هزینه نادرست اعتماد عمومی

Jahan e-Sanat - - News -

گروه سياســي- حدود سه ماه و نيــم از سياســتهاي جديد ارزي كشور ميگذرد اما در اين مدت شاهد تناقض شديدي بين تصميمگيريهاي دولت بودهايم؛ تصميماتي كه از لحاظ اقتصاديمشكالتبسياريبرايفعاالن اين حوزه ايجاد كرده است و كشور را به سمت پرتگاه برد. اقدامات دولت در اين مدت بر مبناي سياستهاي آزمون و خطا پايهريزي شده بود؛سياستهاي ارزي نادرست كه يكي پس از ديگري توسط دولتمردان نفي شد بهطوريكه شــدت گرفتن نوســانات در بازار ارز ابتدا مســووالن را به تقال انداخت تا بازار آزاد را از گردونه معامالت حذف كنند و كامال نسنجيده خريد و فروش در بازار آزاد را قاچاق اعالم كردند. در حالي كه صرافها يكي از كانالهاي ارتباطي اقتصاد ايران با دنياي خارج هستند و بهواســطه شبكهاي كه در خارج از كشور تشكيل دادهاند ظرفيت مناسبي براي تحمل دوران تحريمها ايجاد ميكننــد، اما دولت اين كانال را در آن مقطع بهصــورت اختياري بســت. پس از آن يك شــبه معاون اول رييسجمهور برآن شــد تا ارز را به خيال خودشان تكنرخي كنند و از نرخ 4200 توماني رونمايي كردند. با نرخگذاري دستوري بساط رانت را براي دالالن پهن كردند و رانتخواران سودهاي ميلياردي به جيب زدند. از طرفي صاحبنظران بر اين گمان بودند كه امــكان ندارد با نرخ تعادل 4200 توماني شكل بگيرد، اما دولت بر اين نرخ پافشــاري كرد و بعد از آن دست به تغيير مداوم آن زد؛ تغييراتي كه نه دقت الزم را داشت و نه ثبات كافي . با اجراي سياســت ارزي دولت منابع ملي به تاراج گذاشته شد و نتيجهاي هم نداشت جز دامن زدن به نوسانات ارزي و خلق نجومي نقدينگي.

متاسفانه در اين دوره سخت دولت بر ادامه اشتباهاتش اصرار ميورزد در حالي كه كشــور با مشكالت زيادي روبهرو است. همين موارد سبب شده اســت كه مردم از دولت نااميد شوند. در تصميمهاي دولت آنقدر اشتباههاي محرز وجود دارد كه اين سوال پيش ميآيد كه چطور دولتمردان پشت اين تصميمهاي اشتباه ميايستند؟

انتقــاد پورابراهيمي از عدم مشورتپذيري دولت

بيثباتي تصميمات دولت و نبود گوش شــنوا نســبت به راهكارهاي درســت صداي اعضاي اتاق بازرگاني و كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اســالمي را درآورد. اعــالم نــرخ ارز 4200 تومانــي و تغيير مــداوم آن، تخصيص ارز از طريق ســامانه نيما، توقف فعاليت صرافيها و قاچاق اعالم كــردن ارز از ديگر تصميمات غلط از نگاه كارشناسان بود.

رييس كميسيون اقتصادي مجلس نيز ديروز دليل شرايط اخير در اقتصاد ايران و سايه انداختن مشكالت بر بازار و معيشت مردم را سياستهاي غلط ارزي كشور دانست و گفت: قبل از عيد كه التهابات ارزي را در كشور ديديم و پيشبيني شــرايط بد اقتصادي را داشتيم، رييس كل وقت بانك مركزي و وزير وقت اقتصاد را دعوت و نگراني خود را اعالم كرديم. آنها گفتند كه ما هم در جريان هستيم؛ گفتند برنامه جامعــي داريم كه بــه زودي اعالم ميكنيم كه هيچ وقت اعالم نكردند!

وي با تاكيد بر اينكه مجلس با كار علمي ميخواهد كمك كند تا وضعيت اقتصادكشوربهبوديابد،گفت:معتقديم موفقيت دولت، موفقيت نظامي است كه پرچم واليت را در دســت دارد و بايد همه براي حل مشــكالت كمك كنيم. رييس كميســيون اقتصادي مجلس با اشاره به اينكه در دي ماه از وزير اقتصاد و رييس كل بانك مركزي برنامه خواســتيم اما بعد از مدتي با تصميم دولت براي افزايش نرخ سود سپرده بانكي مواجه شديم خاطرنشان كرد: دولت با هدف اينكه نقدينگي را براي كنترل بازار ارز به بانكها سوق دهد، كامال در اشتباه بود و موجب بدتر شدن اوضاع شد.

