گفتوگو با محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس درخت مؤسسات غیرمجاز خشک شده است

Jameh Pouya - - چشم‌اندا‌ز اقتصاد - محمدحسین علیاکبری

موضوع مؤسسات غیرمجاز چند ماهی است به یک چالش اساسی برای بانک مرکزی تبدیلشدهاستوشواهدنشانمیدهدبانکمرکزیهنوزبرخوردمناسبیبااینگونه مؤسسات انجام نمیدهد و فقط کسانی ضرر میکنند که پولشان در قالب سپرده در این مؤسسات قرار دارد. ولیاله سیف، رئیس کلبانکمرکزی،دربارهمؤسساتغیرمجازمیگویدبانکمرکزیوارثمؤسساتغیرمجازیاستکهدردودههگذشتهبیحساب و کتاب و بدون هیچگونه نظارتی مانند علف هرز، سبز شده و با وعده و وعیدهای فریبنده از منابع مردم سوءاستفاده کردهاند. در شرایط حاضر بانک مرکزی مصمم است این وضعیت عجیب و غریب را که بستر انواع فسادها را فراهم کرده ساماندهی کند و اجازه ندهد بیشتر از این ادامه پیدا کند. دکتر محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس درباره حل معضل مؤسسات غیرمجاز و همچنین چگونگی تشکیل آن با خبرنگار ما گفتوگو کرده است.

گفتوگو را با موضوع چگونگی تشــکیل مؤسســات غیرمجاز آغاز میکنیم. دالیل فراگیر شدن مؤسسات غیرمجاز چه بود و چرا بانک مرکزی برای مقابله با آنها وارد عمل نشد؟ عمال مؤسسات غیرمجاز به دلیل اینکه مجوزهای الزم را بــرای فعالیت از بانــک مرکزی دریافت نمیکنند، به این نام خوانده میشوند. مؤسسات مالــی چند ســال پیش بهصــورت قارچگونه و غیرقانونی فعالیت خود را کلید زدند که مسئوالن وقت باید پاسخگوی این موضوع باشند؛ اما نباید فراموش کرد امروز این مؤسســات با مشــکل برخورد کردهاند. درست است که ریشه این جریان در گذشته است؛ اما مسئوالن فعلی باید نسبت به حل موضوعات اقدام کنند. حتما مسئوالن فعلی با علم به اینکه چه مشکالتی وجود دارد، مسئولیت قبول میکنند و اینکه بخواهیم افراد دیگر را مقصر کنیم، درست نیست. البته باز هم تأکید میکنم مســئوالن وقت باید به این موضوع رسیدگی و این جریان را در همان ابتدای کار قطع میکردند.

وجود مؤسسات مالی غیرمجاز چه آسیبی به اقتصاد کشور وارد میکند؟ مؤسسات غیرمجاز به دلیل اینکه بانک مرکزی نظارتی بر آنها نــدارد، اقدام به جذب نقدینگی باال میکنند که یک تهدید برای اقتصاد کشــور محســوب میشــود. هیچ نظارتی بر این بخش نقدینگی نیســت و ممکن است در جریانهای خالف شرع هزینه شود. وجود این نوع مؤسسات با اصل قانون مبارزه با پولشویی در تضاد است و اگر بانک مرکزی نسبت به جمعآوری و انحالل آنها اقدام میکند، به وظیفه ذاتیاش عمل کرده اســت. این مؤسســات به دلیل اینکه سودهای نامتعارف پرداخت میکنند، برای صاحبان سپرده جذابیتهایی را ایجــاد میکنند که پول را وارد سیستم خودشان کنند. وقتی حجم پولها زیاد شد، آنموقع تصمیم میگیرند چه فعالیتی انجام دهند که سود داشته باشد و بتواند وعده آنها را نسبت به سود اعالمی محقق کند. بهطور معمول این سودها واهی نامیده میشود به این دلیل که هنوز شرایط تولید در کشور آنقدر مناسب نیست که 50 درصد سود داشته باشد و کسی بخواهد 03درصد سود بپردازد و 02درصد هم برای خود کنار بگذارد. مؤسســات غیرمجاز بیحســاب و کتاب نقدینگی کشــور را در اختیار میگیرند و اگر جلوی آنها گرفته نشود، قطعا هر روز قدرت بیشتری پیدا خواهند کرد و شاید تعیینکننده سیستم پولی نیز بشوند. مؤسسات غیرمجاز تا جایی فعالیت خود را گســترده کرده بودند که بهصورت روزشمار سود باالی 52درصد پرداخت میکردند و از آن طرف تسهیالتی با بهره بسیار باال حدود 33درصد اعطا میکردند که ادامه این رویه مشکالت اقتصادی کشور را بیشتر میکرد.

