Khorasan : 2020-06-01

7 : 7 : 7

7

خ تار ٧ ١٣٩٩ خرداد ١٢ دوشنبه ٢٠٣٩١ شماره.١٤٤١ شوال٩ روسيه و آمریکامحصو­لاتعليهامي­رکبير حربهمعکوس؛مهندسی ورزش خ$تار باستان ران$ا رد؟< هاندازرا شور< داخل در را +واردات الاها< توليد خط چگونه خان+ميرزاتق گذشتران ابه«توروتوپ»ورودازسال ١٠٠ + تشودس ع ما ؛«اب پاد» باستان ران ا در شد؟+ران اچگونهوالي­بال خان ميرزاتق E$ عنوان به ران$ ا خ$ تار در بير امير شناخته دوست ميهن و برجسته شخصيت هيچ از ران$ ا استقلال برا او شود. م از 9$ ، ژگ$ و ن$ ا و رد9ن فروگذار اقدام را ران$ ا دشمنان ه بود ل$ دلا ن$ تر مهم ها عرصه در امير واداشت. و حذف به زد اقدامات به دست ، دارت9ممل گوناگون مبادرت نهاآ انجام به س ، و از پيش تا ه صفحه در ه $تهاادداش$ ط بود. ده$نورز اقدامات ن$ ا از برخ به ردم، منتشر خ$ تار گر$د گوشه به دارم قصد بارن$ا و شد اشاره برا زمين ران$ ا رادمرد ن$ ا ها برنامه از نم؛ اشاره مادر سرزمين تعال و استقلال « وس9مع مهندس » انجام برا و تلاش ران.$ا در $اروپا واردات مصنوعات و الاها را « سيل وا » توليد امير رد؛ توليد داخل هنرمند خياط ، « خانم خورشيد » انحصار در ن$ا توليد برا ارگاه او و داد قرار تهران انگليس و فرانسه از آن از پيش تا ه محصول گر$د برخ توليد اما هانداخت.را شد، م وارد نظام « سيل وا » سادگ به محصولات، از توليد برا مهندس هاشيوه با د$با و نبود ردند. م اقدام هاآن ع$ وقا روزنامه ٢٠ شماره در موفقيت ن$ ا ه9الس د$خر به ران$ا مردم و شد چاپ اتفاقيه در شدن سوار ه9الس » :شدند ترغيب ران$ا ران$ا در قاعده ن$ا و باشد متداول خلق ميان شوارع و طرق در ترآسوده خلق و ابد$ رواج نيز اعيان و امنا مخصوص ن$ ا و ند$ نما ت حر و سبه و تجار از س هر ه9بل نيست؛ دولت سفارش ساز ه9الس ارخانه به ه غيره «.ساخت خواهند او برا بدهند، خط جاد$ ا برا ا ه$ سرما او به امير و برآمد به را ها روس ه اقدام داد. سماور توليد محمدعل گزارش طبق رد. عصبان شدت سال آذر مورخ ، « غما$ » مجله در ه فروغ شهادت از پس بعدها، رسيد، چاپ به ١٣٤٦ به مأموران روس، سفير E$ تحر با بير، امير جمع را او توليد خط رفتند، سماورساز سراغ را او قدرآن دولت به اش بده بابت و ردند شد! نابينا تا زدند Eت – رودسر نوائيان جواد فراواناهتم­امرباز$دازرانيان$ا را موضوع ن$ا اوقات تمام در و داشتند يزگ پا به ساخت دليل، همين به دادند. م قرار توجه مورد بود ج$را ران$ا در ام$مالا$قد از نيز، ننده ƒپا مواد ارها9ابت به دست نياز، ن$ا رفع برا ما ان نيا و شستن برا باستان ران $ا در زدند. م مختل ردند ماستفاده هانند ƒپا›مادازرو،ودست ن$ا ناميدند. م «اب$پاد» ا$ « تشودس» را آن ه ه شد م ساخته «تَخمه تَن آبِ» از نده$شو مواد گياهان از ،«بندهشن»نساله تاب اساس بر مورخان گزارش به توجه با آمد. م دست به خاص روغنوچربما­دهن$ا، عقوب$مانند، اسلام›دور ›نند ƒپاهعنوانب امروز نهاصابومان­ندوبود شستن بر م،$قد رانيان$ا رفت. م ار به روزانه يد تا نيز، خواب از برخاستن از پس صورت و دست