از استقبال باشکوه تا اعدام در سکوت

آغاز تا پایان یک داستان جنجالی

Salnameh Shargh - - سياست -

از خبرهای جالب و خاص ســال گذشــته، اعدام «شــهرام اميری»، جاســوس ايرانی بود. فردی که دولت احمدینژاد در ســال 89 قهرمانانــه و با تــاج گل از ورود او به کشــور اســتقبال کرد اما در نهايت در تابســتان ســال 95 به جرم جاسوســی اعدام شــد. اما شــهرام اميری چهکسي بود و ماجرا چگونه شــروع شــد و به پايان رسيد؟ او پژوهشگر و متخصص «راديوايزوتوپهای پزشکی» در دانشگاه صنعتی مالک اشتر بود که در سفر حج عمره به عربستان در خرداد 1388 ناپديد شــد. ســرانجام تير ماه 1389 به دفتر حافظ منافــع ايران در آمريکا رفت و به ايران بازگشــت و مقامات رســمی دولت دهم، مانند معاونت وقت وزارت خارجه از او استقبال کردند. کمی به عقبتر برگرديم؛ پنج ماه از ناپديدشــدن شــهرام اميری گذشــته بود که محمود احمدینژاد، در پاســخ به اين سؤال که «مسئله ربودهشــدن چهار نفر از دانشمندان ايرانــي از جمله شــهرام اميري چه انــدازه صحت دارد»، گفته بود: «اينها از ســوي سازمانهاي اطالعاتي وابسته به آمريکا ربوده شــدهاند و ايران اطالعات مشخصي دراينباره در اختيار دارد».

پناهندگی يا ربايش

فروردين 98، شبکه «ایبیسی» آمريکا ادعا میکند شهرام اميری که دانشــمند ســازمان انرژی اتمی است، به آمريکا پناهنده شــده اســت؛ اما پيش از آن، علیاکبر صالحی به «فارس» گفته بود «اميری نهتنها دانشمند هستهای نيست، بلکه ارتباطی هم با ســازمان انرژی اتمــی ندارد». آذر 88 هم رامين مهمانپرست، سخنگوی وقت وزارت خارجه به «مهر» گفته بود اميری از ســوی رياض به واشنگتن تحويل داده شــده است. اما مسئوالن آمريکا اعالم کردند او نهتنها ربوده نشده، بلکه به اختيار خود به آمريکا آمده و تقاضای پناهندگی کرده است. خرداد 98، چند پيام ويدئويي متناقض از اميری منتشر شد. او در اولين پيام ويدئويی خــود گفته بود: «ربايندگان من را به خانهای در نقطهای نامعلوم در عربستان بردند و در اين خانه به من داروی بيهوشی تزريق کردند و وقتی به هوش آمدم، در يک هواپيمای پهنپيکر عازم آمريکا بودم». اما در پيام ديگری گفت پژوهشــگر فيزيک بهداشت است و در زمينــه حفاظت در برابر اشــعه تحقيــق میکند و به منظــور ادامــه تحصيل و گرفتــن درجه دکتــرا در همين رشــته به اياالت متحده آمده اســت و در نظر دارد پس از پايان تحصيالت خود، اگر امکان بازگشــت در امنيت وجود داشته باشــد، نتيجه کار خود را در اختيار ايرانيان و سايرين قرار دهد. در پيام ويدئويی ديگری هم ادعا کرد که از چنگ ربايندگان فرار کرده اســت. پيامهای ويدئويی او ادامه پيدا کرد تا اينکه ايران در تيــر 89 اعالم کرد با مراجعه به دفتر حافظ منافع جمهوری اسالمی ايران در واشنگتن، خواستار بازگشت به ايران شده است. مسئول دفتر حافظ منافع ايران در واشــنگتن هم به تلويزيون ايران اعالم کرد: «کارشناس ايرانی ربودهشده از سوي آمريکايیها، اکنون در دفتر حافظ منافع ايران در واشنگتن حضور دارد و بهزودی با هماهنگی وزارت خارجه ايران به کشور بازگردانده میشود». او همچنين گفت: «آزادی شهرام اميری در پی افشاگریهای ايران عليه اقدام تروريستی دولت آمريکا و ارائه اسناد معتبر و موثق از ربايش او به ســازمان ملل متحد و فشــار افکار عمومی جهان محقق شــده اســت. دولت آمريکا مجبور به عقبنشينی شــد و نامبرده را تحويل دفتر حافظ منافع ايران در آمريکا داد». هيالری کلينتون هم که آن زمان وزير خارجه آمريــکا بود، اعالم کرد: «شــهرام اميری آزادانه به آمريــکا آمد و آزادانه میتواند از آمريکا برود» که اميری آن را تکذيب کرده بود.

