دولت در سیاهچال نقدینگی

Jahan e-Sanat - - News -

»جهان صنعت«- حجم نقدينگي در كشور به رق//م يكهزار و 314 ه//زار ميليارد تومان رس//يده است و روز به روز بزرگ و بزرگتر نيز ميشود. اين ميزان نقدينگي اگرچه به خودي خود نامطلوب نيست اما اگر در جهت توليد و توسعه اقتصاد ملي به كار گرفته نشود، همچون يك بمب ساعتي براي اقتصاد كشور خطرآفرين خواهد بود.

به نظر ميرسد دولت روحاني پس از عبور از سد بزرگ تورم 40 درصدي و كنترل آن در طول سالهاي حضور خود، هماكنون با چالش بزرگتري يعني كنترل نقدينگي و مقابله با رشد روزافزون آن در دولت دوازدهم مواجه خواهد بود؛ اقدامي كه بيشك در صورت بيتوجهي و عدم مديريت مناسب ميتواند به بحران عميق و گس//تردهاي در بطن جامعه اقتصادي كشور منجر شود.

كارشناس//ان اقتصادي بارها هشدار دادهاند كه حجم ب//االي نقدينگي، زنگ خطري براي اقتصاد ايران اس//ت و باي//د مراقب بود كه اين حج//م عظي//م نقدينگي به يكباره به س//مت بازارهاي غيرمولد، حركت و اقتصاد ايران را دچار آسيب و خطر نكند؛ خطري كه رخ دادن آن در صورت كاهش نرخ سود بانكي محتمل به نظر ميرس//د و اگر نرخ بهره بانكي توسط دولت و بانك مركزي به صورت دستوري پايين بيايد، دور از انتظار نخواهد بود كه سپردههاي مردم از ش//بكه بانكي كش//ور خارج و به يكباره وارد بازارهاي موازي همچون ارز و س//كه شود كه در نتيجه افزايش ناگهاني تقاضا ميتواند باعث بروز تورم و افزايش قيمتهاي بازار به ش//كل غيرقابل كنترلي شود.

باي//د اين نكته را در نظر داش//ت كه رابطه تورم و نقدينگي دوس//ويه ب//وده و تاثيرگذار و تاثيرپذير از يكديگرند. بر اين اس//اس افزايش نقدينگي اثرات تورمي بس//ياري در جامعه به همراه خواهد داش//ت. اين در حالي اس//ت كه اين افزايش اگر از كانال پايه پولي باشد، اثرات تورمي قويتري در مقايسه با افزايش نقدينگي از كانال ضريب فزاينده دارد در حالي كه اثرات توليدي آن ضعيفتر اس//ت. ب//ه عبارت ديگر افزايش نقدينگي از مس//ير ضريب فزاينده هم آث//ار تورمي خفيفتري دارد و هم روي رش//د اقتصادي اثر بهتري ميگذارد.

همچنين اگر قرار باش//د نقدينگي از طريق رشد پايه پولي افزايش يابد، بايد توجه شود كه افزايش پايه پولي زماني كه از كانال داراييهاي خارجي باشد، آثار تورمي و توليدي بهتري در مقايسه با افزايش پايه پولي از كانال داراييهاي داخلي به جا ميگذارد بهطوري كه اثرات تورمي آن كمتر اس//ت و اثر انبساطي آن بر توليد نيز قويتر است.

از ديگر سو بايد گفت اثرات تورمي و توليدي ناش//ي از افزايش نقدينگ//ي از طريق ضريب فزاينده تا حد زيادي به اين بس//تگي دارد كه طي آن س//هم پول افزايش يافته است يا سهم ش//به پول چرا كه رش//د ضريب فزاينده وقتي به افزايش ش//بهپول منجر شود، فشار تورمي كمتري در پي دارد و اثر انبساطي آن بر توليد هم قويتر است.

اين در حالي است كه افزايش نقدينگي به وجود آمده در اقتصاد كش//ور، حاصل كسري بودجه و اضافهبرداشت بانكها از بانك مركزي يا اضافهبرداش//ت دولت از بانك مركزي است. اگ//ر افزايش نقدينگي از طريق افزايش دارايي خارجي بانك مركزي باش//د، مناسب و مفيد خواهد بود، اما اگر از طريق اضافهبرداشت دولت، كسري بودجه و نيز اضافهبرداشت بانكها باشد، آث//ار تورمي به دنبال خواهد داش//ت و نتيجه مطلوبي در اقتصاد باقي نخواهد گذاشت.