خود لتخلغيرقاب $وظا از را آن و داشتند فراوان من$اهر موجودآنان،باوربهه چرادانستند؛ م خواب در همه وقت و هنگامشب ،«نَسُش» نام به آلوده خود ناپا با را نهاانسا رو و دست بودند، آبِ»راخود روودستابتد­ام،$قدرانيان$ارد. م آبِباسپس،وردند مƒپاوآغشتند م«تَخمهتَن تماس آلودگ آن با آب تا ردند م ش9آب ،ƒپا متن در ماده ن$ا به اشاره ن$تر م$قد ند.9ن پيدا از متن ه است «اَباليش Eگُجَست» œميان فارس است. مانده برجا هجر دوم قرن از آن، محبوب بسيار ورزش E$ واليبال، ورزش امروزه ران$ ا واليبال تيم ماست. شور در پرطرفدار و آسيا نخست و جهان هشتم رده در نون، ا هم دانند نم ما مردم از بسيار حال ن$ا با دارد. قرار بر برخ شد؟ ران$ا وارد چگونه و واليبال ه ران،$ا در محبوب ورزش ن$ا قدمت ه باورند ن$ا گر$د چيز واقعيت اما است؛ سال ٥٠ ثر حدا به واليبال ورود از قرن E$ حدود امروز تا است؛ عن$ ش،ه. ١٢٩٩ سال در گذرد. م ران $ا اد$ زنده قاجار، دودمان عمر ان$ پا ها سال گسترش در مهم نقش ه ورزنده ميرمهد وارد را واليبال داشت، ران$ا در Eادمي آ ورزش تهران، دارالمعلمي­ن در بارنخستين و رد ران$ا زمان آن در واداشت. آن انجام به را ان$دانشجو اصول با چندان $آشنا ران$ا اران9ورزش هنوز مرحوم دليل، همين به نداشتند. واليبال فنون و رد ترجمه زمينه ن$ ا در را $ ها تاب ورزنده فهميدند ران$ ا اران 9ورزش ترتيب، ن$ ا به و باز و بگيرند ش $ آرا زمين در چگونه د$ با ه قشر بين در واليبال ش،ه. ١٣٠٣ سال تا نند. به و رد پيدا بسيار طرفداران رده، تحصيل شد. ل$تبد فراغت اوقات برا محبوب ورزش ت$ر$مد با «سته$شا لوپ » تيم سال، همين در به «البرز الج » واليبال تيم و سته$شا ن$سالدشم ران،$ا باشگاه واليبال مهاتي نخستين عنوان سال روزها از 9$ در و گرفت ل9ش تهران در دو ن$ا بين ران،$ا باشگاه باز اولين ،١٣٠٤ هاتيم تعداد ،١٣١٤ سال تا اما شد. برگزار تيم بگيرد. ل9ش هاباشگاه جام ه نبود اد$ز قدرآن تهران ها باشگاه جام نخستين سال، ن$ ا در وقفه، اند با نيز، ١٣١٨ سال در و شد برگزار جمع هم دور را ران$ا هاواليبالي­ست دوباره فاقد ،١٣٢٤ سال تا محبوب ورزش ن$ا اما رد؛ تبال،9بس با همراه سال، ن$ا در و بود فدراسيون ت$ر$مد تحت ،ƒمشتر فدراسيون E$ صورت به در ران$ا واليبال افتخارات ن$بهتر درآمد. شور هاست.خورد رقم گذشته دهه E$ – پوراحمدسار­ا ▪ +ران ا سماور توليد خط توليدات دادن ه$هد با تا بودند ل$ما ها غرب را مسير صدراعظم، و شاه به صنعت ران$ا به خود الاها ورود برا تاب در آدميت دون$ فر نند. باز در » : سد$ نو م « ران$ ا و بير امير » التجار Eمل ١٢٦٦ سال] [ اوان با سماور قرتسوف، ش$و روسيه، برا خور چا ظرف دست E$ همان امير فرستاد. ارمغان امير 9$ به را روسيه از رسيده سماور اصفهان زبردست صنعتگران از ن$ ا « . بسازد را نظيرش تا سپرد و سماور ردن باز بدون اقدام آن شهابخ EتEت ساختن صنعتگر اما نبود؛ ن9مم خوب اصفهان آن عهده از ▪ ▪ ها+ ا4 آمر دست رو شدن بلند ممنوع! +روس و +انگليس ه4الس< وارد ا9$ آمر از « پيچ بخار » ، زمان همين در ا وسيله گرفت؛ قرار توجه مورد و شد ران$ ا متردوا با و بيشتر گرما متر، سوخت با ه وسيله به ها $ ا9$ آمر ظاهراً رد. م توليد ن$ ا ردن وارد به ز$ تبر در خود ندگ$ نما بودند. پرداخته محصول عموم رغبت و الا مشاهده از پس امير تهيه مأمور را اتفاقيه ع$ وقا روزنامه آن، به در رد. $ ا9$ آمر بخار درباره گزارش عين توليد برا دولت تلاش به گزارش ن$ ا $ توانا ه افراد از و شده اشاره محصول است. آمده عمل به دعوت دارند، را آن توليد همان در مدنظر محصول ه شيد9ن طول خان، ميرزاتق شهادت با اما شد؛ توليد ز$تبر نرسيد سرانجام به و مدنظر انبوه توليد خط باق بخار ننده وارد همچنان ران$ ا و دنبال به بير امير موارد، ن$ ا بر افزون ماند. برا محل بود؛ « ع$ الصنا مجمع » جاد$ ا آن در ه « فه$ ظر ع$ صنا » ترق و آموزش و ش زر ، ساز ساعت مانند $ هنرها داده آموزش ... و ساز تفنگ ، زردوز به نيز صنعت توليدات حال، همان در و شد. م عرضه مندانعلاقه س و ل لو ل$ زو $ علالالاقه بهتدر ا رامأمو دستو ا س لو ونقلحمل ل$وسا از 9$ ه9الس وسيله به و ه$صفو دوره از ظاهراً ه بود شد. ران$ا وارد ها انگليس علاقه ه،$ قاجار دوره در ج$ تدر به شد بيشتر ه9الس از استفاده به ه خارج محصول ن$ ا بازار و ران$ ا وارد روسيه و انگليس از بير امير گرفت. رونق شد، م از ، Eبي محمدقل استاد مأمور را قورخانه صنعتگران ساخت و وس9مع مهندس ن$ ا او و رد ه 9الس احسنت نحو به را ت$مأمور دستور به داد. انجام از گزارش امير، ر ير م ر ب نند. ر يه، ور نعتگران دتا م بخشها تن ن هان هده ▪ توليد رونق برا راهبرد ٢ محصولات ه،$ صفو دوره از $ اروپا تاجران ران$ ا بنادر به خود با را سبز قاره توليد عرضه ران$ا داخل بازارها در و آوردند م ن$ نو ها شيوه ه بود ه$ بد ردند. م درآمدن تر ارزان باعث ، صنعت توليدات برا را فضا و شد م مختل الاها ساخت ، خارج واردات با داخل محصولات رقابت دو وضعيت، ن$ ا به توجه با امير بست. م نخست، گرفت؛ پيش در را راهبرد روش و برد بالا ان9ام حد تا را گمر عوارض اختيار در را شور بودجه از بخش دوم، مشابه تا گذارد حه$ قر خوش صنعتگران توليد شور داخل در را خارج الاها « سيل وا » مانند ها، الا ن$ ا از برخ نند. مهندس پيچيده اقدامات به نياز نظاميان، در را ها آن دردسر بدون شد م و نداشت تاریخ قاب تاریخ مشهد ها+ش اتر تيغ ر ز +صربستان اسيران «سبز گنبد» نابود +پ در رضاشاه استاندار مشهد در ه صفو عصر ادگار ب تخر طرح از خراسان روزنامه قبل سال ٦٦ گزارش آخوند خيابان در «سبز گنبد» بنا از 9$ مشهد، ) خا خيابان ( خراسان درباره است. صفو دوره از مانده جا به ابنيه پژوهش اهل ميان ان،9م ن$ ا در مدفون فرد شيخ » را و برخ دارد. وجود اختلاف شيخ » گر$ د برخ ، « ابن9تن محمدمؤمن او هم تعداد و « استرآباد محمدمؤمن معرف « دستجرد محمدمؤمن شيخ » را مجال در ه ل$دلا به بين، ن$ا در نند. م احتمال گفت، خواهيم سخن آن درباره گر$د محمدمؤمن » به متعلق ور مذ مقبره ه ن$ ا است؛ گران $ د از بيش باشد، « دستجرد در م$ قد ا