پیامد اقتصادی ابهام در سرنوشت برجام؛ الگوي انتظارات روانی بازار ارز

Jahan e-Sanat - - اخبار -

امیررضا سوری*

یکي از روشهاي متداول در دنیا براي بررســي چگونگــي شکلگیري انتظارات، اســتفاده از نتایــج نظرسنجي از خبرگان اقتصادي است. در این راستا موسسه مطالعــات و پژوهشهــاي بازرگاني اقدام به جمــعآوري نظرات خبرگان اقتصــادي در خصوص انتظارات آتي نرخ ارز طي سالهاي ۶۹۳۱-۹۸۳۱ کرده است. خبرگان مورد نظر مشتمل بر شش گروه شامل اساتید دانشگاه، سیاســتگذاران دولتي، کارشناسان مجمع تشــخیص مصلحــت نظام، نماینــدگان مجلس، فعــاالن بخش خصوصي و پژوهشــگران موسســه مطالعــات و پژوهشهــاي بازرگاني هستند.

نمــودار (۱) نتایــج مربــوط به نظرســنجي در مورد نرخ ارز متوسط منتهي به هر سال از ۹۸۳۱ تا ۶۹۳۱ و همچنیــن نــرخ ارز تحقق یافته را نشان میدهد.

نمودار :)۱( نرخ ارز تحقق یافته و

نرخ ارز انتظاري طي سالهاي ۶۹۳۱۹۸۳۱ (ارقام به تومان) „ نتايج به دســت آمده نشان ميدهد:

۱- نتایج نظرســنجي چشمانداز اقتصاد ایران از نرخ ارز متوسط منتهي به سال ۶۹۳۱ بیانگر افزایش متوسط نرخ ارز انتظــاري در دامنه ۰۰۰۴۰۰۴۴ تومان اســت. افزایش نرخ ارز انتظاري (میانگین نظرسنجيها) براي سال ۶۹۳۱ موید این است که با توجه به شرایط حاکم بر اقتصاد، انتظارات مردم از نرخ ارز، بیش از ۰۰۰۴ تومان اســت و در صورتي که نرخ ارز هدف دولــت در فاصله نرخ بازار آزاد و نرخ ارز بین بانکی کنوني هر نرخي کمتر از ۰۰۰۴ تومان باشد، افزایش تقاضاي ســرمایهگذاري روي ارز و جایگزین شــدن آن با پول ملــي، هزینه ثبات بازار ارز را برای بانک مرکزی افزایش خواهد داد.

۲- ابهــام در سرنوشــت برجام و رویکرد رییسجمهــور آمریکا مبنی بر عدم امضــای گــزارش پایبندی ایران به توافق هستهای و زمزمههای یکسانســازی نرخ ارز موجب شده مــردم با توجه به تجارب به دســت آمده از تحریمها و شــوکهای ارزی قبل، این تغییــرات را جدي قلمداد کرده و انتظارات خود را متناســب با این سیاستها تعیین کنند. به عبارتي در صورت خــروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمها انتظارات مردم به صورت عقالیي شــکل خواهد گرفت. این امر ممکن است سبب تالطم بازار ارز شده و به صورت عامل جذبکننده رفتارهــای گروهی و ســوداگرانه به سوی بازار ارز عمل کند. در این راستا ضروري است تثبیت دامنه نوسانات نرخ ارز با اتخاذ رویههای بدون تورش و متقارن دنبال شود.

۳- نااطمینانی در بازار ارز متاثر از برخی هیجانات و انتظارات کوتاهمدت ممکن اســت با جهشهای افزایشی مقطعــی موجب افزایــش تالطم در بــازار ارز و افزایــش مکــرر نرخ ارز انتظاري شود و گذار به نرخ باثبات را با چالش مواجه کند. ضمن اینکه پایین آوردن نرخ ارز انتظاري به راحتي و با سیاستهاي متداول قابل انجام نیست و هزینه کاهش آن بسیار باال خواهد بود. بنابراین بانک مرکزي باید از نحوه شــکلگیري انتظارات آگاهي داشته باشــد. تصحیح انتظارات، جهتدهی به اطالعات عمومی و ایجاد شفافیت در خصوص روند تحوالت متغیرها و بازارها و کنترل تاثیرگذاری هیجانات زودگذر و ناپایدار موجب کاســتن از دامنه نوسانات نرخ ارز و محدود کردن کرانههای تغییر آن و تثبیت نرخ ارز خواهد شد.

۴- اصليترین عوامل نااطمیناني تثبیت دامنه نوسانات نرخ ارز ابهام در رویکرد رییسجمهور آمریکا به برجام، افت قیمت جهانی نفت، افزایش کسري بودجه دولت و کاهش دستوري نرخ بهره بانکي (و به تبع آن کاهش انگیزه براي پسانداز و روانه شدن سپردههاي بانکي به ســوي بازارهــاي موازي به خصوص بازار ارز) اســت. از ســوی دیگر مهمترین عوامل اطمینانبخش برای تحقق تثبیت دامنه نوسانات ارز، حمایت اتحادیه اروپا، روسیه و چین از برجام، منابع ارزی رو به رشد ناشي از اجراي برجام و بهبود سرمایهگذاري خارجي است.

*عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.