در واقع اگر نقدينگي از طريق افزايش دارايي خارجي باشد، مفيد خواهد بود و باعث افزايش قدرت خريد مردم و رونق اقتصادي خواهد شد. ام//ا اگر پايه پولي ك//ه از طريق افزايش بدهي بانكها به بانك مركزي يا افزايش بدهي دولت به بانك مركزي باشد، باعث ايجاد تورم دركشور خواهد شد و قدرت خريد مردم كاهش مييابد كه دراين شرايط شاهد مشكالتي در برنامههاي اقتصادي خواهيم بود. زنگخطرتورمي گفتن//ي اس//ت در حال حاض//ر 50 درصد نقدينگي ه//زار و 300 هزار ميلي//ارد توماني در نظام بانكي قفل اس//ت و در گردش نيست. بخشي از اين نقدينگي به تسهيالت اعطايي به انبوهس//ازان، ساختمان و مستغالت اختصاص يافته اما هنوز امالك ساختهشده از طريق اين وامها فروش نرفته است. از سوي ديگر بخشي از اين 50 درصد، مطالبات معوق و بدهيهاي پرداختنشده دولت به بانك مركزي و بانكها را شامل ميشود. بخشي نيز به مطالبات معوق توليدكنندگان بازميگردد؛ توليدكنندگاني كه به دليل ركود حاكم بر توليد و اقتصاد كش//ور نتوانستند توليدات خود را به فروش برسانند و بدهيهاي خود را به نظام بانكي بازگردانند.

در واق//ع آمار و ارقام نش//ان ميهد بخش زيادي از نقدينگي در كش//ور در شبكه بانكي كشور قفل شده و به همين جهت تاكنون اثري روي تورم نداشته است. با اين حال اگر نقدينگي به س//مت توليد نرود و خروج از ركود ش//كل نگيرد، آس//يبهاي جدي در طول چهار سال آينده دولت متوجه اقتصاد كشور خواهد شد.

به بيان ديگر اگر رش//د نقدينگي به صورت لجامگسيخته به س//مت بخشهاي غيرمولد حركت كند ميتواند به يك بمب ساعتي تبديل شود و بسيار خطرناك خواهد بود. در اين بين به دليل جذابيت بازارهاي ارز و سكه از ديرباز در جامعه كش//ور، به نظر ميرسد خطر هجوم يكباره نقدينگي به اين بازارها قابل توجه باشد و در صورت//ي كه براي آن راهكاري كارآمد در نظر گرفته نشود، ميتواند تبعات منفي در قالب اثرات تورمي در جامعه به همراه داش//ته باشد كه زنگ خطري براي دستاورد كنترل تورم در دولت يازدهم خواه//د بود و تاثيرات منفي بر سياستهاي اقتصادي كه در ادامه و در دولت دوازدهم در نظر گرفته شدهاند، خواهد داشت. گزيدهآماري اين در حالي اس//ت كه مطابق جديدترين آماره//اي اقتصادي بانك مركزي در خردادماه س//الجاري، حجم نقدينگي به بيش از هزار و 314 هزار ميليارد تومان رس//يده است كه اين رقمنسبتبهمدتمشابهسالقبل1/42درصد رشد داشته است.

بان//ك مركزي ب//ا انتش//ار گزيدهآمارهاي اقتص//ادي در خردادم//اه س//الجاري، حجم نقدينگ//ي را بيش از هزار و 314 هزار ميليارد تومان اعالم كرد كه نس//بت به اسفندماه سال گذشته 4/9 درصد و نسبت به مدت مشابه سال قبل )خرداد 96 نس//بت به خرداد ‪24/1 ،(95‬ درصد افزايش نشان ميدهد.

بر پاي//ه اين گ//زارش مي//زان داراييهاي خارجي سيس//تم بانكي در خردادماه امس//ال 5804/8 ه//زار ميليارد ريال اعالم ش//ده كه نس//بت به مدت مشابه س//ال قبل 2/2 درصد افزايش يافته است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.