محله سابق نام « دستجرد » « سرشور » اسم به را آن امروزه ه است مشهد بنا در مدفون فرد حال، هر به شناسيم. م معرفت اهل ميان در باشد، ه هر ،«سبز گنبد» ات،$ روا برخ طبق دارد؛ بلند گاه$ جا و مصاحبان از ، بهائ شيخ مانند بزرگان توجه مورد او مزار متأخر، دوره در و اند بوده نخود حسنعل شيخ همچون عارفان ه مقبره ن$ ا نيز، دليل همين به است. بوده دارد، قرار «ميرهوا» م$قد قبرستان محل در قرار مشهد شهر مردم توجه محل رباز$ د از بسيار، ها مرمت از پس آن، بنا داشت. فعل ل9ش به خورشيد ١٣٨٣ سال در گنبد» خ$تار درباره مشهد، اهل مورخان درآمد. اند. رده بسيار ها $ قلمفرسا ، « سبز – نوائيان ١٣٨٠ دهه سبز- گنبد آمار ه داند نم درست به س هيچ چقدر اول جهان جنگ در تلفات ١٠ بين ارقام ها زن گمانه است؛ بوده نند م پيشنهاد را نفر ميليون ١٩ تا چه آن اما نيست. استناد قابل البته ه پيوستن هوقوعب اولاً رسد، م نظر به مسلّم استفاده با ت$ بشر عليه د$ جد ات$ جنا از استفاده مانند ن$ نو ها فناور از ن$ ا ثبت ثانياً، و $ شيميا ها سلاح دوربين مانند $هاابزار ق$طر از ات$جنا از برخ است. اس9ع و بردار فيلم ه دهد م نشان ر$ تصو اسناد ن$ ا مخاصمه، اوج در جنگ، درگير تهادول نهادند. نم وقع الملل بين قوانين به ن$ ا از 9$ خ،$ تار قاب امروز ر$ تصو گذاشته ش$نما به را ƒدردنا هاصحنه اسرا مقابل در ش$ اتر سربازان است. به را ها آن تا اند شيده ص صربستان جزو را صربستان ش،$اتر ببندند. گلوله آن، سربازان با و دانست م خود ƒخا از هر رد. م برخورد ار9خيانت عنوان به از جنگ در خود هم، ها صرب ه چند خوددار دشمنانشان عليه ت$جنا هيچ ١٩١٥ سال در احتمالاً س9ع ردند. نم برداشته ) خورشيد ١٢٩٤ ( ميلاد نيست. معلوم س9ع ان9م است. شده موسيق خ$تار دانيد؟+م چه ران ا +نام دان+موسيق از هنرمند؛«بارْبَد» د بُر را خود انگشت ٤ه< روانشاد و عطارد زا...$ عز اد$ زنده جمله از نقدسآستامو­رخ، دومه مولوعبدالح­ميد ادداشت$ در مولو مرحوم بود. نيز رضو پنجم مورخ خراسان روزنامه در ه مفصل به «سبز گنبد» خچه$تار درباره ١٣٣٣ اسفند درباره مهم موضوع به درآورد، ر$ تحر رشته خ$ تار بنا ن$ ا بر گذشته سده ط چه آن نشان ه گزارش است؛ رده اشاره ، رفته حسنعل شيح مرحوم مرد$ پا اگر دهد م گاههيچ امروز نسل Eش بدون نبود، نخود د$ د نم را ساله ٤٠٠ حدوداً خ$ تار اثر ن$ ا شد. م گم مشهد خ$ تار در « سبز گنبد » نام و احداث موقع در » : سد$ نو م مولو روانشاد استاندار زمان در سبز، گنبد مسير در خيابان ) خورشيد ١٣١١ حدود( روان پا حا...]فت[ و مل باستان آثار حفظ به علاقه ب ا عده شيخ مقبره و گنبد ه برآمدند درصدد مذهب حسنعل شيخ توصيه و امر به بنا و ببرند بين از را خراب از مقامه، ا... اعل اصفهان ] نخود[ و شده منصرف ور مذ باستان بنا ردن به ميدان سبز گنبد مقبره اطراف ه شد قرار مرمت املاً را گنبد و احداث متر صد شعاع در ه رسد م نظر به « . بگذارند باق رده التوليه ب$ نا ، اسد محمدول اقدام، ن$ ا ا...فتح اندازه به نيز، رضو قدسآستان وقت حال، هر به است.