سال جابهجايي ژنرالها

تغییرات در سمتهاي ارشد نظامي

Salnameh Shargh - - بازخواني - محمدحسن نجمی

«جابهجايی» و «تغييرات»؛ دو کلمهای که ســال ،1395 درباره نيروهای مســلح ايران زياد بــه کار رفت؛ آن هم درباره ژنرالهای ارشــد نظامی. جابهجايی در ستاد کل نيروهای مســلح، قــرارگاه دفاعی خاتماالنبيا، ســازمان بسيج و جانشــين فرمانده ارتش، فرمانده نيروی زمينی ارتــش، معاونــت هماهنگکننــده ســتاد کل نيروهای مسلح و جانشين سازمان حفاظت اطالعات سپاه. حجم ايــن تغييرات در مقايســه با دوران قبلتر، بيشــتر بود و محســوستر. به عنوان مثال، در رأس ستاد کل نيروهای مســلح، از بدو تشکيل، يعنی ســال 1368 تا تير ،1395 تغييری نداشت؛ قرارگاه خاتم هم همينطور؛ تا تير 59، رئيس ستاد کل، جانشين فرمانده کل قوا در قرارگاه خاتم هــم بود يا به عبارت ديگر، فرمانــده اين قرارگاه. آخرين تغيير در رئيس سازمان بسيج در سطح رياست هم مهر 1388 بــود. فرمانــده نيروی زمينی ارتش هم از ســال 1387 تا آبان 1395 بدون تغيير بود.

تغيير پس از 27 سال

هشــتم تير ماه 1395 بود که پايگاه اطالعرســانی مقام معظــم رهبری، حکــم فرمانده کل قوا، بــرای انتصاب سرلشــکر «محمدحســين باقــری»، به جای سرلشــکر «سيدحسن فيروزآبادی» در ســتاد کل را منتشر کرد. در اين حکم خطاب بــه «باقری» آمــده: «نظر به خدمات شايســته و تجارب ارزنــده جنابعالــی در دوران دفاع مقدس و پس از آن، بهويژه در مســئوليتهای ستاد کل و قرارگاه خاتماالنبياء(ص)، شــما را به رياست ستاد کل نيروهای مسلح منصوب میکنم». همزمان حکم ديگری هم از ســوی ايشــان منتشــر شد که براســاس آن، سرلشکر «سيد حســن فيروزآبادی» به سمت مشــاور عالی نظامی فرماندهی کل قوا منصوب شــد: «اکنون که ســتاد کل نيروهای مسلح از قابليتها و توانايیهــای خوبی به فضل الهــی برخوردار گرديده، الزم اســت از تجارب ارزنده جنابعالی در مشاورت به اينجانب، بهويژه امور نيروهای مســلح، اســتفاده شود. برايناســاس، شــما را به عنوان «مشــاور عالی نظامی فرماندهی کل قوا» منصوب میکنم». ايــن تغيير پــس از 27 ســال در رأس باالتريــن مرجع نيروهای مسلح، يعنی ســتاد کل انجام شد که میتوان آن را بزرگتريــن تغييــر فرماندهی در نيروهای مســلح قلمداد کرد.

رئيس ستاد از مهر 1368 تا تير 1395

بچه مشــهد است و دامپزشــکی را تا دکترا در دانشگاه علوم پزشــکی زادگاهش خوانده اســت: «سيدحســن فيروزآبــادی». او تنها سرلشــکر در ايران اســت که نه ســپاهی اســت و نه ارتشی؛ بلکه «بســيجی» است. در حکم مهر 68 که از ســوی مقــام معظم رهبری خطاب به «فيروزآبادی» صادر شــد، آمده: «برادر بسيجي آقاي دکتر سيدحســن فيروزآبادي؛ نظر به ســوابق انقالبي و تعهد و حســن تدبير و عمل و تالشهــاي صادقانه در خدمت به نيروهاي مســلح جمهوري اسالمي و تجارب ذيقيمتي که به دست آوردهايد، شما را به رياست ستاد کل نيروهاي مســلح منصوب ميکنم». او ســال 1374

