همه چیز درباره بالی شدن ارادی

بررسی وضعیت سه بیمار در محدوده سنی 12 تا 35 سال

novindaroo - - ذره بین - دکتر مجید عیوضیایی دکتر فرشاد شرفی

بالــی شــدن ارادی Voluntary Winging ناهنجــاری بســیار نــادری اســت کــه هیچگونــه ضایعــه عضــوی در بیمــار وجــود نــدارد و ای ـن پدیـ ده ی ـک مجموعـ ه عضـ وی روحــی )Sychosomatic( اســت. در ایـن مقالـه 3 بیمـار مبتابـه بالـی شــدن ارادی اســکاپوال در محــدوده سـنی 12 تـا 35 سـال کـه در مـدت 8 سـال بـه کلینیـک شـانه بیمارسـتان شـفایحیاییان مراجعـه کـرده و تحـت نظــر و درمــان قــرار گرفتــه بودنــد گــزارش میشــوند. بالــی شــدن اســکاپوال متــرادف بــا فلــج عضلــه ســراتوس قدامــی اســت. ایــن ناهنجــاری در ســال 1825 توســط ولپـو گـزارش شـد. پدیـده بالـی شـدن اســکاپوال یــک اختــال معمــول در مفصــل اسکاپولوتوراســیک اســت امــا بالــی شــدن ارادی یــا خودخواســته بســیار نــادر اســت. در رابطــه بــا ایــن بیمــاری طبقهبندیهــای مختلفــی از نظــر علــت یــا آناتومــی ارائــه شــده اسـت. عـدهای آن را بـه 4 گونـه عصبـی عضانــی، اســتخوانی، مفصلــی و ارادی تقس ـیم میکنن ـد و گروه ـی دیگ ـر آن را بـه 3 دسـته اسـتاتیک، دینامیـک و ارادی طبقهبنــدی کردهانــد. در بالــی شــدن نــوع دینامیــک، در حالــت معمولــی شــکل اســکاپوال عــادی اســت امــا بــا انقبـاض عضـات، اسـکاپوال بـه حالـت بالــی درمیآیــد. در نــوع ارادی نیــز بیمــار ایــن حالــت را دارد در حالیکــه در نــوع اســتاتیک در تمــام حالتهــا بالــی شــدن بــا شــدتهای متفــاوت وجـود دارد. تاکنـون مـوارد بسـیار کمـی از ایــن بیمــاری گــزارش شدهاســت. ‪4 Rowe‬ مــورد آن را در کتــاب شــانه در سـال 1۹88 و Cregg یـک مـورد آن را در یــک دســتیار ارتوپــدی گــزارش کردهانــد.

