سیاست ملي دارویي در آستانه بازنگري

novindaroo - - مقاله - دكتر سیدعلي فاطمي

سیاسـتهای ملـي دارویـي کـه در بسـیاري از کشــورها بــه ‪National Drug‬ Policy شــناخته میشــود و مــورد حمایـت سـازمان بهداشـت جهانـي اسـت، ی ـک س ـند باالدس ـتی در ح ـوزه داروس ـت ک ـه توس ـط باالتری ـن مق ـام بهداش ـتي ه ـر کشــور (وزیــر بهداشــت) امضــا میشــود و س ـایر ضواب ـط و مق ـررات در انطب ـاق ب ـا آن نوشـته میشـود. ایـن سـند معمـوال هـر 10 ســال یکبــار مــورد بازنگــري قــرار میگیــرد. اولیــن سیاســت ملــي دارویــي ایــران، در ســال 83 تدویــن و پیشنویــس بازنگــري آن، مـرداد مـاه امسـال بـراي اظهارنظـر بـه انجم ـن داروس ـازان ارس ـال ش ـد.

ارکان سیاست ملي دارویي

این سند 16 صفحهای 11 بند دارد. شامل: کلیـات، قوانیـن و سیسـتمهای نظارتـي، داروهــاي ژنریــک، دسترســي بیمــاران بــه داروهــا، کیفیــت داروهــا، تجویــز و مصــرف منطقــي داروهــا، نقــش داروســازان در نظــام داروئــي، صنایــع داروسـازي، داروهـاي طبیعـي و سـنتي، مشــارکت در برنامههــای منطقــهای و بینالمللـی و پایـش و ارزیابـي سیاسـت ملــي داروئــي کشــور.

اهمیــت سیاســتهای دارویــي ملــي

بـا توجـه بـه اینکـه سـند سیاسـتها مورد تائید وزیـر، معاونتهای وزارت بهداشـت، نماینـدگان سـازمانهای بیمهگـر، سـازمان مدیریــت و برنامهریــزی و ســازمانهای مردمنهــاد مربوطــه قــرار میگیــرد، ضمان ـت اجرای ـي نس ـبتا باالی ـي دارد. هرچنــد ایــن سیاســتها کلــي هســتند و وارد جزئیــات نمیشــود، امــا زمانــي کــه اعم ـال و ضواب ـط بع ـدي وزارت بهداش ـت یـا دانشـگاهها مغایـر بـا آن باشـد، میتـوان بــا اســتناد بــه ایــن سیاســتها، تقاضــاي تجدیدنظــر کــرد. احتمــاال مهمتریــن بنــد ایـن سیاسـتها بـراي داروسـازان، بنـد هفتم راجـع بـه نقـش داروسـازان در نظـام داروئي اسـت، جایـي کـه در سـایر قوانیـن و ضوابط دارویـي، متأسـفانه اشـارهای بـه آن نمیشـود.

اشــکالهای ویرایــش جدیــد سیاســتهای ملــي دارویــي

باوجــود اعــالم نظــر انجمــن در رابطــه پیشنویــس مــرداد مــاه امســال، بعضــي از اشــکاالت در ویرایــش آذرمــاه کمــاکان وجــود دارد. بهعنــوان نمونــه: در ویرایــش قبلــي ایــن سیاســتها (ســال ،)83 در بخــش 1 از بنــد 7، آمــده بــود: «میــزان فارغالتحصیــالن داروســازي بای ـد ب ـه تع ـدادي باش ـد ک ـه ب ـه بی ـکاري فارغالتحصیـالن ایـن رشـته منجـر نشـود.” متأسـفانه ایـن جملـه در پیشنویـس اخیـر حـذف شـده اسـت. بـا توجـه بـه نگرانیهایـی کـه امـروز بـراي اشــتغال داروســازان جــوان وجــود دارد، ضـرورت دارد تـا جملـه مورداشـاره مجدداً بـه متـن اضافـه شـود. همچنیـن در بخـش 4 از بنـد 7، آمده اسـت: « اطالع ـات داروس ـازان ش ـاغل ب ـه حرف ـه داروسـازي در تمـام زمینههـا بایـد از طریـق برنامههـای آموزشـي ضمـن خدمـت و یـا برگـزاري امتحانات تعیین صالحیـت بهروز و ارزیابـي گـردد و تمهیداتـي در نظـر گرفته شـود که چنانچه داروسـازي نتوانـد امتیازات الزم را بـه دسـت آورد از انجـام فعالیتهـای حرفـهای داروسـازي منـع گـردد.” شـاید قـرار دادن شـرط امتحـان یـا امتیـاز بــراي ادامــه فعالیتهــای حرفــهای داروسـازان، جـدا از رویههـای جـاري، یـک تبعیـض بـزرگ نسـبت بـه همـه مشـاغل پزشـکي و غیرپزشـکی باشـد. لذا ضـروري اســت تــا ایــن بنــد از سیاســتها، بــدون هیـچ قیـد و شـرطي حـذف گـردد. چـون سیسـتم بازآمـوزي فعلـي داروسـازان (مثـل همـه حـرف پزشـکي دیگـر) بسـیار جامـع و کاف ـي اس ـت.