بــا حکم مقام معظم رهبری به درجه سرلشــکری نائل شــد. او پيش از اين مســئوليت، در قســمتهای ديگر نظام مشــغول خدمت بــوده: «عضو شــورای مرکزی جهاد سازندگی کشــور در سال 13٦1 با حکم ميرحسين موســوی»، «معاون امور دفاعی نخســتوزير در ســال ٤٦31»، «جانشــين نخستوزير در قرارگاه خاتم (ص)»، «مسئول ســتاد امداد و درمان جنگ»، «جانشين رئيس ســتاد فرماندهی کل قوا»، «عضو شــورای عالی امنيت ملی از بدو تأســيس تاکنون» و «عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام». رئيس سابق ستاد، در دهه 60 از جمله دوستان نزديک حســن روحانی، رئيسجمهوری فعلی و معاون هاشمیرفســنجانی در زمان جنگ، محســوب میشــود. چنانکه از گفتارش پيداســت؛ «درخشــش عقالنيــت روحانيت شــيعه در چهــره رئيسجمهوری اســالمی ايران در ســازمان ملــل متحــد»؛ توصيفی از ســخنرانی «حســن روحانی»، در اولين ســخنرانیاش در مجمع عمومی ســازمان ملل، از ســوی فيروزآبادی يا پيــام تبريک به مقام معظم رهبــری پس از مذاکرات «لــوزان» و تفاهم هســتهای بين ايران و گــروه 1+٥ در فرورديــن .1394 او در اين پيام، ضمــن تبريک موفقيت تيم مذاکرهکننده هســتهای، از تالش رياستجمهوری و کارگزاران و تالشگران اين عرصه بهويژه وزير امور خارجه سپاسگزاری کرد. شايد برجستهترين مورد هم آخرين آن باشد؛ شهريور 1395 وقتی مرحوم هاشمیرفسنجانی در نشست «دولتمردان دفاعمقدس»، کنار «حسن روحانی» نشســته بود، مقابل فرماندهش در دوران جنگ رفت و به او به شــيوه نظاميان ادای احترام کرد؛ البته اين اتفاق حدود دو ماه پس از کناررفتن از رياست ستاد کل بود.

رئيس ستاد از تير 1395

برادر کوچکتر شــهيد «حســن باقری»؛ 85ساله است، متولد تهران و نام خانوادگیشان «افشردی»؛ اما همگان او را با نام «محمدحســين باقری» ميشناسند. او درباره نام خانوادگیاش گفته که «ماه اول جنگ به اهواز رفتم و در جبهه خوزســتان حاضر شــدم، اخوی به من تذکر دادنــد که نام من در جبهه به دليل شناسايینشــدن به حســن باقری تغيير کرده اســت، من سعی کردم با اسم واقعی خود حرکت کنم؛ ولی به اندازهای شباهت چهره ما زياد بود که همه متوجه میشدند ما برادر هستيم؛ در نتيجه من نيز تغيير نام دادم و شدم محمدحسين باقری و به احترام اخوی اين اسم برای ما باقی ماند». با شروع حوادث کردستان در تابستان 13٥9 به سپاه رفت و آبان ،1359 يعنی يک ماه پــس از آغاز جنگ راهی جبههها شــد و همانجا ماندگار شــد. او پيش از رياست، معاون ستاد کل بود.

تغيير در معاونت

يک هفته بعد، مراســم توديع و معارفه رؤســای قديم و جديد ستاد کل نيروهای مســلح برگزار شد، ولی اين مراســم فقط منحصر به رؤســای ســتاد کل نبود. در اين مراســم حکم مقام معظم رهبــری برای معاونت هماهنگکننده هم ابالغ شــد. طبق اين حکم، ســردار خلبان «علی عبداللهی»، جايگزين سرلشــکر «حسين حسنیســعدی» در معاونت هماهنگکننده ستاد کل نيروهای مســلح شد. «عبداللهی» ســمتهايی مانند «معاونت امنيتی وزير کشــور»، «استانداری استانهای سمنان و گيالن»، فرماندهی لشکر قدس سپاه پاسداران اســتان گيــالن و همچنين معــاون آماد، پشــتيبانی و تحقيقات صنعتی ســتاد کل نيروهای مسلح را برعهده داشت.