بانک مرکــزی اکنون ایــن کار را کرده اســت؛ پس چرا همچنان با انتقادات زیادی روبهروست؟ بانک مرکزی اگر با این مؤسسات برخورد کند، به وظیفهاش عمل میکند؛ اما نباید قانون را به گونهای اجرا کند که سپردهگذاران آسیب ببینند. قانون بایــد طوری اجرا شــود که فرد متخلف تحت نظر قرار بگیرد نه اینکه با همه مؤسسات یک نوع برخورد داشــته باشیم. به نظر میرسد بخش نظارت بانک مرکــزی از ضعف عملکرد رنج میبرد و باید این موضوع اصالح شــود. اگر در یک نقطهای ضعفی وجود داشــته و نظارت کافی نباشــد، اثرات آن بهصــورت دومینو در ســایر بخشها تأثیر میگذارد؛ بنابراین به ساماندهی اصولی نیاز دارد.

اخبار این روزها با مشکل مؤسسه کاســپین گره خورده است. شاید دلیل اصلی این موضوع مجاز بودن مؤسسه کاسپین اســت و مردم انتظار نداشــتند این مؤسسه با مشکل مواجه شــود. برای رفع این معضل مجلس چه اقدامی انجام داده است؟ ابتدا باید به این موضوع اشــاره کنم که در ماه گذشــته رئیس کل بانک مرکــزی در مجلس حاضر شد و درباره اقدامات این بانک در برخورد با مؤسسات غیرمجاز و ساماندهی آنها گزارشی داد. برای به هدف رسیدن این موضوع هم مهلت سهماهه از نمایندگان خواست؛ اما رئیس مجلس با مهلــت یکهفتهای موافقت کرد تا مشــکل سپردهگذاران مؤسسات مالی را رفع کند. آقای سیف هم به نمایندگان ملت وعده دادند که در یک هفته راهکارهای بازپرداخت مطالبات مردم از مؤسســات مالی را بررسی کند؛ اما این وعده با پایان ماه تیر تمام شد و جالب است که رئیس کل بانــک مرکزی طرح مجلس را که برای اجرا قبول کرده بود، تورمزا تلقی کرد. مردم باید آگاه باشــند که مؤسسه کاســپین با مشکل روبهرو نشده و این مشکل مؤسسه فرشتگان بود که به کاســپین منتقل شد و باعث بروز این معضالت شده است. کمیسیون اقتصادی مجلس از زمانی که سپردهگذاران کاسپین با مشکل مواجه شدند، وارد عمل شد و جلساتی را برای حل این معضل برگزار کرد. اما دست مجلس در یک بخش بسته بود به این دلیل که نمیتواند بهصورت مستقیم به برخورد با مؤسســات مالی غیرمجاز بپردازد، ازاینرو اعمال ماده 236 آییننامه را در دســتور کار خود قرار داده تا با همکاری قوه قضائیه این مهم پیگیری شده و سپردهگذاران به حقوق خود برسند.

اقدامات بانک مرکــزی را در این زمینه چگونهارزیابیمیکنید؟ بانک مرکزی درباره حل معضل همه مؤسسات مالی وارد عمل شــده؛ اما اقداماتی که در قبال بازار غیرمتشکل پولی صورت گرفته، پاسخگوی تعهدات بانک مرکزی دررابطه با این بازار نیست. گزارش کمیســیون اقتصادی مجلس براساس ماده 236 آییننامه داخلی درباره تخلفات بانک مرکزی در نظارت بر مؤسسات مالی و اعتباری آماده و به هیئترئیســه مجلس ارائه شده است و احتماال این هفته یا هفته آتی، در دستور کار صحن علنی قرار خواهد گرفت. اگر این گزارش در صحــن علنی تصویب شــود، تخلفات بانک مرکزی درباره کاسپین بدون تشریفات و بهطور مستقیم به دستگاه قضائی ارجاع داده میشود.

