پيامهاي كابينه پيشنهادي روحاني براي جامعه

Jahan e-Sanat - - News - ادامه نگاه نخست

بياييد برخي از وزرا را ارزيابي كنيم. از زنگنه شروع كنيم كه از ديد همگان وزير پاكدست و كارآمدي است. سابقه طوالني وزارت و باال بودن س//ن وي اين انتظار را ايجاد ميكرد كه در وزارت نفت فرد جديدي حاكم شود. تكرار انتخاب زنگنه پيام بدي به جامعه مخابره كرد و آن، اين است كه حكومت به فرد ديگري در اين عرصه نميتواند اعتماد كند. اين يك پيام نااميدكننده براي مديران نفتي است گرچه اين حسن را به همراه دارد كه تداوم سياستهاي نفتي گذشته را تضمين ميكند.

انتخاب محمد ش//ريعتمداري به عنوان وزير پيشنهادي صنعت، معدن و تجارت نيز يك پيام منفي براي جامعه است و آن اينكه وزير دهه 70 دوباره در دهه 90 وزير شده است. يا انتخاب اول غلط بوده كه سيد محمد خاتمي بايد جوابگو باشد يا انتخاب فعلي غلط است كه روحاني بايد پاسخ دهد. عملكرد ش//ريعتمداري در ايجاد اختالل در مهمترين بانك خصوصي كش//ور يعني بانك پارسيان در دوره احمدينژاد و عملكردايشاندربخشهاياقتصادينيازمندپاسخگويياست ولي وي هيچگاه در اين زمينه شفافسازي نكرده و توضيحي نداده اس//ت. برنامه اوليه شريعتمداري براي وزارت صنعت، معدن و تجارت يك صفحه و نيم بوده است. آيا واقعا كسي كه براي اداره چنين س//ازمان عريض و طويلي يك صفحه و نيم برنامه داشته ميتواند وزير شود؟ آيا شريعتمداري در اين سالها روي استراتژي توسعه صنعتي و معدني تمركز داشته است؟ شواهد چيست؟ خروجي اين تمركز چه بوده است؟ آيا يك جزوه مانندي از اين تامالت ايجاد شده است؟ اگر نباشد معنايش اين است كه ايشان هم بايد زماني را صرف آشنايي و سوارشدن بر كار صرف كند. اين در حالي است كه معلوم نيستدرانتخابهاياستراتژيكجوانانيكههستندضعيفتر از ايشان باشند.

انتخاب معصومه ابتكار به سمت معاونت زنان و خانواده دو پيام به جامعه داشت. از يك سو دولت تحت فشار بود كه چرا زنان در كابينه نيستند و به نظر ميرسيد دولت از روي انفعال سه نفر را به عنوان معاونان رييسجمهور معرفي كرد. انتخاب خانم ابتكار به اين سمت تراژدي چهرههاي تكراري دولتمردان و دولت زنان را در اذهان تش//ديد كرد. چندين زن در عرصه سياست ايران هستند كه هر گاه در انتخابات مجلس يا شوراي شهرقراربرنامزديزنانميشداساميآنهاتكرارميشد.فاطمه كروبي )در گذشته(، سهيال جلودارزاده و معصومه . آيا اين افراد به راستي معرف جامعه زنان ايران هستند؟ آيا جامعه زنان ايران تا اين حد عقيم است كه نميتواند چهره ديگري عرضه كند؟ آيا تداوم حضور خانم ابتكار در سمتهاي مختلف از سال 1376 تا امروز نبايد مورد موشكافي قرار گيرد؟ ثمرات حضور ايشان در شوراي شهر تهران چه بوده است؟ آيا اعضاي شوراي شهر در سالهاي گذشته جلوي تراكمفروشي، امالك نجومي، انتصابهاي سياسي و اموري از اين دست را گرفتند يا حداقل نسبت به آگاهسازي جامعه اقدام كردند؟ آيا حضور طوالنيمدت 20 ساله در سياست ايران تقويتكننده اين ذهنيت نيست كه سياستمداران ايران حاضر به ترك داوطلبانه پست و مقام نيستند؟ شايد هر كس ديگر هم جاي ايشان باشد پست و مس//ووليت را داوطلبانه ترك نكند اما اين اشكال بر مقامات مافوق است كه مجددا آنها را به كار ميگيرند.