فرصتهــای موجــود بــراي اضافــه شــدن در سیاســتهای ملــي دارویــي

ارتقــاء جایــگاه داروســازان، بــا تعریــف کــردن خدمــات جدیــد در داروخانــه و بیمارسـتان. در ایـن راسـتا اجـراي همزمـان طرحهــای توانمندســازی داروســازان، بـراي افزایـش کیفیـت ارائـه ایـن خدمـات، ضـرورت دارد. پیشـنهاد انجمـن داروسـازان در ایـن رابطـه، بهطـور مـدون بـه سـازمان غــذا و دارو ارائــه شــد. سـپردن اختیـار وضـع ضوابـط و مدیریـت امـور دارویـي بـه داروسـازان. بـا توجـه بـه اینکـه سیاسـتهای ملـي دارویي کشـورها، منطبـق بـا چارچوبهای سـازمان بهداشـت جهانـي اسـت، یکـي از موضوعـات مـورد تأکیـد آن سـازمان، توسـعه نقش داروسـازان در امــور رگوالتــوري و مدیریــت امــور دارویـي اسـت. بــا توجــه بــه اتفاقاتــي کــه در هفتههــای اخیــر در رابطــه بــا موضــوع واگــذاري جایــگاه مدیریتــي داروســازان (در امــور دارویــي) بــه افــراد غیــر داروســاز افتــاد، در صــورت گنجانــده شــدن ایــن بنــد بــه سیاســتها و امضــای آن توســط وزیـر، امـکان پـي گیـري تخطـي از آن در دانشــگاهها وجــود خواهــد داشــت.

خالصه

درمجم ـوع تدوی ـن و بازنگ ـري در قوانی ـن، سیاســتها، برنامههــا، آئیننامههــا و ضوابطــي کــه بــه نحــوي بــه دارو و داروســازي ارتبــاط دارد، فرصــت مغتنمــي اسـت کـه بایـد هوشـیار باشـیم و حداکثـر بهــره را از آن ببریــم، چــون سرنوشــت داروســازان تــا ســالها بــه آنهــا بســتگي خواهــد داشــت. بـا توجـه بـه اینکـه بازنگـري قانـون سـال 34 (بعــد از 60 ســال)، سیاســت ملــي دارویـي (بعـد از 12 سـال) و قانـون برنامـه پنجســاله ششــم، بــهزودی بــه تصویــب خواهنـد رسـید، چنـد مـاه آینـده روزهـاي سرنوشـت سـازي را بـراي داروسـازي رقم خواهنـد زد و ضـرورت دارد تـا نماینـدگان م ـا در انجم ـن و نظ ـام پزش ـکي، بی ـش از گذشـته نسـبت بـه ایـن مسـائل حسـاس باشـند.

ع ـدم اس ـتقبال بیمارس ـتانها از فعالیـت داروسـازان بیمارسـتانی

رسول دیناروند معــاون وزیــر بهداشــت و رئیــس ســازمان غــذا و دارو سـالمتی از نیازهـای اولیـه انسـانها و محـور توسـعه پایـدار بـوده و تأمیـن آن از وظایــف اصلــی حکومتهــا اســت. ارائــه خدمــات باکیفیــت و اثربخــش ســالمت، همــواره از مهمتریــن دغدغههــای حکومتهــا و دولتهــا بــوده، هســت و خواهــد بــود چراکــه همیشــه و بهویــژه در جهـان معاصـر پـس از امنیـت، دومیـن نیــاز ملتهــا ســالمت اســت. در کشـور مـا نیـز ابـالغ سیاسـتهای کالن ســالمت از ســوی مقــام معظــم رهبـری و اجـرای طـرح تحـول نظـام ســالمت توســط وزارت بهداشــت، درمـان و آمـوزش پزشـکی را میتـوان نقطـه عطفـی در تاریـخ ارائـه خدمـات ســالمت دانســت. طرحــی کــه بــا حمایتهــای مؤثــر رئیسجمهــور محتــرم، اعضــای دولــت تدبیــر و امیــد و نماینــدگان مــردم آغــاز شــد و گســترش یافــت؛ چنانکــه امــروز ســالمت بــه یکــی از اولویتهــای سیاســتگذاران و دولتمــردان کشــور تبدیلشــده اســت. در ایــن میــان داروســازان گرانقــدر ایــران اســالمی بــا جمعیــت قریــب بــه 20 هــزار نفــر کــه ازنظــر تعــداد عــددی کوچــک و تقریبــا 5 درصــد جامعــه پزشــکی بهحســاب میآینــد امــا باکیفیتــی غیرقابلبــاور هــم بــر اریکــه علــم، پیشــاپیش دانشــمندان دیگــر کشــورها ایســتادهاند و هــم در عرصههـای خدماتـی داروی و صنعـت، حضـوری فعـال و موفـق دارنـد و پیوند تحســینبرانگیز میــان طــب، صنعــت و جامعــه نتیجــه همیــن توانمندیهــا، تجـارب و دانـش ارزشـمند آنـان اسـت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.