پیشگیریبهترازجنون

شیوع بیماریهای روانی و گرانی خدمات روانشناسی، اختاللهای روانی را افزایش داده است

Jameh Pouya - - چشم‌اندا‌ز تحلیل -

سال گذشته وزارت بهداشــت اعالم کرده بود شیوع اختاللهای روانی در ایران 23 درصد اســت؛ اما امسال مســئوالن وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از افزایش دو درصدی آن خبر دادهاند و شــیوع اختاللهای روانی در کشــور را 25 درصد اعالم کردند. افزایش دو درصدی میزان اختاللهای روانی فقط در یک سال گذشته رقمی است که میتواند در بسیاری از کشورهای توسعهیافته به تغییراتی در برنامهریزیها منجر شود.

مســئوالن دفتر ســالمت روان وزارت بهداشــت در دورههای مختلف همواره بر عادیبودن آمار اختاللهای روانی در کشــور تأکیــد و آن را روی نمــودار میانگین بینالمللی ارزیابی کردهانــد؛ اما گزارشهای بینالمللی چندان ایــن ادعاها را تأیید نمیکند؛ برای مثال چندی پیش در گزارشــی بینالمللی، ایران از نظر شاخصهای «شادی» در وضعیت مناسبی قرار نداشت و در میان 156 کشور دنیا در جایگاه صدونهم قرار گرفته بود.

عالوه بر این گزارشهای پراکنده از مؤسسات پژوهشی بینالمللی، آمارهای جســته و گریختــه داخلی نیز از کاهش نشــاط اجتماعی و افزایش افسردگی در جامعه خبر میدهد؛ برای مثال مصطفی معین، رئیس کرسی یونسکو در آموزش سالمت، چندی پیش اعالم کرده بود 80 درصد مردم به یکدیگر ســوءظن دارند و بیاعتماد هســتند. او این موضوع را زمینهســاز کاهش ســرمایه اجتماعی و سالمت روان جامعه عنوان کرده و گفته بود: «ایران در زمینه سرمایه اجتماعی جزء 10 کشور آخر دنیا قرار دارد، وضعیتی که میتواند به افسردگی، خشم، نزاع، انزوا و اختاللهای روانی حادتری منجر شود».

زنانافسردهترهستند

دلیل افزایش این اختاللها چیست؟ حسن محمدی، جامعهشــناس و اســتاد دانشــگاه، دراینباره میگوید: «واقعیت این است که اختاللهای روانی در کل دنیا وجود دارد؛ اما زمانی که این ارقام در کشوری از متوسط جهانی باالتر میرود، باید نگاهی جدیتری به ماجرا کرد. در ایران به نظر میرسد اختاللهای روانی بیشتر در سیاستهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی ریشه دارد».

او با اشــاره به شــیوع اختاللهــای روانی بیــن افراد تحصیلکرده جامعه میگوید: «وقتی جوانان ما با تحصیالت عالیه این روزها نمیتوانند تشــخص و جایگاه اجتماعی به دست آورند و از سوی دیگر حتی از جهت اقتصادی هم قادر به تأمین خود نیستند، زمینههای افسردگی و خشم به وجود میآید».

این در حالی اســت که براساس آمار منتشرشده از منابع رسمی، شیوع بیماریهای روانی در کشور 25 درصد است که این میزان در زنان 28.5 درصد و در مردان 23.8 درصد است.

محمدی با اشــاره به این آمار میگوید: «متأسفانه زنان

درحالیکه گفته میشود میزان اختاللهای روانی در کشور باالست؛ اما هنوز مشاورههای روانشناسی موضوع شناختهشدهای بین مردم نیست. بسیاری دلیل این موضوع را هزینههای گزاف آن میدانند و معتقدندهمینهزینهها،گروهی را از دریافت خدمات مشاورهای منصرفمیکند

وضعیت پیچیدهتری نسبت به مردان دارند. تحصیالت آنها افزایش پیدا کرده اســت؛ اما جایگاه اجتماعی آنها متناسب با خواســت و توانشــان افزایش پیدا نکرده و این موضوع به نارضایتی و درنتیجه افسردگی بیشتر در زنان منجر میشود. درعینحال شیوههای زندگی، مسئولیت اجتماعی آنها را باال برده، اما تفریــح و فضاهایی اجتماعی که در آنها میتوان با خوشحالیهای دستهجمعی از میزان استرس کم کرد، برای زنان در حداقل است. این در حالی است که زنان در خانوادهها رکن اصلی محسوب میشوند و افسردگی آنها این حس را در خانواده تشدید میکند».

خدمات گران روانشناسی

درحالیکه گفته میشــود میزان اختاللهای روانی در کشور باالست؛ اما هنوز مشــاورههای روانشناسی موضوع شناختهشدهای بین مردم نیست. بسیاری دلیل این موضوع را هزینههای گزاف آن میدانند و معتقدند همین هزینهها، گروهی را از دریافت خدمات مشــاورهای منصرف میکند. قیمت دریافت خدمات مشاورهای در یک جلسه 54دقیقهای از 30 هزار تومان آغاز میشــود و به صد هزار تومان و حتی بیشتر هم میرسد.

حسین عسگری، روانشناس بالینی، دراینباره میگوید: نگاه بسیاری به رواندرمانی نگاه دارویی است. این در حالی است که خیلی از اختاللهای روانی باید در مرحله نخست با مشاوره و صحبت کنترل شود و در صورت حادشدن به درمان دارویی و خدمات روانپزشکی نیاز پیدا میکند.

او با اشاره به اینکه مشاوران روانشناسی فقط نباید در دفاتر منتظر حضور مردم باشــند، میگوید: «در کشورهای توســعهیافته دنیا اغلب مراکز خدماتی از قبیل مدرسهها، بیمارستانها و حتی مراکز تجاری و صنعتی برای نیروها و کارکنان خود روانشناسانی استخدام و از تجربه و دانش آنها برای کاهش آسیبهای شغلی استفاده میکنند. این در حالی است که در کشور ما این نگاه ضعیف است». عسگری با بیان اینکه سبک زندگی امروز و از سویی اختالفهای طبقاتی، شیوع افسردگی را در کشــور افزایش داده است، میگوید: «باید نگاه به سمت پیشگیری باشد؛ اما چنین نگاهی وجود ندارد».

شیوع افسردگی در دنیا

شعار امسال روز بهداشت جهانی برای نخستینبار از جسم به سمت روان متمایل شده و با عنوان «بیا درباره افسردگی حرف بزنیم ‪»Depression let’s talk‬ نامگذاری شده است. همین شعار جهانی نشان میدهد اختاللهای روانپزشکی از جمله افسردگی از شایعترین بیماریها در جهان به شمار مــیرود و فقط مخصوص ایران نیســت و 300 میلیون نفر به آن دچار هســتند. برآورد سازمان جهانی بهداشت نشان میدهد یکچهارم افراد در زندگی خود به یکی از اختاللهای روانپزشکی مبتال خواهند شد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.