معرفي رحماني فضلي به عنوان وزير كشور نيز از جمله انتخابهايي اس//ت كه عالمت بدي را به جامعه ارس//ال ميكند. نارضايتي از نحوه برگزاري انتخابات و ايجاد بيدليل صفهاي طوالني راي حكايت از ضعف در مديريت انتخابات داشت. قبل از آن نيز نارضايتي عمومي از عملكرد استانداران گزارش ش//ده بود و وزارت كش//ور نتوانس//ته بود عملكرد ممت//ازي از خود ارائه كند. نتيج//ه اين وضعيت تقاضاي تحول در نحوه اداره اين وزارتخانه بود. معرفي مجدد ايشان اين پيام را به جامعه ميرساند كه تعادل سياسي در پس پرده به نحوي ب//وده كه روحاني از روي رغبت يا ناچاري تداوم حضور ايشان را به گزينههاي جايگزين ترجيح داده است. اگر اين معرفي از روي ناچاري باشد البته نااميدي از ساختار سياسي تشديد ميشود و اگر از روي رغبت باشد نااميدي از شخص روحاني. انتظار رايدهندگان از روحاني اين بود كه با تهور و حركتهاي خالقانه معادالت سياسي نامطل//وب را بر ه//م زند و راه را براي تحول باز كند و اين تحول جز با برهم زدن تعادلهاي سياسي ممكن نميشود. بهرهمندي از پشتوانه راي باال سرمايهاي سياسي است كه دقيقا بايد اينجا خرج شود.

معرفي حجتي به عنوان وزير كشاورزي انتخاب تاسفبار ديگرياستكهصورتگرفت.بخشكشاورزيايراننميتواند با اين وضع ادامه يابد. ادامه وضعيت موجود كشاورزي موجب تهديدات زيس//ت محيطي و مخاطره آب در اين س//رزمين ميشود. همچنين نظام كشاورزي ايران به شدت به سوبسيد دولتي معتاد و متاسفانه در سالهاي گذشته اين اعتياد تشديد شده اس//ت. حجتي اقدامات و طرحهايي براي مقابله با اين وضعيت نداش//ته و عمدتا بر طبل حمايتگري از كشاورزي كوبيده اس//ت. روشن اس//ت كه اين روند قابل تداوم نيست، خصوص//ا اگر توجه كنيم كه دولت بيش از هر زمان ديگري با تنگناي مالي روبهرو اس//ت و بدهيهاي دولت سر به فلك گذاشته است. اگرچه حاشيهساز نبودن و پاكدستي حجتي از جمله مزاياي ايشان است اما اين دو صفت براي سياستگذاري عرصه كشاورزي كافي نيست.

معرفي قاضي زادههاشمي از جهات ديگري تاملبرانگيز است. طرح تحول سالمت اگرچه دستاوردهايي داشته اما طراحي نامناسب آن موجب شده بودجه اين بخش به شكل گلوله برف افزايش يابد و بهداشت به سياهچاله دولت تبديل شود كه هزينههاي آن تمامشدني نيست. در كنار اين امر شركتهاي بيمه و نظام تامين اجتماعي آسيب زيادي از اجراي نادرست طرح تحول سالمت متحمل شدند. تداوم حض//ور قاضيزادههاش//مي اگر براي اص//الح اين طرح از طريق ايجاد نظام ارجاع، ايجاد پرونده الكترونيكي و تغيير نظام پرداختي باش//د ميتواند توجيهپذير باشد وگرنه اين انتصاب در حكم لجاجت در ادامه يك مسير غلط خواهد ب//ود كه هزينهه//اي زيادي براي دولت و كش//ور بر جاي خواهد گذاشت.

معرفي س//تاري و بهش//تي ب//ه عنوان مع//اون علمي رييسجمه//ور و ريي//س بنياد ش//هيد بي//ش از هر چيز نشاندهنده سابقه روحاني در نيروي هوايي است. آشنايي روحاني با مرحوم تيمس//ار س//تاري در نيروي هوايي رخ داد كمااينكه آش//نايي با بهش//تي در عقيدتي سياس//ي ني//روي هوايي بود. اصرار بر تداوم حضور آنها در دور دوم مايوسكننده است. افراد خالقيتهايي كه دارند معموال در يك نوب//ت عرضه ميكنند مگر آنكه طرحهاي بلندمدتي در كار باشد كه اجراي كامل منوط به تداوم فعاليت مدير باش//د. براي جامعه اين س//وال مطرح اس//ت كه آيا تداوم فعاليت اين آقايان به دليل اين برنامههاي بلندمدت است يا به دليل ارتباطات شخصي قبل از مسووليت؟ آيا امضاي تداوم فعاليت آنها به اين معني نيست كه دولت نميخواهد ريسك چهرههاي جديد را پذيرا شود؟