معرفی بیماران

مــورد اول: پســر بچــهای 12 ســاله بــا سـابقه 1 سـاله ناهنجـاری ظاهـری دوطرفه اسـکاپوال بـود کـه والدیـن وی از برجسـته شــدن اســکاپوال بهصــورت گــهگاه و بــدون نظــم خاصــی در یکطــرف یــا دو طـرف شـکایت داشـتند. بیمـار مشـکل خــود را بــه شــانههای برجســته شــیر جنگلــی کــه در حــال راه رفتــن ســریع میباشــد تشــبیه میکــرد. در تاریخچــه و ش ـرححال بیم ـار س ـابقه ضرب ـه وج ـود نداشـت، ورزشـکار نبـود و سـابقه فامیلـی قابــل ذکــری نداشــت. بیمــار بهخوبــی همــکاری میکــرد و بــه ســوالها پاســخ صحی ـح م ـیداد. وی فرزن ـد دوم خان ـواده بـود، از نظـر تحصیلـی وضعیـت خوبـی داش ـت ام ـا از معل ـم خ ـود راض ـی نب ـود. از نظـر معاینـات بالینـی ضعـف و آتروفـی عضانــی و عائــم عصبــی در اطــراف شـانه و اندامهـا وجـود نداشـت. در نمـای ع ـادی، ش ـانهها ش ـکل هنج ـاری داش ـتند امـا بـا درخواسـت معاینـه کننـده او قـادر بـود بـا انجـام حرکاتـی خـاص، اسـکاپوال را بـه حالـت بالـی در آورد و ایـن عمـل را میتوانســت بهطــور همزمــان و دوطرفــه ی ـا بهتنهای ـی در ی ـک ش ـانه انج ـام ده ـد. آزمایشهــای پاراکلینیکــی ماننــد الکترومیوگرافـی و بررسـی هدایـت عصبی و همچنیــن آزمایــش میــزان -C.P.K آلــدوالز و L.D.II طبیعــی گــزارش شــد در رادیوگرافــی از 3 جهــت در شــانه و 2 جهـت از گـردن مشـکلی وجـود نداشـت. بیمــار بــه مــدت 6 ســال پیگیــری شــد ک ـه در آخری ـن پیگی ـری بهب ـودی نس ـبی شـرایط بیمـار مشـاهده شـد. درمـان بیمـار بهعلـت اهمیـت بیمـاری و جلـب رضایت او از معلـم توسـط والدین و آموزش سـفت نکــردن عضــات اطــراف اســکاپوال در موقـع اسـتفاده از دسـت صـورت گرفـت. مــورد دوم: جــوان 28 ســاله بــا ســابقه ورزشهـای بدنسـازی بـود کـه از تغییـر ش ـکل کت ـف در دوطرف ـه بهوی ـژه ط ـرف چــپ شــکایت داشــت. مشــکل وی از 2 ســال قبــل بــه دنبــال کنارهگیــری از ورزش، بهتدریــج شــروع شــده بــود. بیم ـار الغران ـدام ب ـود و درد روی دندهه ـا را بهخصـوص در طـرف چـپ، در محـل چسـبندگی عضلـه سـراتوس قدامـی بیـان میکـرد. ناهنجـاری ظاهـری در اسـکاپوال نداشـت امـا بـرای نشـان دادن بیمـاریاش ب ـا حرک ـت دندهه ـا و ب ـازو، اس ـکاپوال را بهطـور ارادی بهصـورت بالـی درمـیآورد. بیمــار قــادر بــود اســکاپوالی راســت و چـپ را جداگانـه یـا همزمـان بـه حالـت بالــی در آورد. آزمایشه ـای پ ـارا کلینیک ـی از نظ ـر L.D.H و آلـدوالز C.P.K رادیوگرافـی گـردن، قفسـه سـینه و شـانهها، الکترومیوگرافـی و سـرعت هدایــت عصبــی طبیعــی بودنــد. وی در هنـگام صحبـت کـردن در مورد بیمـاریاش نگرانـی و تـرس داشـت و در مـورد اینکـه قـادر اسـت ورزش را بهطـور مجـدد شـروع کن ـد ی ـا ن ـه، س ـوال میک ـرد. در مـورد الغـریاش نگـران بـود امـا زمانـی کــه بــه او گفتــه شــد ناراحتــیاش یــک مشــکل عضــوی و جــدی نیســت بســیار خوشــحال شــده و توصیههــای پزشــک را بــرای ادامــه ورزش بهخوبــی پذیرفــت. بیمــار بهمــدت 1 ســال پیگیــری شــد و در حـال حاضـر قـادر نیسـت تـا بـه راحتی مثـل قبـل بهطـور ارادی در اسـکاپوال تغییـر حالــت ایجــاد نمایــد امــا از درد در مســیر عضل ـه یرات ـوس قدام ـی ش ـاکی میباش ـد. مـورد سـوم: بیمار آقای 30 سـاله و تکنسـین پرســتاری بــود و از کار خــود رضایــت داشــت. وی بهطــور فعــال کار میکــرد، ســابقه ضربــه در گــردن و ناحیــه شــانه و سـابقه خانوادگی بیماری خاصی را نداشـت. ناراحتـی بیمـار چندمـاه قبـل از مراجعـه که بهعنوان تکنسـین پرسـتاری در جنـگ عراق و ایـران حضور داشـت شـروع شـده بـود. او از مش ـکل خ ـود آگاه ب ـوده و آن را بیم ـاری خاصـی نمیدانسـت و بـه خوبـی قـادر بـود بـا انقبـاض عضلـه سـراتوس و خـم کـردن مختص ـر ناحی ـه گ ـردن عم ـل بال ـی ش ـدن اســکاپوال(gnigniW) را در هــر دوطــرف در یـک زمـان و در یـک طـرف بـه تنهایـی انج ـام ده ـد. وی در حال ـت ع ـادی از نظ ـر معاینـه ظاهـری مشـکلی نداشـت. بررســی آزمایشــگاهی از نظــر L.D.H و آلـدوالز ،C.P.K الکترومیوگرافـی و سـرعت جریــان عصبــی و رادیوگرافــی گــردن و شــانهها و ســتون فقــرات پشــتی کامــا طبیع ـی ب ـود. بهدنب ـال پیگی ـری 3 س ـاله در حـال حاضـر بـا توجـه تمرینهـای تقویتی عضــات اطــراف شــانه و گــردن مشــکل عمـدهای نـدارد امـا بـا درخواسـت پزشـک معال ـج ب ـه س ـختی میتوان ـد حال ـت بال ـی شـدن کتـف را بـا انقبـاض عضلـه و خـم ک ـردن گ ـردن و پش ـت انج ـام ده ـد.