وي بــا تاكيد بر اينكــه دولت در تصميمات اقتصادي خــود به اندازه سر ســوزن با مجلس مشورت نكرد و حتي مشــورت مجلس را هم پس زد، گفــت: به رييــس بانك مركزي گفتم كه شما چگونه يكشبه به اين تصميم رسيديد؟ حتي بانكها هم از افزايش نرخ سود سپرده خبر نداشتند و در جلسهاي كه همه بانكها را جمع كــرده بودند، اعالم كردند كه ســود سپرده را از 15 به 20 درصد برسانيد كه اين كار، تير خالصي به توليد بود، چراكه ما سالها زحمت كشيديم سود سپرده را به 15 درصد برسانيم تا سود تســهيالت را كاهش دهيم اما سود ســپرده 20 درصد در مقابله با توليد و اشتغال است يعني سود تسهيالت باالتر از 30 درصد!

پورابراهيمــي ادامــه داد: بعدها جلســات ســوال از رييسجمهور به كميسيون اقتصادي آمد كه در حاشيه يكي از اين جلسات بعد از اين تصميم غيركارشناســي دولت، از نمايندگان دولت، نهاونديان، كرباسيان، سيف و اميري كه به كميسيون آمده بودند، پرسيدم كه شما اقتصاددان هستيد، اين تصميم نرخ ســود ســپرده آيا كارشناســي بود كه تيــم اقتصادي دولت با ناراحتــي گفتند ما مخالف بوديم ولي اجبارا اجرا كرديم!

نماينــده كرمان و راور در مجلس با اشــاره به اينكه اين موضوع مطرح شده با ســه عضو اقتصادي دولت را كه گفتند افزايش نرخ سود سپرده را قبول نداريم، در شورايعالي هماهنگي اقتصادي قوا براي رييسجمهور، رييس مجلس و قــوه قضاييه مطرح كردم، خاطرنشان كرد: همينها را گفتم كه اين چه نوع تصميمگيري در كشــور اســت كه حتي تيم اقتصاديتان آن را قبــول ندارد ولي يك تصميم غلط را با اصرار اجرا كرديد؟ رييسجمهور با عصبانيت گفت كه اين نتيجه خرد جمعي است.

وي با تاكيد بر اينكه هدف دولت حل مشكل ارز بود ولي اين اتفاق نه تنها مشــكالت بازار ارز را حل نكرد بلكه بخشــي از منابــع را در بازار ارز دچار مشــكل كرد، تصريح كرد: تنها اين تصميم دولت به اذعان ســيف، بيش از 15 هزار ميليارد تومان به نظام اقتصادي كشور ضربه زد. اينكه ديگر به آمريــكا ربطي ندارد، از بيتدبيري مديران ماست.

پورابراهيمي با اشــاره به اينكه تا زماني كه بر مباني ديني و شــهدا و واليت پايداريم و روحيه ضداستكباري داريم، با مخالفت آمريكا مواجه خواهيم بود، ابراز داشت: مهمتر از آن، تصميمات غلط داخلي است كه ما را دچار چالش كرده است.

وي بــه تصميمات كارشناســي كميسيون اقتصادي مجلس اشاره كرد و با تاكيد بر اينكه فارغ از جناحبنديها، روي موضــوع اقتصادي همه در ارائه طرح خروج از شــرايط فعلي يكصدا بوديم ابراز داشت: تصميم دولت براي اعالم نــرخ ارز واحد، بدترين تصميم اقتصادي در طول تاريخ ايران بود.

رييس كميسيون اقتصادي مجلس با اشاره به اينكه ما در روزهاي ابتدايي سال، قبل از اتمام تعطيالت طرحي را براي كنترل بــازار ارز تدوين كرديم، افزود: در نخســتين يكشــنبه كاري مجلس پس از تعطيالت، ساماندهي بازار ارز را در دستور كار قرار داديم تا تمام محورهاي تامين ارز براي كاالهاي اساسي، ســپرده ارزي ...و را پوشش دهيم و مشكالت را برطرف كنيم.

وي اضافه كرد: پس از اين جلسه هيات دولت در 9 شب جلسه تشكيل داد و پس از آن آقاي جهانگيري مقابل دوربين رســانهها آمد و گفت كه از امشب سياستهاي ارزي اعالم ميشود كه نرخ ارز از امروز 4200 است و براي هر كسي و هر نيازي ميتوانيم تامين كنيم كه همان بــه دالر جهانگيري معروف شد.

پورابراهيمــي خاطرنشــان كرد: نمايندگان پس از بيتوجهي دولت به طرح كارشناسي دولت، در كميسيون اقتصــادي گفتنــد كــه برنامهها و تصميمگيريهاي ما بياثر اســت و فايده ندارد، لذا به آقاي الريجاني گفتم من با اين شرايط نميتوانم كميسيون اقتصادي را اداره كنم.

وي با بيان اينكه در جلسه با دولت، دغدغههــاي ارزي را مطرح كرديم، گفت: جمعبندي در انتهاي جلسه با دولت اين شد كه جهانگيري معاون اول گفت ما دولتيم و كار خودمان را انجام ميدهيم و مجلس كار خود را انجام دهد!