بازگشت به ايران

اميری 23 تير 89 از آمريکا خارج شد و مقامات ايراني اعالم کردند در 24 تير از طريق قطر وارد ايران خواهد شــد. اما در همان روز، «واشنگتنپست» از پرداخت پنج ميليون دالر از طرف ســازمان سيا به شــهرام اميری خبر داده بود. شهرام اميری به ايران بازگشــت و در يک نشست خبری گفت: «از روز اول در تالش برای تطميع من بودند و حتی عنوان کردند که در ازای يک مصاحبه 01دقيقهای با ســیانان که در آن عنوان شــود پناهنده شدهام و به خواســت خود به آمريکا رفتــهام، 10 ميليون دالر در اختيارم قرار میدهند. يک تلفن نيز در اختيار من قرار داده بودند و اعالم کردند که اگر از رفتن به ايران منصرف شوم، تا 50 ميليون دالر نيز به من خواهند داد و گفتند نيازی نيســت هيچ مصاحبهای انجام دهی، ما شــما را به هر کشــور اروپايی که بخواهی منتقل میکنيم و تحت حمايت مالی و ســازمانی خود قرار میدهيم». او همچنين گفت: «پيشــنهادهاي مالی مقامات آمريکايی را نپذيرفتم و با وجود فشار، با آنان همکاری نکردم». ايــن ســخنان اميری در حالی بــود که روزنامــه آمريکايی «واشنگتنپست» در ســال 2009 مدعی شده بود: «شهرام اميــری با دريافــت بيش از پنــج ميليــون دالر «اطالعات مفيدی» در اختيار سازمان اطالعات مرکزی آمريکا، سيا، قرار داده اســت. شهرام اميری اجباری برای بازگرداندن اين پول نــدارد، ولی به دليل تحريمهای مالی که عليه ايران اعمال شده است، امکان دسترسی به اين پول را نخواهد داشت».

اعدام جاسوس

16 مرداد ســال پيش بود که «بیبیسی فارسی» به نقل از مادر شهرام اميری اعالم کرد که پسرش اعدام شده است. او گفته بود يک روز قبل از اعدام شهرام اميری، با او ديدار کرده و پسرش به او خبر داده است که بهزودی اعدام خواهد شد. يــک روز بعد، ســخنگوی قوه قضائيه با اعــالم خبر اعدام شــهرام اميری گفت اين فرد با توجه به دسترســیاي که به اسرار ســری نظام داشته اســت، به دشمن متخاصم و شــيطان بزرگ آمريکا وصل بوده و اطالعات سری و پنهانی کشــور را در اختيار آنها قرار میداده اســت. حجتاالسالم محســنیاژهای درباره محاکمه او هم گفته بود: «اتهامات شهرام اميری در جلسات متعددی با حضور او بررسی و وی محاکمه شد. حکم بدوی که درباره او صادر شده بود، مورد اعتراض او قرار گرفت و ديوان کشور با وسواس حکم اعدام او را بار ديگر بررسی و سپس تأييد کرد». ســخنگوی قوه قضائيه همچنين گفته بود شــهرام اميری ســعی کرده بــود از درون زندان اطالعاتــی را به دروغ به بيرون منتقل کند. او حکم 10 ســال زنــدان و تبعيد اميری را که برخی رســانهها مدعی آن شده بودند، تکذيب کرد و گفت: «از همان ابتدا مجازات اعدام از ســوی دادگاه برای او در نظر گرفته شده بود که اين حکم در ديوانعالی کشور نيز تأييد شد».

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.