شايعاتمربوطبهانتصابنوبختدرسازمانبرنامهوعيسي كالنتري در سازمان محيطزيست اگر واقعا محقق شود آب پاكي را بر همه اميدها و انتظارات خواهد ريخت. در شرايطي كه بيش از 70 اقتصاددان علنا نسبت به سوءمديريت نوبخت هشدار دادهاند و خواستار تغيير در اين عرصه و بانك مركزي )حداقل پس از پايان دوره مسووليت( شدهاند انتصاب دوباره وي بيمحلي به پشتوانه فكري و علمي دولت خواهد بود. دولت شايد به اشتباه تصور كند كه از حمايت نخبگان، كارشناسان و دانشگاهيان بي نياز است اما واقعيت اين است كه روز مباداها قطعا پيشرو هستند و اتفاقا در آن روز مباداهاست كه دولت نيازمند حمايت نخبگان اس//ت تا جامعه را به كمك دولت فراخوانند. بيمحلي به تقاضاها و هشدارهاي نخبگان پيامد ناگواري براي دولت خواهد داشت. احياي يك سازمان برنامه ضعيف و عدم تقويت آن موجب شده تا اين ذهنيت فراگير ش//ود كه نبود آن بهتر از احياي آن بوده است و كيست كه نداند هيچ رييسجمهوري در ايران موفق نخواهد ش//د مگر آنكه از وجود يك س//ازمان برنامه قوي بهرهمند باشد. اصرار بر حفظ نوبخت اين ذهنيت را به شدت تقويت خواهد كرد كه براي ي روحاني ارتباطات و ش//ناخت قبلي و همچنين اطاعتپذيري مالكي مهمتر از كارايي و ايستادگي در صيانت از منابع عمومي است.

عيسي كالنتري اگرچه در س//الهاي اخير مجاهدانه بر حفظ و صيانت از منابع آب تاكيد و اطالعرساني كردهاند اما انتصاب يك وزي//ر دهه 60 در دهه 90 هيچگونه راه توجيه ندارد. تالشهاي كالنتري مشكور است اما ايشان در اين قبيل تالشها تنها نيست بلكه كثيري از افراد ديگر هم هستند كه چنين تالشهايي كرده و ميكنند و چه بسا تالشهاي آنها بيشتر و موثرتر بوده است.

انتص//اب ربيعي نيز وضعيتي متفاوت از تحليلهاي فوق ندارد. از ربيعي انتظار ميرفت در سازمان تامين اجتماعي و نوع شركتداريوحاشيههايآندستببردوتغييراتياعمالكند. محافظهكاري و مصلحتانديشي در اين عرصهها تنها موجب تضييع اموال عمومي است و عقوبت دنيوي و اخروي به همراه دارد. اگر همه وزرا و مسووالن مصلحتانديشي كنند وضعيت كشور تغيير نخواهد كرد. هنر و وطندوستي در اين است كه فرد در مواقع لزوم به بسياري از اين مصلحتانديشيها پشت پا بزند و تسليم قاعده بازي بر جا مانده از گذشته نشود و خود قاعده بازي جديدي بنيان نهد.

انتخاب بيطرف نه تنها همان نقدهاي ديگر را موجب ش//ده بلكه داليل مضاعفي ب//راي مخالفت به وجود آورده است. اگر عملكرد بيطرف در وزارت نيرو مثبت بود شايد آدمي علت انتخاب مجدد وي را مييافت اما در ش//رايطي كه بحران آب موجود نتيجه عملكرد نادرست اين وزارتخانه در همان مقطع است معرفي مجدد وي براي ناظران بيروني قابل فهم نيست. بيدليل نيست كه فعاالن محيطزيست كمپي//ن عدم راي اعتماد به وي را به راه انداختهاند. واقعا اگر آن كاري كه ايشان در گذشته با منابع آب ايران كردند هنر باش//د بايد گفت كه از اين دست هنرمندان زيادند و نياز به آمدن مجدد ايشان نبود.

در مجموع بايد گفت كه كابينه پيشنهادي اساسا كابينهاي نيست كه انتظارات جامعه را برآورده سازد و حتي بسياري از افراد جديد پيشنهادي نيز چهرههايي نيستند كه پيام تحول را با خود به جامعه منتقل كنند. روحاني تاكنون به مراتب كمتر از انتظار ظاهر شده و شايد درست باشد كه اميد داشته باشيم در آينده تغيير و تحولي در اين عرصه را شاهد باشيم.

‪F. shakery@gmail. com‬

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.