7 نقشآفريني كه آيتاهلل را بيرقيب ميكرد

Salnameh Shargh - - يادبود - مصطفي تاجزاده فعال سياسي اصالحطلب

درگذشت آيتاهلل هاشمي، بدون ترديد ضايعه سنگيني براي ملت ايــران و بهويژه اصالحطلبان و همپيمانانشــان، يعني اعتداليون به شــمار ميرود. بااينحال فقدان آيتاهلل، مانند ديگر پديدههاي اجتماعي مهم با تبعات مثبت و منفي زيادي همراه است. ما اميدواريم با همافزايي ملي بتوانيم خالئي را که فقدان آقاي هاشــمي براي ما و دولت و ملت ايجاد کرده اســت، جبران کنيم. در اينجا به اين موضوع ميپردازم که در چه موضوعاتي فقدان آيتاهلل قابل جبران نيست و بايد در اين زمينهها تالش بيشتري از سوي نيروهاي سياسي و اجتماعي همفکر او بشود. يــک: با فوت آيتاهلل، قــدرت چانهزنــي اصالحطلبان از بين نرفته است؛ زيرا آقاي هاشمي تنها فردي نبود که ميتوانست مطالبات اصالحطلبان را با بخشهاي ديگر حکومت در ميان بگذارد. در حقيقت ضايعه درگذشت وي در شرايطي پيش آمد که شــخص ايشــان قبال اعالم کرده بود، بعد از انتخاب آقاي روحاني و بهويژه بعد از حماسه هفتم اسفند 94 با خيال راحت ميتواند به ديار باقي سفر کند. برايناساس ميگويم خأل وجود هاشــمي ميتواند از سوی اشــخاص و احزاب ديگر پر شود؛ يعنــي در دولت و مجلس و نيز در بخشهايي از خبرگان و در آينده نزديک انشــاءاهلل در شوراها، اصالحطلبان در موقعيتي قرار خواهند گرفت که قدرت چانهزني نهتنها برايشان موجود است، بلکه رو به افزايش هم خواهد بود؛ بهويژه اينکه فضاي معنوي ناشي از درگذشت آيتاهلل شور و اشتياق مردم را براي شرکت در انتخابات افزايش داده است. طبق نظرسنجيهاي معتبر، آمار درخور توجهي از مردم مصمماند که در انتخابات شرکت کنند. همين مسئله آراي دکتر روحاني را به طور خاص و آراي اصالحطلبــان و مؤتلفان آنها را بــه طور عام افزايش خواهد داد و امکان ناديدهگرفتن جناح اصالحطلب و مهمتر از آن مطالبــات آنان را از ســوي جناح رقيب ناممکن ميکند؛ بنابراين جريان اصالحطلــب در کوتاهمدت نگراني عميقي از فقدان آقاي هاشمي ندارد؛ بهويژه آنکه مجموعه اتفاقاتي که امروزه در داخل و خارج ايران رخ ميدهد، به ســود انديشــه اصالحي است. مردم نيز بيش از گذشته متوجه شدهاند براي حفظ نظم و ثبات سياسي و دستيابي به حقوق خود، در مسير پيشرفت کشــور و بهبود رفاه و معيشت خود، بهترين انتخاب ممکن، مجموعه اصالحطلباناند. دو: در بلندمــدت و از نظــر راهبردي فقدان آقاي هاشــمي ميتوانــد نگرانيهايي را به وجــود آورد و خألهايي را ايجاد کنــد که به بــاور من امکان جبران آن به وســيله يک يا چند نفر ميســر نخواهد بود. اين موضــوع هم به دليل جايگاهي است که شخصيت، ســوابق، اطالعات و جامعيت هاشمي براي او در حکومت و جامعه ايجاد کرده و باعث شــده بود نقشهــاي منحصربهفردي ايفا کنــد؛ بهطوريکه هيچيک از بــزرگان اصالحطلب بهتنهايي قــادر به ايفاي آن نقشها نباشــند. البته ممکن اســت اين بزرگان در بخشهايي حتي تأثيرگذارتر از آقاي هاشــمي در زمينه