كهنهسرباز با تجربه 2 جنگ

سرلشکر «حسين حسنيسعدي»، از معدود فرماندهان ارتش اســت که ســابقه نبردش با عراقیهــا منحصر به جنگ هشتســاله نيســت؛ چون در زمان شــاه هم در مرزهــای کشــور بــا نيروهــای عراقی درگير شــده بود. فارغالتحصيل رســته توپخانه دانشــکده افســری اســت، قبال فرمانده نيروي زميني ارتش بوده و از ســال 1378 بــا حکم مقام معظم رهبری، بــه عنوان معاون هماهنگکننده ستاد کل نيروهاي مسلح منصوب شد. سرلشــکر در مصاحبهای با نشــريه «نگين ايران» درباره سوابقش در ارتش شــاه میگويد: «بعد از سال -1350 1351 مــن از مرکز پياده به لشــکر 81 زرهی کرمانشــاه منتقل شــدم، من را به تيپ يک لشــکر 81 در اسالمآباد غرب فرســتادند و در آنجا، در گردان 123 پياده زرهی به عنوان فرمانده گروهان مشغول به کار شدم». او پيش از جنگ تحميلی هم سابقه نبرد با نيروهای عراقی را دارد: «دی ماه سال 1351 به مرز رفتيم و در منطقه نفتشهر و ســومار و خانليلی مســتقر شــديم، اما چنــد روزی نگذشته بود که در همان منطقه، يک درگيری در منطقه نفتشــهر در ارتفاع سانواپای معروف در نفتشهر رخ داد. مــن فرمانــده گروهان در خانليلی بودم. ســاعت 00:23 مرا به مرکز گردان احضار کردند و فرمانده گردان دســتور داد، ســريع دســته خمپارهانداز 021ميلیمتری ســنگين گردان را تحت امر بگيرم و بالفاصله، به سمت نفتشــهر حرکت کنيم و همان شــب عراق را در آنجا بکوبيم». فرماندهی لشــکر 21 حمزه سيدالشــهدا (ع)، فرماندهی نيروی زمينی ارتش جمهوری اســالمی ايران از ســال 1365 1370ات و معاون هماهنگکننده ســتاد کل نيروهای مسلح، از ســوابق سرلشکر است. او نشان درجهيک فتح را بر سينه دارد.

تغيير در قرارگاه خاتم

سرلشــکر «غالمعلی رشيد» تا تير 1395 جانشين رئيس ســتاد کل نيروهــای مســلح بود کــه از اين ســمت به فرماندهــی قرارگاه مرکزی خاتماالنبيا (ص) ســتاد کل نيروهای مسلح منصوب شــد تا تغييری هم در ساختار نيروهای مســلح شــکل گرفته باشــد؛ يعنی فرماندهی قــرارگاه خاتم، برعهده شــخص ديگری غيــر از رئيس ســتاد کل نيروهای مســلح باشــد. «غالمعلی رشــيد علينور»، معروف به «غالمعلی رشــيد»، فروردين 1378 وقتــی معاون اطالعــات و عمليات ســتاد کل نيروهای مســلح بود، درجه سرلشکری را از ســوی مقام معظم رهبــری دريافت کرد. متولد دزفول اســت و 36ســاله و از ارشــدهای سپاه در هشت ســال جنگ است. او در کنار مســئوليت در قرارگاه خاتم، همزمان «معاون امور دفاعی دبيرخانه شــورای عالی امنيت ملی» نيز هست؛ يعنی به عبارتی معاون دريابان «علی شــمخانی»، دبير شــورایعالی امنيت ملی؛ از قضا شمخانی هم جنوبی است و متولد اهواز.

