انقالب اتوبوسهای «بیآرتی» در حملونقل شهری

موفقیت سامانه بیآرتی در کوریتیبا موجب شد توجه دیگر شهرها در آمریکای التین نیز به این مسئله جلب شود. این سیستم در ادامه توانست موفقیت خود را در شهر بزرگتری مانند بوگوتا در کلمبیا با جمعیتی هشت میلیونی نیز نشان دهد

Jameh Pouya - - جهان شهری -

هزینه آن تقریبا 50 برابر کمتر از خطوط ریلی شهری بود.

آغازبهکار اولین خط این روش در سال 1974 یک موفقیت چشمگیر نبود؛ اما بهتدریج به بخشی از زندگی شهروندان این شهر تبدیل شــد. در سال 1979 لِرنِر «شــبکه یکپارچه حملونقل» را بــرای مدیریت بهتر این سیســتم ایجاد کرد و همزمان خطوط بیشــتری نیز اضافه شد. تا ســال ،1993 آمارهای رسمی نشان مــیداد این اتوبوسها روزانه حــدود یکونیم میلیون مســافر را جابهجا میکردند؛ اما همچنان یک مشکل اساســی در این میان وجود داشت. مســافران در این سیســتم برای ورود به اتوبوسها هنوز از روش سنتی استفاده میکردند که در آن از در جلو سوار میشدند و کرایه خود را پرداخت میکردند. لِرنِر که سومین دوره حضور خود در ساختمان شهرداری را میگذراند، راهکار منحصربهفردی پیدا کرد.

او دســتور داد طراحی ایستگاههای اتوبوس به گونهای تغییر یابد که ورود مســافران از چند در و ســریعتر انجام شــده و کرایهها نیز پیش از ورود به ایســتگاهها پرداخت شــود. در این روش یکبار پرداخت، کل هزینه استفاده از این اتوبوسها را در طول روز پوشــش میداد. او همچنین در اکتبر ســال 1991 شکل این ایستگاهها را به لولههای شیشــهای تغییر داد که درحالحاضــر 357 نمونه از این ایستگاهها در سراسر این شهر وجود دارد. بدینترتیب این سیستم به اولین «شــبکه حملونقل سریع اتوبوسهای شهری» یا همان «بیآرتی» در جهان تبدیل شد. آندرس فینگریت، مدیر مرکز حملونقل و سیاستهای توسعهای در بوئنوسآیرس، در این زمینه میگوید: «کوریتیبا اولین شــهری بود که اصول ابتدایی سیستم بیآرتی را بهخوبی تعریف و اجرا کرد».

موفقیت سامانه بیآرتی در کوریتیبا موجب شد توجه دیگر شــهرها در آمریکای التین نیز به این مسئله جلب شــود. این سیستم در ادامه توانســت موفقیت خود را در شهر بزرگتری مانند بوگوتا در کلمبیا با جمعیتی هشت میلیونی نیز نشــان دهد. «انریکه پینالوسا»، شهردار این شــهر، در ســال 1998 و برای مقابله بــا معضل ترافیک شــهری، این سیســتم را به راه انداخت که در این زمینه به موفقیتهای چشمگیری نیز رسید. از آن زمان به بعد، موفقیت بیآرتی موجب استفاده بیشتر از این سامانه شد و از ایــاالت متحده تا آفریقای جنوبی و چین از این روش اســتفاده کردند. البته همچنان بیشــترین استفاده از این روش در کشورهای آمریکای التین به چشم میخورد. را به چالش نمیکشد؛ اما او بهسرعت شروع به تغییردادن سیاستهای شهری کرد. لرنر برخالف چند سال گذشته، برنامههای شــهری در برازیلیا را مد نظر خود قرار نداد. او بهجای عریضترکردن خیابانها، مرکز خرید عابران پیاده در شهر ایجاد کرد. برای مقابله با سیلهای گاهوبیگاه نیز روی آبهای جاری در شهر پارک ایجاد کرد که در زمان وقوع سیل بســته میشد؛ اما بیشک مهمترین و مشخصترین اقدام او در زمینه شبکه اتوبوسهای شهری کوریتیبا بود. با درک اهمیت حملونقل عمومی، برنامهریزان شهری پیش از او خواستار ایجاد خطوط مترو و همچنین عریض شدن خیابانها برای خودروها شده بودند؛ اما ساخت این موارد هزینهبر بود و تکمیل آن دههها طول میکشید.

در مقابل، لِرنِر به بخشی از حملونقل عمومی توجه کرد که بســیار مغفول مانده بود: «اتوبوسهای درونشهری». ایده او طراحی سیســتمی بود که بر مبنای آن اتوبوسها بیشترین مزیت را در سیســتم حملونقل شهری داشته باشــند. او پیشــنهاد کرد خطوط اتوبوسرانی در امتداد شاهراههای اصلی شهر قرار بگیرد و ایستگاهها نیز در بخش میانی خطوط قرار بگیرد. ایــن راهکار به اتوبوسها اجازه میدهد هم ســرعت خوبی داشته باشند و هم اینکه باعث کاهش چشــمگیر هزینهها میشود. برای عملیکردن این ایده، لِرنِر مذاکره با شــرکتهای خصوصی اتوبوسرانی را شــروع کرد تا در ایجاد این زیرساخت جدید به شهرداری کمک کنند. شهرداری نیز در مقابل قبول کرد اتوبوسهای مورد نیاز این طرح را تأمین کند. با این روش، اولین خطوط اتوبوسهای ســریع در کوریتیبا در حالی ایجاد شــد که

وسط خیابان دو ایســتگاه لولهایشکل وجود دارد که از ســطح زمین فاصله دارند و از دو سمت به دو خط ویژه اتوبوسها باز میشــوند. این خطوط بــرای اتوبوسهای عریض و نارنجیرنگی است که ترافیک ماشینها را کمتر کردهاند و مسافران را سریعتر به مقصدهایشان میرساند. این ایستگاهها که هماکنون به نمادی از شهر «کوریتیبا» تبدیل شــده، نقطه آغازینی در سیســتمهای حملونقل شهری است که انقالبی در این عرصه نه فقط در این شهر بلکه در سراسر جهان به وجود آورده است.

«کوریتیبا» شهری کوچک در شمال شرق برزیل است که در گذشــته همواره زیر سایه سنگین شهر بزرگتری همچون ســائوپائولو قرار داشــت؛ اما از دهه 60 میالدی، جمعیت این شــهر رشد بیســابقهای را تجربه کرد و در 20 ســال از 120 هزار نفر به حدود 360 هزار نفر رسید. برنامهریزان شهری شروع به بررسی و تحلیل این موضوع کردند که چگونه میتوان با این رشد سریع جمعیتی مقابله کرد. آنها ابتدا قصد داشــتند شهر خود را شبیه به برازیلیا کنند که در آن روزها بهعنوان پایتخت جدید این کشــور معرفی شده بود. پیشنهاد شد خیابانها عریضتر و مراکز تجاری ایجاد شــده و بهدنبال آن خودروها به اصلیترین وسیله حملونقل مردم تبدیل شوند.

این برنامهها در ســال 1971 تا حدود زیادی کاهش یافــت و آن زمانی بود که یک معمار جوان به نام «جیمی لِرنِر» بهعنوان شــهردار کوریتیبا انتخاب شــد. در اواخر دهه 60 میالدی، فرماندار محلی، لِرنِر را بهعنوان شــهردار انتخاب کرد و مطمئن بود که او ساختار سیاسی این شهر

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.