خاصي باشند يا عمل کننــد، اما جامعيــت او را ندارند. در اينجــا من به چند مورد اشاره ميکنم. اولين نقش آقاي هاشمي همان است که او در سال 68 و در خبرگان، بعد از درگذشت امام خميني ايفا کرد. همه معترفاند که در اين گذار نقش هاشــمي بينظير بود. دومين نقش آقاي هاشمي جلوگيري از تحريف تاريخ بهويژه از ســوی کســاني بود که در دوران انقالب و جنگ تحميلي همگامي و همراهي جدي با ملت ايران نداشتند، اما بعدها خود را سخنگويان انقالب و جنگ خواندند. سومين مورد هم اينکــه در حقيقت هيچکس ديگر جايگاه هاشــمي را ندارد که بتواند از درون دلواپســان را در موارد اساســي به چالش بکشد. البته از بيرون اشخاص و احزابي هستند که توانستهاند و همچنان ميتواننــد اين نقش را ايفا کننــد. نقش چهارم هاشــمي حمايت از دولت و مجلس بود. فقدان آيتاهلل ما را از داشتن اين پشــتوانه محروم کرده است و فعال براي آن بديلي نميشناســيم. نقش پنجم هاشــمي ارتباط گسترده و عميق ايشــان با مراجع تقليد و مدرسان و محققان حوزه و طــالب جوان بود. اين ارتباط به او ايــن امکان را ميداد تا موضوعاتي را طرح کند که ارائه آن از طرف ديگران يا ممکن نيست يا با دشواري ممکن است. ما از اين نظر يک نوآور ديني را از دست داديم؛ اگرچه جايگزينهايی نه به صورت فردي، بلکه در مجموع حوزههاي علميه براي او ميشناسيم. نقش ششــم هاشــمي ارتباط خاص او با فرماندهان دوره جنگ و رزمندگان دفاع مقدس بود که جايگاه ويژهاي در ميانشان به وي ميبخشيد. هاشمي براساس آن رابطه ميتوانست عالوه بر اينکه برخي از حقايــق دوران جنگ را مطرح کند، مانع از طرح برخي از گفتارهاي ناصحيح درباره جنگ شــود. نقش هفتم هاشمي رياست وي بر مجمع تشخيص مصلحت نظام بود که مانع تبديل اين نهاد به نهادي حزبي و جناحي شــده بود. اينها بخشــي از نقشهايي بود که آيتاهلل هاشــمي در حيات خود بعد از انقالب، بهويژه در سالهاي اخير ايفا کرد. نقشهايي که در برخي از زمينهها بدون جايگزين اســت. با وجــود اين، ملت ايران ميتواند با هوشــياري، آگاهي و البته سازماندهي بيشتر به سوي تحقق همان آرمانها حتي بدون آيتاهلل پيش رود. به سخن روشن، خأل وجود هاشمي را بايد با آگاهي بيشتر و با ســازمانيابي و تالش بيشتر جبران کنيم که اين امري ممکن اســت. تشييع پيکر مرحوم هاشمي نيز نشــان داد بخشهاي عظيمي از ملت ايران به آرمانهاي او باور دارند و به بخشــي از آنها دست يافتهاند. از جمله اينکه ما ميتوانيم با وجود رقابت نيروهاي سياســي و اجتماعي با عاليق و ســاليق متفاوت، در موارد حساس هم مانند ملتی واحد عمــل کنيم. درســت مانند ليگ فوتبــال که تيمهاي مختلف با هم رقابت ميکننــد، اما همه ميدانند وقتي تيم ملي انتخاب ميشــود، از ميــان همين نيروهــا خواهد بود و زماني که مســابقه ميدهد، همه ملــت ايران صرف نظر از اينکه طرفدار اســتقالل باشــند يا پيروزي، تراکتورسازي يا سپاهان، از تيم ملي حمايت ميکنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.