موسوی جانشين رشيد

با رفتن ســردار «رشيد» به قرارگاه خاتم، حکم جانشينی رئيس ســتاد کل از ســوی فرمانــده کل قوا بــرای امير «ســيدعبدالرحيم موسوی» صادر شد. او از باسابقههای ارتــش در رســته توپخانه اســت و از همرزمان شــهيد «صياد شــيرازی» در زمان جنگ. اين سابقهاش از زمان جنگ بوده؛ چراکه آن زمان هم در همين زمينه مشغول به خدمت بوده است. از سوابق امير «موسوی» میتوان به «فرماندهی تيپ دانشــجويان دانشــگاه افسری امام علی(ع)»، «فرماندهی دانشــگاه افسری»، «فرماندهی قرارگاه شــمال شــرق آجا»، «معاونت آمــوزش نيروی زمينــی ارتــش»، «معاونــت طــرح و برنامــه نزاجا»، «جانشــينی اداره عمليات» و «رياســت ســتاد مشترک ارتش» اشــاره کرد. او از شــهريور 1384 تــا انتصاب به جانشــينی ستاد کل، جانشين فرمانده کل ارتش و رئيس مرکز مطالعات راهبردی آجا بود. امير «موســوی» اهل قم و 65ساله است. سال 1376 دوره دافوس را گذرانده و در دوره عالی دافوس نيز نفر برتر شــده است. مدرک دکترا را در رشته علوم دفاعی راهبردی از دانشگاه عالی دفاع ملــی گرفته اســت و در همين دانشــگاه، با رتبه دانشياری مشغول تدريس.

تغيير پس از 7 سال؛ آمدن غيبپرور به بسيج

آخرينبــار که رئيس ســازمان بســيج تغيير کــرده بود، مهــر 1388 بود که حجتاالســالم «حســين طائب»، پــس از حدود 15 مــاه فرماندهی بســيج، جای خود را به ســردار نقدی داد. اما اواخر تابستان 1395 شايعاتی دهانبهدهــان میچرخيد که حکايــت از تغيير در رأس سازمان بســيج داشــت. برخی از گزينه جانشين سردار نقدی هم نام میبردند، ولی هنوز هيچ حکمی از سوی مقام معظم رهبری صادر نشــده بود. نهايتا اواسط آذر 1395 بود که پايگاه اطالعرســانی مقام معظم رهبری، حکم ايشــان برای تغيير رياست سازمان بسيج را منتشر کرد. براســاس اين حکم، سردار «غالمحسين غيبپرور» جايگزين ســردار «محمدرضا نقدی» شــد. اطالعاتی از ســن و سال او در دســت نيســت و تنها با اين نکته که خودش درباره فعاليتهــای انقالبیاش گفته میتوان ســن و ســالش را حدس زد. او گفته بود که سال 1356 به خاطر شعارنويسی از مدرسه اخراج شده است. يعنی متولد سالهای دهه 40 خورشيدی است. پيش از اين، ســردار غيبپرور، فرمانده سپاه فجر استان فارس بود. عالوهبراين، آذر ٤931، پس از شهادت سردار «حسين همدانی» در سوريه، سردار «غيبپرور» با حکم فرمانده کل سپاه، جايگزين او در قرارگاه امام حسين (ع) در جايگاه جانشينی فرمانده کل سپاه در اين قرارگاه شد.

آخرينبار که رئيس سازمان بسيج تغيير کرده بود، مهر 1388 بود که حجتاالسالم «حسين طائب»، پس از حدود 15 ماه فرماندهی بسيج، جای خود را به سردار نقدی داد. اما اواخر تابستان 1395 شايعاتی دهانبهدهان میچرخيد که حکايت از تغيير در رأس سازمان بسيج داشت. برخی از گزينه جانشين سردار نقدی هم نام میبردند، ولی هيچ حکمی از سوی مقام معظم رهبری صادر نشده بود. اواسط آذر 1395 بود که پايگاه اطالعرسانی مقام معظم رهبری، حکم ايشان برای تغيير رياست سازمان بسيج را منتشر کرد

ســردار «محمدعلی جعفری»، فرمانده کل سپاه درباره «قرارگاه امام حسين(ع)» گفته بود: «اين قرارگاه وظيفه آمادهکردن تيپها و لشکرهای مردمپايه و بسيجمحور را در کل کشــور بر عهده دارد و راهاندازی گردانهای امام حســين(ع) بســيج با مأموريت دفاعی و نظامی از ديگر وظايف اين قرارگاه است». مدتی بعد از انتصاب ســردار «غيبپرور» به جانشــينی قرارگاه امام حســين(ع)، شــبکه «العربيه» در خبری از شهادت او در سوريه خبر داد که اين شايعه تکذيب شد. غيبپرور تا مرداد 139٥ همزمان با مسئوليت در قرارگاه امام حســين(ع)، فرمانده سپاه «فجر» استان فارس هم بود که مرداد ماه، پس از 11 ســال جای خود را به سردار «هاشم غياثی» در ســپاه فجر داد. يکی از پربازتابترين اظهار نظرهای ســردار غيبپــرور، در آذر 1393 در يک ســخنرانی بود. غيبپرور دو ســال بعــد در آذر ،1395 يعنی زمانی که فرمانده بســيج شده بود، بر مواضعش پافشــاری کرد و گفت که «موضعم درباره فتنه تغييری نکرده است؛ سران فتنه نجس سياسی هستند».

