آسوده بخوابی استاد

سم شپرد «نویسنده پاریس، تگزاس» درگذشت

Jameh Pouya - - فرهنگی‌ نمایشنامه - ترجمه: سارا احمدپور

«سم شــپرد»، نمایشنامهنویس برنده جایزه پولیتزر که با بازی در نقش خلبان چاک یاگر در فیلم «چیزهای درست»، ستاره سینما و نامزد جایزه اسکار شد، در منزلش در کنتاکی درگذشت. او در هنگام مرگ 37ساله بود.

شپرد پنجشنبه بر اثر عوارض بیماری لوگهریک از دنیا رفت. به گفته وکیلش، کریس بونو، او در هنگام مرگ در کنار خانوادهاش بود. او در 5 نوامبر سال 1943 در فورت شریدان ایلینو متولد شد. شپرد فرزند یک خانواده نظامی بود که قبل از اقامتشان در مزرعهای در کالیفرنیا، در ایتالیا، داکوتای جنوبی، یوتا، گوام و فیلیپین زندگی کرده بودند. او از پــدرش به عنوان مردی دائمالخمر یاد میکرد و در مصاحبهای با روزنامــه گاردین، گفته بود: «پدرم خیلی زود از کوره درمیرفت و همیشــه پر از حس عصبانیت وحشتناک بود». به همین دلیل، در دوران کودکی شپرد یاد گرفت مراقب زبانش باشــد و وقتی هم بزرگ شــد، مردی بود که بهندرت مصاحبه میکرد؛ اما حرفهایش را در قالب 44 نمایشنامه و تعداد زیادی کتاب و زندگینامه و داســتان کوتاه زد. در ابتدا قصد داشت یک دامپزشک باشد؛ ولی در کالج بیخیال گرفتن حشرات شد و در یک گروه تئاتر سیار مشغول شد. در 1963 وقتی به نیویورک رسید، 91ســاله بود. در رستورانی مشغول به کار شد و شــروع به نوشــتن کرد و در یک جمع هنری با شاعر و خواننده راک، پاتی اسمیت، آشنا شد. حضورهای اولیهاش در خارج برادوی، با نمایشنامههای عموما با تم اضطراب و امید کم به آینده درباره مردم بیریشه و حاشیهنشینان جامعه بود.

در سال 1979 برنده جایزه پولیتزر برای نمایشنامه «کودک مدفون» شــد و یک ســال بعد، از سوی مجله نیویورک به عنــوان «بزرگترین نمایشنامهنویس عصر خود» ستایش شد و نوشتههایش به عنوان «نمونههایی کامال آمریکایی» توصیف شد. دو نمایشنامه دیگر شپرد، به نامهای «غرب واقعی» و «حماقت برای عشــق» نیز نامزد دریافت پولیتزر بودند و ســرانجام در برادوی تولید شدند.شپرد نوشتن فیلمنامه را برای سینما شروع کرد که از میان آنها، میتوان به «زابریســکی پوینت» و «پاریس تگزاس» اشاره کرد. او همچنین نسخهای سینمایی را از نمایشنامه «حماقت برای عشــق» نوشت و رمان «یکی در درون» او در فوریه امســال منتشــر شد. ولی چیزی که از این مرد چانهمربعی چهرهای آشــنا بین میلیونها مخاطب آمریکایی ساخت، بازیگری در فیلمهای روزهای

در سال 1979 برنده جایزه پولیتزر برای نمایشنامه «کودک مدفون» شد و یک سال بعد، از سوی مجله نیویورک به عنوان «بزرگترین نمایشنامهنویس عصر خود» ستایش شد و نوشتههایش به عنوان «نمونههایی کامال آمریکایی» توصیف شد. دو نمایشنامه دیگر شپرد، به نامهای «غرب واقعی» و «حماقت برای عشق» نیز نامزد دریافت پولیتزر بودند

بهشت، سقوط شاهین سیاه، مگنولیاهای فوالدی و چند فیلم دیگر بود. آخرین بازی او در ســریال «خط خون» در نقش یک پدرساالر در خانوادهای پردردسر در ساحل فلوریدا برای نت فلیکس بود. بازماندگان شپرد عبارتاند از پسر نویسندهاش جس که حاصل ازدواج او با اوالن جونز بازیگر است و پسر دیگرش واکر و دخترش هانا که حاصل ازدواجش با جسیکا النگ هنرپیشه هستند. شپرد و النگ در فیلم «فرانسس» با هم آشــنا شدند و تا سال 2009 زن و شوهر بودند.

این نویســنده بانفوذ که نهتنها یک نمایشنامهنویس بلکه یک کارگردان و بازیگر نیز بود، بیشــتر جوانی خود را در حرکت از مکانی به مکان دیگر به همراه خانوادهاش سپری کرده بود و سرانجام دوران دبیرستانش را در شرق لسآنجلس در کالیف دوآرت گذراند و در همان زمان و در آغاز دهه سوم زندگیاش، کارش را با نوشتن زنجیرهای از نمایشنامههای کوتاه آغاز کرد.

در مصاحبهای با نیویورکتایمز در ،1983 گفت مسحور فروکششدن اسطورهها و تالش مردم برای جایگزینکردن آن با اسطورهای دیگر است. او در مصاحبه با تایمز گفته بود:« مردم تشــنه حقیقت هستند و وقتی چیزی که به حقیقت شبیه است هم ظاهر میشود، مردم به آن آویزان میشوند؛ چراکه همه چیز خیلی دروغ است. مردم تشنه راهی برای زندگی هستند. آنها دنبال راهی برای بودن یا رفتن به سمت جهان هستند».

از آنجایی که شپرد در کارهای اولیه و در مسیر شغلی خود در تالش برای نوعی پیشگامشدن در جایی خارج از برادوی و جلب گروهی از پیروان برای مکتب خویش بود، به غرب بازگشت و البته به جایی که نوستالوژیها غالبا به حقیقت میپیوندند؛ یعنی به خانواده. این فضاهای پیچیده و تیرگیها و گرهها و معماهای گاه خطرناک خانوادگی، بعدها مهمترین عامل و زیربنای تماتیک نمایشنامههای شپرد شد که در ســال 1979 برنده جایزه پولیتزر شد. موفقیت او در نوشتن نمایشنامه تا سالها همچنان ادامه داشت و دو نمایشنامه دیگرش غرب واقعی در 1982 و حماقت برای عشق در ،1983 نامزد جایزه پولیتزر شدند.

بو بریجز، یکی از بازیگران همکار شپرد و از بازیگران محبوب دهههای 70 و 08، درباره او نوشــته است: «سم شپرد قطعا یکی از بزرگان است. چشمان او بسیار میدید و همه آنچه را میدید بــدون ترس، با صداقتی بیانتها مینوشت. آسوده بخوابی استاد...».

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.