنامه را پیش ببرد. بنابراین لزومی ندارد که هر چهارسالیکباریاهرهشتسالیکبار، کلبرنامههایاقتصادیکشورتغییرکند.از همین رو نیاز است یک استراتژی صحیح وجود داشــته باشد و دولتی که سر کار میآیدهماناستراتژیرادنبالوعملیاتی کند. البته باید گفت هر استراتژی نیز باید بهروزشود.ولیاینکهازاساسهمهبرنامهها و اهداف به هم بریزد به نفع کشور نخواهد بود. به اعتقاد من نقشه راه را باید ترسیم کنیم و همان را پیش ببریم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.