خداحافظی سردار نقدی با بسيج

ســردار «محمدرضا نقدی»، پس از ســازمان بسيج به مجموعه معاونت فرهنگی- اجتماعی ســپاه پاسداران رفت تا جايگزين ســردار «حسين نجات» شود. «نقدی» 55ساله بچه خيابان شاپور تهران است، اما اصالتا يزدی است. او از ســال 1358 وارد سپاه شد و مسئوليتهای مختلفی در اين نهاد داشــته و دارد. ســال 06، مسئول اطالعــات قــرارگاه حمزه در شــمالغرب کشــور بود. در جنگ لشــکر «بدر» متشــکل از مجاهدان عراقی را سازماندهی کرد. پس از جنگ، اوايل دهه 70 خورشيدی به بوســنی رفت. خــودش دربــاره فعاليتهايش در بوسنی به «شرق» گفته بود: «هر کاری که میشد برای کمک انجام داديم؛ همان قدری که از نيروهای انقالبی برای کمک به عدهای که در محاصرهاند، برمیآمد. حاال نمیشــود همه را گفت». پس از آن، اواســط دهه 70 به پيشــنهاد «عبداهلل نوری» وزير کشــور وقت، فرمانده حفاظــت اطالعــات نيروی انتظامی شــد. اين ســمت همزمان بود با تحوالت سياســی ســالهای ميانی دهه 70 که پررنگتريــن آن روی کار آمدن دولت اصالحات بــود. او در گفتوگو با «شــرق» دخالتــش در ماجرای کوی دانشــگاه 78 و همچنين نماز جمعه معروف که عبداهلل نوری و مهاجرانی مورد ضرب و شتم قرار گرفته بودنــد، را تکذيب کرد. او عالوه بر اينها، اتهام شــکنجه شــهرداران را هم رد کــرد. او در همان مصاحبه درباره «ســيدمحمد خاتمی» هم گفته بود کــه رئيس دولت اصالحات برای کار سياســی از پادشــاه عربســتان پول گرفته اســت؛ صحبتی که باعث شــکايت «سيدمحمد خاتمی» از او شد.

