معاون اسبق سازمان وظیفه عمومی ناجا آموزشها متناسب با مأموریتها نیست

Jameh Pouya - - چشم‌اندا‌ز سربازی -

گفته میشــود ســربازی جوان را بــرای حضور در جنگ آماده میکند؛ اما امروزه چقدر از آموزشهای ما با شرایط جنگی امروز متناســب است؟ امروز با موشکهای دوربرد جنگ میکنند و ما باید منطقی به موضوع نگاه کنیم. Ï

در قانون آموزشهای دیگر هم به ســربازان پیشبینی شده است؟ آموزش به ســربازان در قانون پیشبینی شــده؛ اما هزینههای زیــادی را به نیروهای مســلح تحمیل میکند که عمال اجرائی نشده است. البته با وضعیت فعلی فرصتــی برای آموزشهای بیشــتر در حین ســربازی هم وجود ندارد، حــدود 70 تا 80 درصد ســربازان ســاعت دو بعدازظهر ترخیص میشوند؛ چراکه بودجه کافی بــرای تأمین هزینههای محل خواب و خوراکشان وجود ندارد.

Ï

اما گاهی ضعف آموزش به چشــم میآید، مثال در مرزبانی که باید سربازان تحت آموزش تخصصیقراربگیرند. بله، در بعضی موارد مانند مرزبانی و ... این اشــکال وجود دارد که البته بارها پیامدهای آن را هم دیدهایم. باید میان مأموریتهای ســرباز و آموزشهایی که میبیند، تناسبی وجود داشته باشد. آموزشهای ما اصال توجیهپذیر نیست و متأسفانه در نیروهای مسلح درصد بســیار باالیی از خودزنیها یا دیگرزنیها به وسیله سربازان انجام میشود؛ بنابراین باید مالحظات و آموزشهای الزم را قبل دادن اســلحه به ســرباز داشتهباشیم. Ï

تصوری وجــود دارد مبنی بــر اینکه یک پسرجوان تا به سربازی نرود، مرد نمیشود، این درست است؟ ســربازی خاطرات خوبی دارد. البته معنایش این نیست که جای دیگر خاطره خوب شکل نمیگیرد، طبیعتا در شرایط سخت، افراد لحظات شیرین را بهتر به یاد میســپارند. اما درباره مردشدن اصال موافق نیســتم . چند دهه قبل و زمانی که اکثر جمعیت ما روســتایی بود، سربازی آداب زندگی را به جوانان آموزش میداد، مثال در ســال 1310 اگر فردی به ســربازی میرفت، نظم اجتماعی و قوانین زندگی شهری را یاد میگرفت؛ اما امروز دیگر نمیتوان این ادعا را داشت؛ مثال بگوییم با همان قوانین سربازی، 80 ســال بعد هم فرد نظم زندگی شــهری را یاد میگیرد، امروز دیگر زندگی روستایی به آن مفهوم وجود ندارد؛ بنابراین این صحبتها که مرد میشوی و قوانین زندگی را یاد میگیری، چندان صحیح نیست. Ï

درآینده سربازی تغییر خواهد کرد؟ بــا این تفکری که من میبینــم خیر، یعنی به این زودیها ممکن نیست و باید تالشهای زیادی شود، ما هم دوســت داریم سربازی اصالح شود؛ اما نباید برچسب سیاسی به چنین اقداماتی زده شود.

قبول میکند که این نگاه باید تغییر کند. Ï

چرا این نگاه وجود دارد؟

برخی از اعضا معتقدند که فرد سالم است و برای فرار از سربازی تمارض کرده یا اوضاعش را بدتر از آنچه که هست، نشان میدهد. Ï

یعنی ممکن است فردی که دچار اختالالت روانی باشد، از سربازی معاف نشود؟ احتمالش کم است اما وجود دارد. توجه کنید ممکن اســت خود فرد هم از اختالل خود بیخبر باشد یا حتــی در طول خدمت عالئمش تشــدید شــود؛ مثال تنبیه گروهی، برخورد فرماندهان، مشــکالت خانوادگی و ... از عوامل تشدیدکننده اختالالت روانی محسوبمیشود. Ï

مگرتنبیهدستهجمعیممنوعنشده؟ بله ممنوع است؛ اما همچنان خبرهایی میرسد که سربازان را به شکل دستهجمعی تنبیه کردهاند. Ï

با این شرایط به نظر میرسد نظارت بر سالمت روان سرباز در دوران خدمت و آموزشی هم باید ادامه داشته باشد؟ بله. ســرباز در طول خدمت هم باید از لحاظ روانی معاینه و بررسی شود که آیا این جوان صالحیت دارد که اسلحه به دست بگیرد یا خیر؟ طبق تبصره پنج ماده 47 قانون وظیفه عمومی تمامی کارکنان وظیفه در مدت آموزش باید تحت آزمونهای ارزیابی رفتار قرار گرفته و متناسب با آن تقسیم شوند و اگر فردی نیازمند مشاوره است، باید به مراکز مشاورهای معرفی و ارجاع شود. Ï

