مشکل امروز ریشه در گذشته دارد

Jameh Pouya - - چشم‌اندا‌ز اقتصاد - کارشناس بانکی سید بهاءالدین حسینیهاشمی

مؤسسات مالی و اعتباری غیرمجاز که این روزها بهعنوان یک معضل گریبان اقتصاد را گرفته، مشــکل امروز و دیروز نیست و ریشه در گذشته دارد. اگر بخواهیم به بررسی این معضل بپردازیم، باید به دهه 70 برگردیم؛ زمانیکه قانون تأســیس تعاونیهای مختلف صادر شد و در آن نوشته شده بود همه صنوف میتوانند دارای یک تعاونی باشند. در زمان تصویب و تدوین این قانون یک نقش بزرگ وجود داشت که فعالیت این تعاونیها فقط باید زیر نظر وزارت تعاون باشــد؛ درحالیکه آنها با تأسیس یک مؤسسه اقدام به جذب نقدینگی کردند که رسالت اصلیشان این موضوع نبود و کار بهصورت غیرتخصصی پیــش رفت. تعاونیهایی که بهصورت تعاونی اعتبار تشکیل شدند، در مدت دو سال افزایش چشمگیری داشتند و توانستند به بازار پولی کشور ورود کنند.

سکوت بانک مرکزی

زمانیکه تعاونیهای اعتبار به حوزه پولی و بانکی کشور ورود کردند، بانک مرکزی اعتراضی نداشت و سکوت کرد و سکوت آن روز مشــکالت امروز را به وجود آورده است. فعالیت تعاونیهای اعتبار دخالت در سیستم پولی کشــور بود و بانک مرکزی این قدرت را داشــت که با آنها برخورد الزم را داشته باشد؛ اما معلوم نیســت چرا ساکت نشست و رشــد آنها را تماشا کرد. در دولت یازدهم که موضوع ساماندهی مؤسسات غیرمجاز مطرح شد، ابتدا قرار بود این مؤسسات زیر نظر بانک مرکزی فعالیت خود را ادامه دهند، قوانین بانک مرکــزی را اجرا کنند و مجوز بگیرند اما در همان زمان بانک مرکزی متوجه شــد برخی از این مؤسسات به دلیل نداشتن سپرده قانونی کافی نمیتوانند مجوز فعالیت دریافت کنند. آنها اموال غیرنقدی در اختیار داشتند که برای بانک مرکزی اعتبار نداشت. برای تشکیل یک نهاد پولی باید بهعنوان سپرده قانونی پولی مشــخص در اختیار بانک مرکزی قرار بگیرد تا در صورت ورشکستگی، بانک مرکزی بتواند پاسخگوی سپردهگذاران باشد. در شــرایطی که اموال این مؤسسات غیرنقدی بود، بانک مرکزی هم نتوانست مجوز الزم را برای فعالیت صادر کند و بارها از تریبونهای مختلف اعالم کرد در این مؤسسات سپردهگذاری نکنید. مردم نیز به این موضوع بیتوجه بودند و سپردهگذاری خود را انجام دادند البته دلیل انتقال پول به این مؤسســات نیز نصب تابلوی آنها برای فعالیت بود و مردم هم تصور میکنند یک نهاد پولــی که تابلو میزند، حتما مجوز دارد و خیلی از نحوه فعالیت آنها باخبر نبودند.

مشکالتی که به وجود آمد

مؤسسات غیرمجاز با جذب نقدینگی و ایجاد جذابیت برای ســپردهگذاران آسیب بزرگی به نظام بانکی کشور وارد کردند و باعث شــدند تا پولهــای بزرگ از بانکهای مجــاز و تولید به فعالیتهای غیرتولیدی هدایت شــود. همیــن موضوع دلیلی بود تا برخی بانکهای بزرگ کشــور زیانده شــوند. اکنون هم سپردهگذاران با تجمع و کارهایی از این قبیل قصد دارند دولت را مجبور به پرداخت پول با ســود وعدهدادهشده کنند؛ اما بانک مرکــزی باید بهصورت قانونی پول آنها را با توجه به اموالی که از این مؤسسات در اختیار دارد، بپردازد و دولت نباید هزینهای در این بخش پرداخت کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.