داشته اصرار و نقش روان پا بنا ب$تخر از مانع نخود مرحوم ستادگ$ا دوره در نه آن مرمت ه چند هر شد؛ سبز گنبد سال در و نرسيد انجام به دوم، نه و اول پهلو افت.$ ان$پا ١٣٨٣ سرزمين در موسيق هاسابق ران،$ا ساله هزار چند و هاتيبه در دارد. ها جسته بر نقش گوشه در ه متعدد چشمبهماشور نار و توان م خورد، م دوره در موسيق افت.$ را اصيل هنر ن$ا ردپا نقل گرفت. قرار دربار توجه مورد شدت به ساسان رامشگران از جمع داد دستور گور بهرام ه است در نوازندگ به تا نند دعوت ران $ا به را هند موسيق حال، ن$ا با بپردازند. مختل شهرها رانيان،$ا مختل قشرها ميان در ، ران$ا فاخر ن$ادر هدستچيراست­ادانوداشتر­اخودطرفدار­ان ن$هتربرجست از 9$ «باربد» ه شدند دار$پد عرصه ران$ا موسيق استاد نخستين د$با را او نهاست.آ ما سرزمين در را هنر ن$ا ههاگوش و لحن ه بدانيم ، ران$ا موسيق در را متفاوت لحن ٣٠و داد سامان مجموعه ن$ا رد. ابداع «باربد لحن ٣٠» به مشهور بود، شده اجرا و ساخته مناسبت به دام هر ه گرفت. قرار دوران آن هنردوستان توجه بسيارمورد در جهرم اهال از را باربد ، فردوس ابوالقاسم يم9ح سخنِاستادِتعبيربهه داند م امروزفارسا­ستان آب از پر تيسفون/ سو بيامد زجهرم» ،توس خطه دان جغرافنخردا­دبه،اباما.«خونزپردلوم­ژگان است. دانسته ر اهال از را باربد سوم، قرن نام بالا مقام و گاه$جا ز،$خسروپرو دربار در باربد و سقوط اسباب داشتن، گرام همين اما افت؛$ مقام و هنر بر ، دربار هنرمندان گر$د رد. فراهم را دست به ز$خسروپرو ه هنگام و بردند Eرش باربد تحقير و توهين انواع رسيد، قتل به ه$شيرو پسرش شاه ار9بزه در را او و داشتند روا باربد به نسبت را باربد نبود. چنين ه نآ حال دانستند؛ دخيل ، قبل او از ه هنگام و شد زندان راه بسيار نااميد با تا بنوازد و بسازد هاقطع د،$جد شاه برا خواستند هيچ براگر$دود$بُرراخودانگش­تچهارابد،$ $رها بعد مدتباربدظا­هراًنساخت. موسيق، قدرتاهل و رد اختيار عزلت هاگوش در و آمد بيرون زندان از درگذشت. چندازپس عالم قبله احوالات اندر تماشاخانهد­رزنهمبهحال­ش نما زالسلطان$عز اتاق در است. مانده غروب به ساعت E$ - * مدرسه، تماشاخانه در شب$د ه اُرگ درآمده، حمام از هم زالسلطان$عز هام.نشست شب از دوساعت شام از بعد هم من شب$د زند. م هاست،داد او به فخرالدوله خيل ها ارمن باز پنجره. پشت نشستم رفتم. مدرسه تماشاخانه به گذشته ن$ا ار چه از Eمليج دانم نم زند. م هم به را حال الواقع ف است. مزه ب رفتيمقصر؛بهبازگشتيم­بوده.خوبگفت مه بودآمدهخوش­شها ارمن ش)$نما( بازگروهن$ابهرد. مدرد خيلسرمانام­ابخوابيم،ه در حالمان امروز است. گرفته هم تند باران گفتيم. م بيراه و بد .نبودخوبل ١٣٠٦ عالاولربي ٢٣ هشنبه،س ر E رفتيمصر؛ ش)$ ١٢٦٧آذر ٧* PRINTED AND DISTRIBUTE­D BY PRESSREADE­R PressReade­r.com +1 604 278 4604 ORIGINAL COPY . ORIGINAL COPY . ORIGINAL COPY . ORIGINAL COPY . ORIGINAL COPY . ORIGINAL COPY COPYRIGHT AND PROTECTED BY APPLICABLE LAW

© PressReader. All rights reserved.