حوادثی که اخیرا رخ داده، میتواند ناشی از رعایت نکردن این مسائل باشد؟ بخشی از آن میتواند ناشی از این موارد باشد، مثال قانون میگوید معاف از رزمها باید جداگانه آموزش ببینند؛ اما این اتفاق رخ نداده است. Ï

وقتی مسائلی که گفتید مطرح میشود، عمدتا یک پاسخ واحد وجود دارد که سربازی خانه خاله نیست. برخی مخالفند با اینکه در سربازی باید به سرباز بد بگذرد تا زندگی در شرایط سخت را بیاموزند.

Ï

طرح آمایش سرزمینی سربازان چقدر اجرا شده است؟ اینکــه ما بگوییم همه ســربازان فقط باید در یگان محل ســکونت و استان خودشــان خدمت کنند، برای صددرصد ســربازان شدنی نیست؛ برای مثال خدمت در نیروی دریایی از جمله این موارد اســت، نمیتوان گفت فقط ساکنان دو استان باید در نیروی دریایی خدمت کنند و اینطور توازن نیروهای مسلح هم به هم میریزد. به همین دلیل به جای اســتان منطقهبندی کردهاند و براساس آن عمل میکنند، هر منطقه شامل چند استان میشود. این را هم بگویم که همین موضوع هم در تمام یگانها شدنی نیست؛ مثال در مناطق مرزی و عملیاتی بهکارگیری سربازانی از همان طایفه و استان ممکن است برایشان مشکالتی ایجاد کند و مثال قاچاقچیان با شناسایی خانواده آن فرد در منطقه برای انجام اقدامات مجرمانه او را تحت فشار قرار دهند؛ بنابراین مالحظاتی اینچنینی وجود دارد و همینها باعث میشود طرح آمایش سرزمینی به شکل مطلق اجرا نشود. Ï

درباره پایش روانی ســربازان و سالمت روان چطور؟ این موضوع چقدر ممکن است؟ بیماری روانی یک بیماری نهفته اســت که ممکن اســت قابلیت تشخیص آن بهراحتی ممکن نباشد، از ســوی دیگر هنگام اعزام ســربازان یک پزشک عمومی آنها را معاینه میکند که قابلیت تشخیص چنیــن بیماریهایی را ندارد. اگر خود فرد ادعا کند یا به عبارتی خوداظهاری کند که به اختالالت روانی مبتالست، پروندهاش به کمیسیون ارجاع میشود؛ اما اگر موضوع را پنهان کند یا از آن بیخبر باشد، طبیعتا پزشک هم متوجه آن نخواهد شد. Ï

اگر فــردی خوداظهاری کند، چه فرایندی را طیمیکند؟ معموال این کار را نمیکننــد، اما اگر فردی چنین کاری انجــام دهد، پس از خوداظهاری پروندهاش به شورای پزشــکی یا همان کمیسیون میرود و آنجا بررسی میشود، متأسفانه این شورا سختگیرانهتر از قانون با این موضوع برخورد و بهســختی شرایط را

محمدرضا اکبر حلوایی، سرهنگ بازنشسته نیروی انتظامی سالهای پایانی خدمتش را در سازمان وظیفه عمومی ناجا و معاونت مشموالن و امور معافیتهای این سازمان بوده و برخالف اغلب همکاران بازنشستهاش، انگیزه زیادی برای ایجاد تغییر در خدمت سربازی و به قول خودش بهبود کیفیت خدمت سربازی دارد. او مخالفتش را با شیوه فعلی سربازی بارها مطرح کرده و معتقد است در دوران مسئولیتش نیز این نکات را به مسئوالن دیگر این حوزه منتقل کرده است. حلوایی که این روزها مؤسسه مشاورهای با نام «افق روشن سرباز» تأسیس کرده، در گفتوگو با «جامعه پویا»، از وضعیت فعلی سربازی در ایران و موانع پیشرو برای ایجاد تغییر در این حوزه سخن گفته و البته در مواردی بهشدت از قوانین سربازی و تصمیمات اتخاذشده در این حوزه دفاع میکند. بیماری روانی یک بیماری نهفته است که ممکناستقابلیت تشخیصآنبهراحتی ممکن نباشد، از سوی دیگر هنگام اعزام سربازان یک پزشک عمومی آنها را معاینه میکندکهقابلیت تشخیصچنین بیماریهایی را ندارد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.