مسيرهاي سهگانه ترامپ و تهران

Salnameh Shargh - - ديپلماسي - اميرعلی ابوالفتح

همانگونــه کــه انتظــار میرفــت، دونالــد ترامــپ، رياســتجمهوری خــود را بــا راهانداختــن توفانی عليه ايــران آغــاز کــرد. در اوليــن بيانــه کاخ ســفيد در دوران رياســتجمهوری ترامــپ، دولت آمريکا اعــالم کرد برای مقابله با بهاصطالح خطرات موشکی ايران و کره شمالی، سامانههای جديد موشکی احداث خواهد کرد. متعاقب اين بيانيه، موضوع ممنوعيت سفر اتباع هفت کشور مسلمان، از جمله ايرانيان به آمريکا مطرح شد و در اوج کشمکشهای سياسی- حقوقی بر سر اين موضوع، دولت ترامپ تعدادی از شــخصيتهای حقيقــی و حقوقی را بــه بهانه انجام آزمايش جديد موشــکی ايران در فهرست تحريمهای خود قرار داد. با توجه به ايــن اقدامات فقط در 15 روز، میتوان چشــمانداز کلی از نوع مناســبات ايران و آمريکا در دوران رياســتجمهوری دونالــد ترامپ را ترســيم کــرد. به نظر میرسد دولت جديد آمريکا در قبال ايران سه مسير جداگانه 1دارند را در پيش گرفته است. دونالــد ترامپ و ســران حــزب جمهوريخــواه قصد

با تشــديد فشارها بر ايران، تهران را به تجديد نظر در توافق هســتهای موســوم به برجام وادار کننــد. از ديد جمهوريخواهان، دولــت قبلی آمريکا در جريان مذاکرات هســتهای، امتيازات بزرگی به ايران داده اســت. آنان برای اثبــات ديــدگاه خود بــه موضوعاتی نظيــر، پذيرش اصل غنیســازی اورانيوم در خاک ايــران، موافقت با اصالح در نيروگاه آبسنگين اراک، برداشتهشــدن تحريم تسليحاتی ايــران بعد از پنج ســال، امکان ادامه تحقيقات و توســعه هســتهای، بهکارگيری سانتريفيوژهای نســل جديد بعد از هشت سال و خارجشــدن ايران از تعهدات برجامی بعد از 10 يا 15 ســال، اشاره میکنند. دولت ترامپ صراحتا اعالم کرده اســت به دنبال مذاکره مجدد با ايران و تجديدنظر در تحليلگر مسائل بينالملل و آمريکا ســند برجام اســت؛ اقدامی که نه با موافقت تهران همراه خواهد بود و نه احتماال حمايت ديگر طرفهای مذاکراتی در گروه 5+1 را به دنبال خواهد داشت. بااينحــال، مقامات دولــت کنونی اياالت متحــده آمريکا اميدوار هســتند از طريق تشديد فشــارها و طرح تهديدات جدی، ايران و ديگر کشورهای گروه 5+1 را به مذاکره مجدد هســتهای وادار کنند و پرونده هســتهای ايران را بر سر ميز 2به مذاکره مجدد بگشايند. از نظر دولتمردان آمريکايــی- فارغ از تعلقات حزبی

دموکراتها يا جمهوريخواهان- ايران همزمان با برجام هســتهای يا حداکثر، مدتی بعد از آن بايد برجامهای غيرهســتهای همچــون برجــام حقــوق بشــری، برجام ضدتروريستی يا برجام موشــکی را میپذيرفت. به عبارت ديگر، برای مقابله با آنچه خطر ايران عنوان میشــود، اين کشــور بايد در همــه زمينههای مورد اختــالف با غرب، به توافق دست يابد. همچنين، اينگونه توافقات بايد با واگذاری امتيازاتی از جانب تهران- آنگونه که در برجام هستهای رخ داد- انجــام گيرد. در غير اين صورت، خاتمهيافتن تعامل با ايران پس از توافق برجام، فقط بر قدرت اين کشور در سطح منطقه غرب آســيا خواهد افزود. با توجه چنين نگرشــی، به نظر میرســد فشارهای غيرهســتهای بر ايران در دوران رياســتجمهوری ترامــپ افزايش يابد تا تهــران به قبول برجامهای غيرهســتهای در موضوعاتی همچون موشکی، 3حسابنشــده ضدتروريستی يا حقوق بشری وادار شود. دولــت جديــد آمريــکا بــر واکنــش احساســی و

ايران در برابر فشارهای خارج از توافق برجام دل بسته است. از منظر آمريکايیها، اين احتمال که ايران از کارشــکنیها، بدعهدیها و دشمنیهای واشنگتن خســته يا عصبانی شــود و در اقدامی تالفیجويانه، برخی مفاد توافق برجام را زيــر پا گذارد، وجود دارد. آنان اميدوار هســتند، رويکردی که ايران در ســال 1384 و در پی اتالف وقت سه کشــور اروپايی فرانسه، آلمان و بريتانيا اتخاذ کرد و به تعليق داوطلبانه غنیســازی پايان داد، اين بار در برابر خطونشانکشــيدنهای آمريکا در پيش گيــرد و به عنوان مثال، از تعهدات خود در قبال تعداد سانتريفيوژها يا ميزان ذخايــر و افزايــش غلظت اورانيوم غنیشــده تخطی کند. در چنيــن وضعيتی، دولت آمريکا بــدون نگرانی از تبعات نقض متقابــل توافق برجام، قادر خواهــد بود تحريمهای هســتهای را مجددا عليه ايران اجرا کنــد؛ ازاينرو، اعمال ممنوعيت سفر اتباع ايرانی به آمريکا يا گسترش تحريمهای ضدموشــکی عليه ايران برای رســيدن به هدف بزرگتری کــه نقض احتمالی برجام از طرف ايــران خواهد بود، اجرا خواهد شد.

بههرحال آنچه مســلم است اينکه مناسبات ايران و آمريکا در دوران پسااوباما، دشوارتر، پيچيدهتر و حساستر خواهد بود. بااينحال، واشــنگتن تنها بازيگــر جهتدهنده به اين مناسبات نخواهد بود. اينکه جمهوری اسالمی ايران در برابر هر يک از مســيرهای سهگانه ذکرشــده چه رويکردی را در پيــش گيرد و چه راهحلی را اجرا کند، میتواند آينده رابطه ايران و آمريکا را شکل دهد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.