رييس كميسيون اقتصادي مجلس با تاكيد بر اينكه واقعا ســه ماه و نيم سياست ارزي غلط دولت، كشور را به سمت پرتگاه برد اضافه كرد: بسياري از كشورها براي 20 درصد كاهش ارزش پول ملــي تحمل ندارند، واقعا كمك خداست كه اين كشور در اين شرايط فعاليت دارد.

نماينده كرمان در مجلس با اشاره به اينكه دولت در روزهاي آينده وزراي پيشــنهادي را معرفي ميكند تاكيد كرد: بــدون تعارف، اگر دولت نيروي توانمن ِد موث ِر تخصصي پيشنهاد نكند و نتوانند با تمام وجود اقتصاد و صنعت را اداره كنند، مجلس به تكليف خود عمل ميكند چرا كه نظام ما در خطر است. وزيري نميخواهيم كه تصميم بگيرد كه آن را قبول ندارد. وي با اشاره به اينكه مجموع نمايندگان مجلس با تاخير به عرصه مشــكالت اقتصادي ورود كردند ولي جدي وارد شــدند، ابراز داشــت: سوال از رييسجمهور و استيضاح وزرا ...و اقدام جدي مجلس در موضوع مشكالت اقتصادي است كه تالش داريم با تمام وجود كمك كنيم اما اگر اقدامات غيركارشناســي ادامه داشته باشد، تصميمات مهم ديگري را اتخاذ ميكنيم.

شكاف ميان مردم و حكومت

بنابــر اذعان جامعهشناســان و ر و انشنا ســا ن و پژ و هش هــا ي صورتگرفته اوضــاع اعتماد مردم به حكومت چندان مطلوب نيست. يكي از علتهاي اصلي از بين رفتن اين اعتماد شــكاف ميــان مردم و مسووالن است شكافي كه به خاطر تصميمات مسووالن كه دچار تعارض منافع هســتند ايجاد شده و پيامد جدياش كاهش اعتماد است. بايد تاكيد داشــت كه تصميمات اشتباه مســووالن و اصرار بر تكرار آن، اين نگراني را در مــردم ايجاد كرده كه حاكميت به دنبال منافع شــخصي خود اســت و خالف آنچه باور دارد حرف ميزند و تصميم ميگيرد.

نزول ســرمايهاي به نــام اعتماد عمومي هزينههاي اجتماعي، فرهنگي و حتــي اقتصادي به جامعــه ايران تحميل كرده است به گونهاي كه براي انجام فعاليت سادهاي كه پيشترها بر پايه قــول و كالم صورت ميپذيرفت بايــد ضمانتهاي اجرايــي، وثيقه و قراردادهاي قانوني محكمي ارائه شود. از هم گيسختگي روابط اجتماعي، رشد فرديت، انزواطلبي، افســردگي، غلبه ابهام و ترديد بر پيوندهاي اجتماعي و فردي و بسياري عادتهاي ناپسند ديگر از پيامدهاي كاهش اعتماد در جامعه به شمار ميرود.

در جامعهاي كه اعتماد مردم به مسووالن و حكومت در آن كمرنگ شــود، نهادهاي حقوقي و رســمي اثرگذاري خود را از دست خواهند داد و اين بياعتمادي مردم به مسووالن در رفتارهايي مانند فرارهاي مالياتي، دوري از انجام وظايف شــهروندي، پرهيز از سرمايهگذاريهاي داخلي، مهاجرت، اخــالس، كاهش وحدت ملي، بيتوجهي بــه مصالح جمعي و سقوط قانونمداري بروز مييابد. فضــاي بســته حكومــت فقــدان سازوكارهاي نهادي مشورت با بخش خصوصي و جامعه مدني و پيگيري منافع سياستمداران به شكاف بيشتر ميان مردم و مسووالن دامن ميزند و مردم را ناراضي و افسرده ميكند. آنچه مشــخص اســت اينكه حاال با گســترش فضاي مجــازي كمتر نكتــهاي از ديد شــهروندان پنهان ميماند و خــود ابزارهاي ديجيتال منجر به شــكاف بيشتر ميان مردم و مسووالن شده به مدد اينكه ديگر همــه افراد حتي مســووالن هم در اتاق شيشــهاي زندگــي ميكنند، اتاقي كه با گسترش رسانهاي فضاي مجازي ايجاد شده. خبرهايي كه از اتاقهاي شيشــهاي منتشر ميشود به همان اندازه كه ميتواند سازنده باشــد در روحيه عمومي جامعه هم ميتواند تاثير مخربي بگذارد از اين رو حكومت در پي خراب كردن اين اتاق اســت تا صورت مساله را پاك كند. به هر حال با تكرار تصميمات اشتباه شكاف ميان مردم، مسووالن و حكومت بيشتر شده و اين ميتواند خطرناكتر از مشكل باالرفتن ارز و سكه باشد. تصميماتي كه مسووالن مــا ميگيرند متاســفانه پشــتوانه منطقي ندارد و چون منطبق بر علم و دانش نيست مورد قبول مردم واقع نميشود و تبعاتش دامان حكومت را ميگيرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.