مبلمان شهری؛ از درختان و تابلوها تا سطلهای زباله

بررسی زوایای مختلف فضاسازی شهر تهران

Jameh Pouya - - شهری‌ ‌‌مبلمان - پریسا هاشمی

فاصله زیادی با اســتانداردها دارد. در بخشهایی از ابزار و تجهیــزات، تابلوهــای راهنماییورانندگی، تابلوهای تبلیغاتی،ایستگاههایاتوبوسوتاکسیتوانستهایمنزدیک به استانداردها شویم؛ اما در بخشهایی مانند نورپردازی شهری ...و مطابق استاندارد عمل نکردهایم».

او به مخازن زباله در شــهر هم اشاره میکند: «تهران حدود 75 هزار مخزن زباله دارد و شــورای شهر مصوب کرده این مخازن دو برابر شــود؛ در صورتی که تمام این مخازن باید جمعآوری شــوند. وجود این مخازن بر سر معابر، سه مشکل اساســی برای شهر به وجود میآورد؛ اول اینکه چهره و فضای شــهر را زشــت میکند. نکته مهم دوم این اســت که با بو و کثیفی که دارد، سالمت شهر را به مخاطره میاندازد. سومین مشکل این است که وجود حیوانات و حشرههای موزی را مانند موش تشدید میکند».

محمد حقانی، درباره درختهای شهر مثل چنارهای خیابان ولیعصر که برخی از آنها در چند ســال گذشته قطع شدهاند، میگوید: «مسلما درختان بخشی از مبلمان و زیبایی شهر هســتند. با وجود این، بعضی از درختان خشک شدهاند و بهتر است برای سالمتی شهروندان قطع شوند؛ اما سؤال اینجاســت که عوامل خشکشدن این درختان چیست؟ حاشیه خیابانهای تهران بهویژه خیابان ولیعصر، سنگفرش شد و بدون اینکه به ریشه درختان کهنسالی که در تصفیه هوای آلوده تهران نقش بسیاری دارند، توجه کنند، باعث شدند آنها خشک شوند». شاخصهها در اداره شهر توجه کمتری داشته است. قبل از عید، شهرداری منطقه 12 برخی خیابانها مانند 30 تیر، بخشی از خیابان جمهوری و حتی میدان بهارستان را سنگفرش کرد؛ پروژهای که با هزینه سنگین به ثمر رسید؛ اما نهتنها کمکی به المانهای شهری نکرد، بلکه به دلیل سنگسابنبودن سنگفرشها، ترافیک این بخش را هم بیشــتر کرد و باعث آسیب به خودروهایی شد که روزانه در این خیابانها تردد دارند.

با تمام این اوصاف، تهران با دو المان خاص شــناخته میشــود؛ میــدان آزادی و برج میالد. بــرج میالد باید برای شــهر درآمدزایی داشته باشد؛ اما تا امروز نتوانسته هزینههای خودش را تأمین کند. با این وجود، برج میالد به نقطه ثقلی برای شهر تهران تبدیل شده است.

محیطزیستپایتخت

آلودگی هوا، ترافیک، ازبینرفتن تعدادی از باغها ...و در چند سال اخیر، گلوی محیط زیست را فشرده است؛ اما باغها و درختهایی که جلوه شهر را زیبا میکنند و در فضاسازی و مبلمان شهری کشورهای توسعهیافته به آنها توجه ویژهای میشود.

محمد حقانی، نایبرئیس کمیسیون سالمت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران، به «جامعه پویا» میگوید: «اگر در بررســی مبلمان شهری تهران، نظرمان بر تمام عناصر مؤثر بر زیبایی است، باید بگویم مبلمان شــهری تهران برابر با استانداردها نیست. چهره و زیبایی شــهر به دلیل ســاختار ظاهری ساختمانها،

مجموعه پارکها، نیمکتها، موانع و عالئم ترافیکی، ستونها، جعبههای پستی، چراغهای خیابانی، چراغهای راهنمایی،عالئمراهنماییورانندگی،ایستگاههایاتوبوس، ایســتگاههای تراموا، مترو، تاکســیها، محیط زیست و فضای سبز، یادبودها، مجسمههای عمومی، مخازن زباله و...، مبلمانهای شهری را تشکیل میدهند. حتی بعضی از کارشناسان شــهری خدمات اورژانسی و بیمارستانی را که به شــهروندان ارائه میدهند نیــز در زمره فضای شهری به حســاب میآورند. طراحی و قراردادن مبلمان به زیباییشناسی، هویت بصری، عملکرد، تحرک عابرپیاده و ایمنی جاده توجه دارد؛ ازاینرو، مبلمان شــهری باید الهامگرفته از فرهنگ و آداب و رسوم شهروندان باشد.

مبلمان شهری، بخشی از هویت یک شهر و شهروندان آن محسوب میشود؛ به عبارتی میتوان گفت هویت یک شهر در فضاسازی آن نهفته شــده است. در کشورهای پیشرفته، مبلمان خیابانی به گویشها و رویدادهای ملی تبدیل شده اســت؛ طوری که معموال میتوان از طریق طراحی آنها مکان را تشــخیص داد. برای مثال در پارک «تیرگاردن» برلین، مجموعــهای از چراغهای عتیقه از سراسر جهان، که به گاز و برق روشن میشود و از عقبه و ســبقه این شهر خبر میدهد و مشخص است که این منطقه از قدمت زیادی برخوردار است.

مسئوالن شهری و شهرداری باید آن را بهروز نگه دارند و دستاوردها و تکنولوژی جدید را به طور منظم جایگزین کنند؛ ازاینرو، از مبلمان قدیمی و منسوخ به صورت نادر استفاده شده و تنها میتواند به عنوان نوستالژی جذابیت خاصی داشته باشد. البته مدیریت شهری در ایران با توجه به قدمت شــهرها، باید نگاه اصلیاش مانند کشورهای پیشرفته، به حفظ مناطق تاریخی باشد و این نگرش را در برنامهریزیهای خود لحاظ کند.

هارمونیالمانهایشهری

مجســمهها و یادبودها نیز جزئی از شهر و فضاسازی آن به حساب میآیند. مجسمههایی که از جنس سنگ، آهک، ســنگ گرانیت و حتی چوب هســتند، عالوه بر جلوه خاصی که به شهر میدهند، هرکدام یک اسطوره و نماد اتفاق حماســی یا شخصیت ملی است و گاه نوع کفپوشهای خیابانها و میادینی که این یادبودها در آن نصب شدهاند هم در جلوهگری این مجسمهها و نمادها بیتأثیر نیستند. در حقیقت المانهای شهری باید باهم و فرهنگ شــهروندان یک شهر تطابق و هارمونی داشته باشد.

این در حالی است که مدیریت شهری در تهران به این

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.