دوران جديدي از روابط آمريكا و روسيه در راه است

Salnameh Shargh - - جهان - الهه کوالیی استاد دانشگاه

روسيه در يکســال اخير تالشهای زيادی کرد تا بتواند در مناســبات نظام بينالملل نقشآفرينی بيشتری داشــته باشــد؛ به همين دليل کوشيد بر فضاهای ايجادشــده در جهــان و بهويژه منطقه خاورميانه تأثير چشمگيری بگذارد. در سال جاری اين کشــور ســعی کرد از موقعيتهای گوناگون برای بهنمايشگذاشتن قدرت اثربخشی خود بهره ببرد. در ادامه تالشهای دولت روسيه، به رهبری والديميــر پوتين، اســتفاده از شــرايط خاورميانه قابلاشاره اســت که ارتباط مســتقيمی با روابط اين کشــور با اياالت متحده آمريــكا پيدا میکند. درواقع خــالف ديدگاههــای آرمانگرايانهای که در نخســتين ســالهای فروپاشی شــوروی ديده میشــد، اين تالشهــا، برای بهنمايشگذاشــتن قدرت روسيه در محيط بينالمللی و بهويژه ايفای نقش آن در مبارزه با تروريسم، ابعاد گستردهتری يافت که جلوههای کامال آشــكار آن در سياســت خاورميانــهای روســيه، نهتنها فقــط در ارتباط با ايران که در ارتباط با سوريه و بحران شديد انسانی و مالی اين کشور به نمايش گذاشته شد. در ادامه سياست خارجی سالهای گذشته، برای تقويت نقش و ارتقای جايگاه روســيه در منطقه مهــم و اســتراتژيک خاورميانه، شــاهد تحرکات جدی اين کشور در اين منطقه بوديم. درواقــع ايفــای نقــش روســيه در پايــاندادن بــه جنــگ خونيــن داخلــی در ســوريه ابعــاد جدیتــر و گســتردهتری يافــت. روســيه همپای جمهوریاسالمی ايران به صحنه آمد. استفاده از ظرفيتهــای ايران در پــی آن، بهويژه در منطقه، بحثهای زيادی را موجب شــد. از ســوی ديگر، رابطه روســيه با آمريكا فضای جديدی را تجربه کــرد، بهويژه اينكه در اســناد سياســت خارجی روســيه، آمريــكا و ناتو، به عنــوان تهديد جهانی مطرح شــد. در ادامه اختالفهای اين دو کشــور بر ســر موضوع اســتقرار ســپر دفاعی موشــكی آمريكايیهــا در اروپــا، روسها اين سياســت را تالشــی عليه خود و نيــز بهراهانداختــن رقابت تسليحاتی جديد دانستند. درواقع اين موضوع به نوبه خود زمينهساز تالش روسيه برای جلب نظر چين در برابر تهديدهای موشكی آمريكا شد. رهبران روســيه تــالش کردند تا نهتنهــا در اروپا، بلكه اين بار در شــرق آســيا، تهديدهای موشكی را مطــرح کنند و برای مقابلــه با آن آمادگی خود را گســترش دهند. نهتنها اروپا شــاهد رقابتهای نظامی آمريكا و روســيه بوده، بلكه اين موضوع، يعنــی رقابتهای نظامی آمريكا و روســيه، چين را نيز درگير کرده اســت. روســيه میکوشــد تا در پرتو توســعهطلبی چين در اين بخــش از جهان کــه اهــداف اقتصــادی آن را حمايــت میکند، سياستهای خود را هماهنگ سازد و همكاری با چين را در برابر آمريكا گسترش دهد. از سوی ديگر تقابل روسيه با ناتو به رهبری آمريكا شدت يافت. بــه همين دليــل رويارويیهای آمريكا و روســيه، گذشــته از موضوع توافقهايی که زمينههای آن در سوريه مطرح شــد، در مناطق ديگر بهگونهای شــدت پيدا کــرد. مشــكل شــبهجزيره کريمه در اوکراين و حمايت از روستبارهای شرق اين کشور از يکســو و همچنيــن حمايت از پيوستهســازی شــبهجزيره کريمه به روسيه موضوع چالشهای سياسی روســيه-آمريكا و روسيه-اروپا باقی ماند؛ ضمن اينكه روسيه بر حق خود در اين اقدام، برای پيوستهسازی شبهجزيره کريمه به روسيه براساس تقاضای مردم اين منطقه، پافشاری داشت. در هميــن چارچــوب، موضــوع انتخابــات رياســتجمهوری در ايــاالت متحــده آمريــكا و مسئله مخالفتهای پايدار رهبران روسيه، بهويژه پوتين با سياســت خارجی دموکراتها در آمريكا و حمايت از نامزدی دونالد ترامپ، آشــكار شــد. اختالفنظر دولت روسيه با دموکراتها در مورد برنامههای گسترش دموکراسیسازی که درواقع مداخلهجويــی آمريكا را در جهان در پی داشــته است، به عنوان نكات مورد اعتراض رهبران روسيه در برابر سياست دولت آمريكا بود. حتی مداخله تأثيرگذار روسها در انتخابــات اياالت متحده به طور جدی مطرح شد. انتشار ايميلهايی که سبب تضعيف پايگاه اصلــی هيالری کلينتون، بهعنوان نامــزد اصلی دموکراتها، شــد در اين چارچوب بهعنوان نماد روســيه و جنگ سايبری قرار گرفت تا بتوانيم اينطور بگوييم که سال پيش سال آغاز جنگ ديپلماتيک روسيه با ابزار الكترونيكی بود. ايــن روش به عنــوان راهبردی بــرای مبارزه اين کشــور با آمريكا و دولتهای ديگر آشــكار شــد. همچنيــن روسهــا مقابلــه با جهانیســازی و سيطره آمريكا در مناسبات اقتصادی و سياسی را هدف گرفتهاند. در اين زمينه حمايت از نامزدهای موافــق جهانیســازی و حتی جهانیشــدن، در دستور کار روســيه قرار گرفته است. اين موضوع موجب نگرانی آن دســته از کشــورهای اروپايی شده است که برگزاری انتخابات را پيشروی خود دارند. با وجود رد جدی موضوع مداخله سايبری از ســوی روسها، نگرانی اروپايیها بیاســاس نيست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.