«نجات» در سازمان اطالعات سپاه

ســردار «حســين نجات» کــه پيــش از ايــن معاونت فرهنگی- اجتماعی ســپاه را بر عهده داشــت، با حکم ســردار «محمدعلی جعفری»، فرمانده کل، به سازمان اطالعــات ســپاه رفــت و به ســمت جانشــينی رئيس اين ســازمان منصوب شــد. خبرگزاری «فارس» ســال 1393 مصاحبــهای بــا ســردار نجات انجــام داده و از قول او نوشته: «محشورشــدن ما با حضرت آقا به سال 61 برمیگــردد کــه ايشــان رئيسجمهــور بودند و من مسئوليت حفاظت ســپاه را برعهده داشتم». به نوشته اين خبرگزاری، «ســردار نجات شايد مهمترين مسئوليت خود را در ســال 79 بر عهده گرفت: «فرماندهی ســپاه ولی امر» که مسئوليت آن، حفاظت از بيت رهبری است و 10 ســال در اين مســئوليت ماند». پيش از آن هم دی ماه سال ،1375 مقام معظم رهبری سردار حسين نجات را به عنوان جانشــين رئيس ستاد مشترك سپاه منصوب کرده بودند. رياست ســازمان اطالعات ســپاه، يعنی سازمانی را که سردار نجات جانشين آن است، حجتاالسالم «حسين طائــب» برعهــده دارد؛ او از تير 1387 تــا مهر 1388 فرمانده بســيج بود. مهر 1388 بود که «الف» نوشت: «بعــد از طی پروســههای طوالنــی در فرماندهی کل سپاه، نيروهای مســلح و در نهايت دفتر فرماندهی کل قوا، معاونت اطالعات ســپاه پاسداران انقالب اسالمی به ســازمان اطالعات ارتقا میيابــد. با ارتقای معاونت اطالعات سپاه، فرمانده سابق نيروی مقاومت بسيج به عنوان رئيس ســازمان اطالعات سپاه، منصوب خواهد شــد». اين تغييرات همزمان بود با تغييرات ساختاری که سردار «جعفری» پس از انتصابش به فرمانده کلی سپاه در سال 1386 آغاز کرده بود. او در سپاه تغييراتی داد؛ به عنوان مثال ســپاههای استانی را احيا کرد و هر استان دارای يک سپاه و اطالعات سپاه شد. به نوشــته «الــف»، «طائب در مقطعی معــاون وزارت اطالعــات بود کــه در نهايت توســط علــی فالحيان از وزارت اطالعــات خــارج شد...حســين طائــب، پس از تصدي مســئوليتهاي مختلفي مانند معاون فرهنگي ســتاد مشــترك و فرمانده دانشــکده فرهنگي دانشگاه امام حسين(ع) سپاه، به عنوان فرمانده نيروي مقاومت بســيج منصوب شد». سال 1342 متولد شده است. بچه تهران اســت. ابتدايي و متوسطه را در محله 17 شهريور خواند و ســپس طلبگی را شروع کرد. او دروس حوزوي را در تهران، قم و مشــهد تا ســطح خارج نزد استاداني مثل آيات شــيخ جــواد تبريــزي، فاضللنکراني و مقام معظم رهبــري خواند. پيش از طائب، حجتاالســالم «غالمحســين رمضانــی» معاونت اطالعات ســپاه را بر عهده داشت. حجتاالســالم رمضاني پيش از معاونت اطالعات ســپاه، بين ســالهای 1379 تا 1384 فرمانده حفاظت اطالعات ناجا بود. ارديبهشت ،1385 يعنی در زمان فرماندهی ســردار «رحيم صفوی»، رئيس سازمان حفاظت و اطالعات سپاه شده بود. رمضانی سال 1390 با حکم مقــام معظم رهبری رئيس ســازمان حفاظت اطالعات وزارت دفاع شد.

تغييرات در ارتش

در ارتــش هم امير «احمدرضا پوردســتان» که فرمانده نيروی زمينی ارتش بود، آبان 1395 با حکم فرمانده کل قوا به ســمت جانشينی فرمانده کل ارتش منصوب شد. او شــهريور ماه 1387 با حکم مقــام معظم رهبری به فرماندهی نيروی زمينی ارتش منصوب شده بود. او هم از نظامیهای جنوبی است؛ متولد «مسجدسليمان» در ســال .1335 سابقه حضور طوالنی در جبهههای جنگ ايران و عراق را دارد. همزمان با رفتن پوردستان از نيروی زمينی، امير «کيومرث حيدری»، در حکمی از ســوی فرمانــده کل قوا، فرمانده نيروی زمينی شــد. متولد 1343 در کرمانشاه است. او را میتوان از جوانترين فرماندهــان بلندپايه نظامی ايران دانست. از ســال 61 و در 81ســالگی وارد ميدان جنگ شــده اســت. از فرماندهی دســته، گروهان، گردان ...و آغاز کرد و تا معاونت عمليــات نيروی زمينی، معاونت هماهنگکننده نيروی زمينی و جانشينی فرمانده نيروی زمينی ارتش پيش رفت. با اين اوصاف، شــايد بهراحتی بتوان سال 1395 را ســالی دانست که نظاميان بيش از سالهای ديگر در سر خط خبرها بودند.

در ارتش هم امير «احمدرضا پوردستان» که فرمانده نيروی زمينی ارتش بود، آبان 1395 با حکم فرمانده کل قوا به سمت جانشينی فرمانده کل ارتش منصوب شد. او شهريور ماه 1387 با حکم مقام معظم رهبری به فرماندهی نيروی زمينی ارتش منصوب شده بود. او هم از نظامیهای جنوبی است؛ متولد «مسجدسليمان» در سال .1335 سابقه حضور طوالنی در جبهههای جنگ ايران و عراق را دارد

از سمت راست: سردار نقدي و سردار غيب پرور در مراسم توديع و معارفه رئيس سازمان بسيج

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.