در فیلم من اعتراض نهفته وجود دارد

گفتوگو با «غزاله سلطانی»، نویسنده و کارگردان «پرسه در حوالی من»

Jameh Pouya - - فرهنگ‌ی سینمای‌ایران -

در «پرسه در حوالی من» اعتراض مستقیمیبهشرایط نداشتم، در زیرساخت قصهای که تعریف میکنم و حالوهوایی که برای کاراکترم ترسیممیکنم، مطمئنادربارهفضای جامعه مردساالر و تضییعحقوقزنان نکاتی وجود دارد که همه ما که در این سن هستیم با آن درگیر شدهایم و میشویم

سمیرامیس محمدی غزالهسلطانی،کارگردانجوانیاستکهبهواسطهساختمستند«واینآسمانآبی» در سال 89 که درباره زندگی عزتاهلل انتظامی بود، با او آشنا شدیم. این فیلمساز جوان پس از ساخت چند فیلم کوتاه با ساخت «پرسه در حوالی من»، اولین تجربه فیلمسازی بلند خود را از سر گذراند. فیلم «پرسه در حوالی من»، درباره دغدغههای دختر جوانی است که 03سالگی خود را از سر میگذراند.

بعد از ساخت مستند «و این آسمان آبی» و ســاخت چند فیلم کوتاه، چطور به فیلم «پرسه در حوالی من» رسیدید؟ درباره ماجرای مستندسازی درواقع هدف من از ابتدا ساختن فیلم بلند بود. آن روزهایی که فیلم مستند را ساختم، در ادامه چند فیلم کوتاه را نیز کار کردم تا به اولین فیلم بلندم رسیدم. تجربه هرکدام از این شکلهای فیلمسازی الزم، واجب و مهم است. اکنون هم اگر سوژه و شرایطی باشد، حتما مســتند کار میکنم، چرا که خیلی برایم جذاب است و سوژههایی که قابلیت تبدیلشدن به یک فیلم مستند را دارند، رصد میکنم. ساخت فیلم بلند و در کنارش مستند با هم منافاتی ندارد و من هر دوی آنها را خیلی دوست دارم.

در اولین فیلم بلند داستانی خود دغدغه زنانهای را مطرح میکنید که گویا دغدغههای خود شما نیز در 03سالگی بوده است. به گفته روانشناسان، زنان در 03سالگی دچار بحران میشوند. در زمان نگارش فیلمنامه «پرسه در حوالی من»، از حضور مشاور یا روانشناس برای بررسی بهتر ابعاد این اختالل استفاده کردید؟ با ساخت فیلم به چند درصد از آن چیزی که در ذهن داشتید رسیدید؟ فیلم به زندگی خودم نزدیک است؛ اما نه لزوما همه اتفاقات فیلم. آن تنهایی زنانه و حالوهوایی که «سایه»-شــخصیت اصلی و دختر داستاندارد و اتمسفری که در فضای کلی فیلم جاری اســت، به فضای ذهنی من خیلی نزدیک است. تقریبا فکر میکنــم 80 درصد آن چیزی را که میخواستم، توانستم در فیلم بیاورم و اجرا کنم؛ اما از نظر مســائل مربوط به بحران 03سالگی، خیلی تحقیق کردم و مقــاالت زیادی خواندم، البته نه اینکه یک مشاور روانشناس را در کنارم داشته باشم، بلکه جستهوگریخته با دوستانی که در این زمینه صاحبنظر بودند، صحبت کردم و جلسه گذاشتم و تحقیق میدانی کردم و از تمام دوستانم که در این سنوسال بودند پرسیدم که بحران 03سالگیشــان چه بوده و همه برایم از حالوهوای 03سالگیشــان گفتند. این تحقیق میدانی خیلی به نگارش و ساخت اثر کمک کرد.

در جایی گفته بودید «پرســه در حوالی مــن»، فیلمی زنانه اســت تاجاییکه یک فیلمساز مرد نمیتوانست آن را درک کند و بسازد، نگاه فمینیســتی در ساخت اثر داشتید؟ فیلم زنانه حتما یک اثر فمینیســتی نیســت، آثار فمینیســتی به مقوله و دغدغههایی درباره زنان میپــردازد و ظلمهایی را که در جامعه به زنان میشود نشان میدهد و میخواهد بگوید خواستار شرایطی است که در جامعه وجود ندارد. معموال این آثار خواســتار پرداخت حقوحقوق زنان و نمایش کمبودهای آنها هســتند؛ اما من در «پرسه در حوالی من» اعتراض مستقیمی به شرایط نداشتم، در زیرساخت قصهای که تعریف میکنم و حالوهوایی که برای کاراکترم ترسیم میکنم، مطمئناً درباره فضای جامعه مردساالر و تضییع حقوق زنان نکاتی وجود دارد که همه ما که در این ســن هستیم با آن درگیر شدهایم و میشــویم؛ برای مثال در صحنههایی نمایش دادم که چگونه وقتی دختری در حال راهرفتن در خیابان است به او تنه میزنند، تاجاییکه او از راهرفتن تنهایی در پیادهروی خیابان ولیعصر هم واهمه دارد. اینها مسائلی است که در جامعه بود و من بهعمد در فیلمم گذاشتم برای اینکه اعتراضم را نشان دهم. تلنگری بزنم که ببینید یک دختر وقتی در خیابان راه میرود چنین برخوردی با او میشود و در بیشتر مواقع هم این اتفاق برای همه ما میافتد. برخی از تماشاگران میگویند اینگونه نیست. به نظرم نمایش این آزار خیابانی به معنای فمینیســتیبودن اثر نیســت، زیرا سعی کردم ظریف آن را نشــان دهم و بیشتر در حد اشاره باشــد. البته خودم معتقدم در تمام روح اثر این اعتراض نهفته وجود دارد، بههمیندلیل تماشاگر مرد شاید خیلی با آن ارتباط نگیرد. واکنشهای مخاطبان مرد این اثر به دو شکل است، آنهایی که وجهه زنانه وجودشــان زیاد است و ظرافت زنانه دارند، با فیلــم خوب ارتباط میگیرند؛ اما تماشاگران مردی هم هستند که اصال این ارتباط را برقرار نکردند و کار را دوست نداشتند، خیلی برایشان جذابیت ندارد.

هنگام نگارش فیلمنامه «پرسه در حوالی من» بهاستثنای نگارش دغدغههای زندگی شخصیتان چقدر به زندگی دختران دیگر جامعه که در این سن هستند توجه داشتید؟ من نمیتوانستم خودم را در طبقات دیگر جامعه که با من فاصله داشــتند بگذارم؛ اما با تحقیق میدانی در شرایط مختلف جامعه زندگی کردم. در سن من دغدغههای دختران طبقات مختلف مشترک است، جهانبینی آنها با جهانبینی من در موارد مختلفی یکی است. توانستم تا حدود

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.