گئورگ هایم1 و انقالب فرانسه

Salnameh Shargh - - داستان -

محمود حدادي: انقالب بزرگ فرانسه در پايان قرن هجدهم با شعارهاي شهرهاش، از جمله آزادي و برابري، بر انديشــه و آثار چندين نويسنده و شاعر آلماني هم نقش زده است، از آن جملهانــد فريدريش هلدرلين و گئورگ بوشــنر. زبان هلدرلين چون بســيار انتزاعي بود، به خود او محدود ماند. وانگهي به گذشته نظر داشت، يعني از نثر يونان عتيق الگو ميگرفت. اما زبان گئورگ بوشــنر )1813-1837( با همه عمر كوتاه اين اديب جامعانديش، زبان روز و حتي آينده ادبيات آلماني شــد، خاصه با بهره بزرگي كه اين نابغه جوانمرگ از پزشــكي، روانشناسي، و جامعهشناســي مدرن برده بود. از پيروان برجسته او در قرن بيستم، گئورگ هايم اســت، كه او هم ازقضا در بيستوسهســالگي، در 1912 بر اثر سانحهای درگذشت و جز پنج داســتان و دفترچهاي شعر از خود بهجا نگذاشت. با اينحال زبان او هم زبان آينده ادب آلمان شــد، خاصه كه در همان دهه نخست اين قرن، گئورگ هايم تمامي وحشتها و چالشهايــي را در آثارش منعكس كرد كه بعدها سرنوشــت قرن بيســتم را رقم زدند: جنگهاي پيدرپي، غول شــدن كالنشــهرهاي صنعتي، تنشهــاي اجتماعي ...و «پنجم اكتبر» نوشــته او، داستاني تاريخي است و روايت وي از همين روز سرنوشتساز در گاهنامه انقالب فرانســه. در پنجم اكتبر 1789 تودههاي بينواي شــهر پاريس كه بيشتر زنان كارگر و خاصه ماهيفروش بودند، به تنگ آمده از فقر و گرســنگي، از پاريس به قصر ســلطنتي ورســاي راهپيمايي كردند، تا به درون كاخ لويي شانزدهم راه يافتند و فرداي آن روز شاه را با خود به پاريس كشــاندند تا به خواســتههاي آنها و مصوبات شوراي انقالب عمل كند. زبــان گئورگ هايم در روايت اين روز تاريخي، زباني اســت خيزابي با فضايي آخرزماني. زيرا كه نگاهش به بنياديترين خواســتههاي بيپاسخ انسان در زمانهاي بيسامان و آشوبزده متمركز اســت. داســتان «پنجم اكتبر» را گئورگ هايم به ياد گئورگ بوشــنر نوشته است، با الهام از نمايشنامه او «مرگ دانتون»، كه آن نيز به انقالب فرانسه ميپردازد.

1.Georg‬ ‪Heym

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.