بحث

بالـی شـدن اسـکاپوال یـک پدیـده معمولـی در اختــاالت مفصــل اسکاپولوتوراســیک میباشـد. ایـن ناهنجـاری بـه علـت منظـره بـد و ناهنجـار و درد و اختـال در عملکـرد ش ـانه نی ـاز ب ـه بررس ـی و درم ـان دارد. بال ـی شـدن ارادی یا خودخواسـته اسـکاپوال بسـیار نــادر بــوده و تــا امــروز شــاید 5 مــورد آن گـزارش شـده باشـد. 4 مـورد از ایـن بیماری بـه کلینیـک شـانه بیمارسـتان شـفا مراجعـه کـرده بودنـد کـه 3 مـورد از آنها بـا پیگیری گـزارش شـدند. ایـن پدیده وضعیـت روحی بیمـاران در ارتبـاط بـوده و مسـلم اسـت کـه آمـوزش صحیـح اسـتفاده کـردن از مفصـل اسکاپولوتوراســیک در کارهــای روزمــره و عــدم انقبــاض و ســفت کــردن بیمــورد عضـات ایـن ناحیـه و آگاه شـدن بیمـار از عـدم ابتـا بـه بیمـاری عضـوی و رسـیدگی بـه شـرایط روحـی بیمـار موجـب حـل این مش ـکل خواه ـد ش ـد. در 3 بیم ـار گ ـزارش شـده مـورد سـوم بهخوبـی از مشـکل خـود آگاه اس ـت و ای ـن عم ـل را تک ـرار نمیکن ـد امــا بهخواســت پزشــک قــادر اســت کــه ای ـن کار را انج ـام ده ـد و 2م ـورد اول و دوم ب ـا پیگی ـری الزم بهب ـود یافتهان ـد. ب ـه نظ ـر میرســد کــه در برخــورد بــا پدیــده بالــی شـدن اسـکاپوال، همیشـه بایـد بـه فکـر نوع ارادی آن باشــیم زیــرا تشــخیص صحیــح سـبب درمـان مناسـب و بهموقـع میشـود و چـه بسـا بیمـاران از قـرار گرفتـن در معرض ی ـک جراح ـی ب ـزرگ رهای ـی مییابن ـد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.