مصاحبه ویژه پرونده

novindaroo - - گفتگو -

نظام قیمت گذاری دارو در ایران قدیمی است

سـیدابراهیم هاشـمی عضـو هیـات مدیـره انجمـن صنعـت پخـش ایـران اسـت کـه نظـام قیمـت گـذاری دارو در ایـران را بسـیار کهنـه و قدیمـی مـی دانـد. از نظـر او، ایـن نظـام کهنـه جایـی بـرای هزینه هـای تحقیـق و توسـعه شـرکت هـای داخلـی باقـی نمـی گـذارد. وی دقایقــی را میهمــان نویــن دارو بــود کــه ماحصــل آن را مــی خو ا نید :

مـی خواهیـم فراینـدی را تحـت عنـوان قیمـت گـذاری دارو بررسـی کنیـم. ایـن فرایند امـروز توسـط وزارت بهداشـت انجـام مـی شـود و همیـن مسـاله باعـث شـده گاهی قیمــت داروهــای تولیــد داخــل بیشــتر از مشــابه داروهــای وارداتـی آن باشـد کـه تولید کننـدگان اعتـراض زیادی نسـبت بـه آن دارنـد. در ایـن مـورد نظـر شـما چیسـت؟ کمتـر دارویـی وجـود دارد کـه ایـن اتفـاق بـرای آن بیفتـد. بحـث قیمــت گــذاری دارو در دنیــا سیســتم هــای مختلفــی دارد. یــک سیسـتم قدیمـی کـه هنـوز در ایـران اسـتفاده مـی شـود سیسـتم کاسـت پـاس اسـت کـه در آن شـرکت، اجـزای تشـکیل دهنـده هزینـه هـای یـک دارو را بـه مجموعـه وزارت بهداشـت اعـام مـی کنـد و وزارت بهداشـت بـر اسـاس اسـتاندارد و کاس دارو، سـود مـورد نظـر بـرای آن را تعییـن و آن را بـه قیمـت دارو اضافـه مـی کنـد و از ایـن طریـق قیمـت دارو مشـخص مـی شـود. مشـکلی ک ـه در خیل ـی از م ـوارد ب ـه وج ـود م ـی آی ـد ای ـن اس ـت ک ـه در فراینـد قیمـت گـذاری، هزینـه هـای R&D (تحقیـق و توسـعه) و مجمـوع مارکتینـگ را نمـی بینیـم و بـرای همیـن خیلـی از اوقـات بـه تولیدکننـده داخلـی مـا ظلـم مـی شـود. زیـرا نمـی توانـد ماننـد مشـابه خارجـی خـود بـه بـازار بیایـد.

تجربـ ه س ـایر کش ـورها در ایـ ن زمینـ ه ب ـه چـ ه ش ـکل اسـ ت؟ خیلـی از کشـورها از سیسـتم کاسـت پـاس حتـی بـرای داروهـای خـود نیـز اسـتفاده نمـی کننـد. سیسـتم هایـی مثـل اورجکاسـتین، اینترنشـنال و مـدل هـای دیگـری بـه کار بـرده مـی شـود کـه هـر کـدام از اینهـا یکسـری معایـب و یکسـری مزایـا دارنـد. اصـوال در دنیـا بـرای اینکـه روال درسـتی مـورد اسـتفاده قـرار گیـرد، ترکیبـی از ایـن روش هـا را بـرای قیمـت گـذاری بـه خدمـت مـی گیرنـد.

آیـا نمـی تـوان ایـن تجربـه هـا را در ایـران نیـز مـورد آزمـون قـرار داد؟ مشـکل بـزرگ کشـور مـا در بحـث قیمـت گـذاری ایـن اسـت ک ـه قیم ـت گ ـذاری بیم ـه و قیم ـت گ ـذاری در ابت ـدای کار قب ـل از بیم ـه ش ـدن 2 اتف ـاق مج ـزا اس ـت. در صورت ـی ک ـه در عم ـده کشـورهای پیشـرفته ماننـد آلمـان و انگلیـس و سـایر کشـورها، اگر داروی ـی بیای ـد، قیم ـت بگی ـرد و وارد ب ـازار ش ـود، هی ـچ ارزش ـی نـدارد. زیـرا وقتـی نظـام بیمـه ای تعهـدی نـدارد مـردم هیـچ گاه به سـمت آن نمـی رونـد. در صورتـی کـه در ایـران اینگونـه نیسـت. در آن کش ـورها همزم ـان بح ـث قیم ـت گ ـذاری و بیم ـه ش ـدن را بـا بـرآورد اینکـه از دارو چـه اسـتفاده ای خواهـد شـد، بـرای چـه درمانـی کارآمـد خواهـد بـود و بـه لحـاظ ریالـی چـه ارزشـی دارد، انجـام مـی شـود. آنجـا قـدرت چانـه زنـی سیسـتم قیمـت گـذاری بـا کمپانـی تولیدکننـده خیلـی قـوی خواهـد بـود. در صورتـی کـه در ایـران بـه ایـن شـکل نیسـت. یعنـی داروهـای علـی الخصـوص وارداتـی را مـی آورنـد، قیمـت دارو را مـی گیرند، قیمت کشـورهای دیگـر را هـم مـورد توجـه قـرار مـی دهنـد و باالخـره فـوت و فـن هایـی دارد کـه مـی شـود قیمـت را باالتـر داد. بـه ایـن شـکل قیمت دارو مـورد پذیـرش جامعـه نیـز قـرار مـی گیـرد. ابتـدا نیـاز را بـا مارکتینـگ شـرکت هـا ایجـاد مـی کننـد بعـد فشـار وارد مـی کننـد کـه دارو بیمـه شـود. اینجـا دیگـر خلـع سـاح صـورت مـی گیرد، چـون بحـث سیاسـی وارد قیمـت گـذاری دارو مـی شـود.