چندی پیش بحثی درباره ســؤال از رئیسجمهور درباره مؤسســات مالی غیرمجاز مطرح شده بود. این موضوع به کجارسید؟ به دلیل اینکــه رئیس کل بانک مرکزی از نظر قانونی به مجلس پاسخگو نیست،

مؤسساتغیرمجاز به دلیل اینکه بانک مرکزی نظارتی بر آنها ندارد، اقدام به جذبنقدینگیباال میکنند که یک تهدیدبرایاقتصاد کشورمحسوب میشود.هیچنظارتی بر این بخش نقدینگی نیست و ممکن است در جریانهای خالف شرع هزینه شود

ســؤاالتی از این قبیل از رئیسجمهور پرسیده میشود و ایشان و رئیس کل بانک مرکزی به آنها پاسخ میدهند. سؤال از رئیسجمهور هم اقدام دیگرنمایندگانمجلسبرایساماندهیمؤسسات غیرمجاز است. اکنون سؤال از رئیسجمهور در هیئترئیسه مطرح شده و هیئترئیسه در حال رایزنی برای منتفیکردن بررســی این ســؤال است؛ ولی طبق خبرهای موجود، با وجود اینکه تعدادی از نمایندگان از امضای خود برای سؤال از رئیسجمهور درباره مؤسســه مالی و اعتباری کاســپین انصــراف دادهاند، هنــوز بیش از صد نفر از نمایندگان بر امضای خــود اصرار دارند و هیئترئیسه نتوانسته است آنان را متقاعد کند. با توجه به آییننامه مجلس اگر 47نفر درباره یک موضوع اتفاق نظر داشته باشند و امضایشان باقی بماند، باید سؤال در صحن علنی مطرح شود.

راهکاری که مجلس برای پایاندادن به این موضوع به دولت داد، چیست؟ ما طرحی را در این زمینه به دولت ارائه دادیم که با آن مخالفت شد و آن هم ایجاد خط اعتباری و پرداخت پول به سپردهگذاران بود که دولت آن را تورمزا میداند. اکنون نمایندگان مجلس طرحی را برای ساماندهی مؤسســات مالی و اعتباری آماده کردهاند و باید بر ســر اجرای این طرح با دولت توافق کنیم؛ زیرا این طرح دارای بار مالی است. ظاهرا دولت یازدهم در هفتههای پایانی فعالیت خود این طرح را در هیئت وزیران مطرح کرد، اما با آن مخالفت شد. هیئت وزیران با هر روشی که برای تأمین مالی مؤسسات پیشبینی شده که هم خط اعتباری و هم بودجه عمومی اســت، مخالفت کرده اســت. اکنون هم باید دوباره مذاکرات را از سر بگیریم تا به یک نتیجه مشخص برسیم و درنهایت آن را به مرحله اجرا دربیاوریم.

اکنون بانک مرکــزی گزارشهایی درباره پرداخت پول به ســپردهگذاران کاســپین میدهد؛ اما مردم نیز به این اقدام بانک مرکزی اعتراض دارند که بهصــورت قطرهچکانی پرداختمیکند. بانــک مرکزی برای حل معضل ســپردهگذاران کاسپین اقدام کرده اســت؛ اما گزارشهایی که بانــک مرکزی به ما میدهد با گزارشهای مردم متفاوت اســت؛ ازایــنرو نمیتوانیم جمعبندی درســتی انجام دهیم. طبق اعالم و بررسیهای بانک مرکزی قرار است سود متعارف بانک مرکزی به سپردهها پرداخت شــود. یعنی سود اعالمی بانک مرکزی که 51درصد اســت، قرار است به سپردهگذاران پرداخت شود و سپردهگذاران هم نباید در این زمینه اعتراض داشته باشند و سود متعارف را دریافت کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.