یعنی دقیقا چه اتفاقی می افتد؟ دارو دچـار مشـکات عمـده ای مـی شـود تـا بیمـه شـود، پـس قـدرت چانـه زنـی بیمـه هـا کنـار مـی رود و دارو قیمـت باالتـری در ایـران پیـدا مـی کنـد و ایـن یـک پایـه اسـت. پایـه مهـم تـر از اینهـا کـه بـه نظـر مـن اصلـی تریـن چالـش قیمـت دارو اسـت، بح ـث ن ـرخ بانک ـی اس ـت. در کش ـورهای پیش ـرفته ن ـرخ بانک ـی حداکث ـر 4 درص ـد اس ـت، ام ـا در کش ـور م ـا بی ـس آن 20 ت ـا 22 درصـد اسـت و تمـام شـده آن بـا کاری کـه بانـک هـا مـی کننـد، 28 تـا23 درصـد مـی شـود. اینجـا چندیـن بحـث مطرح می شـود. یکـی اینکـه عمـده ایـن داروهـا بـه بیمارسـتانها منتقـل می شـود و بیمارسـتان هـا بـه موقـع پول شـرکت هـای پخـش را نمـی دهند و شـرکت پخـش نیـز بـه موقع پـول کارخانـه را نمـی دهد و مشـکل نقدینگـی باعـث مـی شـود یکـی از طرفیـن وام بگیـرد. مثـا در شـرکت هـای پخـش مـا حـدود 2 هـزار میلیـارد تومـان وام داریـم. همیـن میـزان را در شـرکت هـای تولیـدی داریـم. چیـزی حـدود ه ـزار میلی ـارد توم ـان ه ـم در واردات ـی ه ـا و ح ـدود 500 میلی ـارد توم ـان ه ـم در داروخان ـه ه ـا وام داری ـم ک ـه اگ ـر جم ـع اینه ـا را روی هـم حسـاب کنیـم، چیـزی حـدود 5 هـزار تـا 5 هـزار و 500 میلیـارد تومـان مجموعـه زنجیـره از سیسـتم بانکی وام گرفته اسـت. کل بـازار داروی ایـران 13 هـزار میلیـارد تومـان اسـت. اگـر 3 مرتبـه در سـال نقدینگـی بچرخـد کـه فراینـدی نرمـال اسـت، 4 هـزار و 200 تـا003 میلیـارد تومـان پـول مـورد نیـاز ایـن صنعت اسـت. در صورتـی کـه وام آن حـدود 5 هـزار تـا 5هـزار و 500 میلیـارد تومـان اسـت. ایـن نشـان مـی دهـد گـردش نقدینگـی بـه دلیل مشـکات بیمـه ای کـه پـول را بـه موقـع بـه مجموعـه بیمارسـتانی و داروخانه هـا نمـی دهـد، معیـوب اسـت و مشـکات بیمارسـتانها مضاعـف بـر بخـش بیمـه ای اسـت. مثـا فـرض کنیـد بیمـه 6 مـاه اسـت کـه پـول نـداده، بیمارسـتان هـم یـک سـال پـول بخـش هـا را نمی دهـد کـه االن مـا بـه جایـی رسـیدیم کـه بیمارسـتان هـای علـوم پزش ـکی 2 ه ـزار 400 میلی ـارد توم ـان ب ـه پخ ـش ه ـا بدهکارن ـد. همچنی ـن 3 ه ـزار و 400 میلی ـارد توم ـان مجموع ـه ه ـای دولت ـی اعـم از دانشـگاه هـای علـوم پزشـکی و سـایر نهادهـای دولتـی بـه پخـش هـا بدهکارنـد. همـه ایـن مـوارد دسـت بـه دسـت هـم مـی دهـد کـه ایـن زنجیـره قیمـت تمـام شـده صنعـت مـا را بـاال ببـرد. آنجاسـت کـه بایـد بـرود از بانـک پـول بگیـرد، یـک بهـره بـاالی بانکـی پرداخـت کنـد و قیمـت تمـام شـده بـاال بـرود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.