کیفیت،قربانی شورای رقابت

در‹گف‹تو‹گوی‹«گسترش‹صنعت»‹با‹کارشناسان‹مبنی‹براعالم‹‹انحصار‹در‹صنعت‹خودرو‹عنوان‹شد

Sanat Newspaper - - صنعت خودرو -

پ//س از آنک//ه ب//ه تش//خیص ش//ورای اقتصاد در دی س//ال 1390 خ//ودرو در فهرس//ت کاالهای انحصاری قرار گرف//ت و وظیفه قیمتگذاری آن به عهده ش//ورای رقابت گذاش//ته شد، انجمن خودروس//ازان ایران با ارسال نامهای به محمدباق//ر نوبخت، مع//اون رییسجمهور و رییس س//ازمان مدیری//ت و برنامهریزی کش//ور، در اواخر آذرماه 1393 با ارائه استداللهایی خواستار خروج خودروهای س//واری از فهرس//ت کاالهای انحصاری ش//د اما در حالحاضر شورای رقابت همچنان برای برخ//ی از خودروها قیمت تعیی//ن میکند و به نظر میرس//د انجمن نیز ب//ا خروج برخ//ی خودروها از بخش قیمتگذاری، دیگر پیگیر نامه خود نیست.

در بخش//ی از ای//ن نامه آم//ده اس//ت: «محدود نگهداشتن قیمت کارخانه نهتنها باعث محدود شدن قیمت واقعی خودرو سواری در بازار نمیشود، بلکه تنها به آش//فتگی و رانت جویی بازار دامن زده و در عم//ل رانت حاصل را به جی//ب دالالن میریزد و با تاس//ف فراوان نتیجه وجود و تداوم چنین جو فساد آلودی، عامل تحریک و ترغیب عوامل فساد میشود که مبارزه با آن بسیار سخت و دشوار است.»

پ//س از آنک//ه موض//وع قیمتگذاری خ//ودرو به شورای رقابت سپرده ش//د، مسئوالن و کارشناسان اس//تداللهای مختلفی مبنی بر غیرانحصاری بودن بازار از جمله وجود چندین خودروس//از در کش//ور و همچنی//ن تن//وع محص//ول در ردهه//ای قیمتی مش//خص را مطرح کردند و در این ش//رایط اگرچه ش//ورای رقابت از موضع خود کوتاه نیامد اما برخی خودروه//ا ازجمله «تندر ،»90 «دنا» و «پژو »207 را با اس//تدالل وجود رقابت در بازار این خودروها از فهرست قیمتگذاری دستوری خارج کرد.

‹وجود‹رقابت‹در‹بازار‹خودرو ‹

پ//س از این تصمیم ش//ورا، گس//ترش صنعت در گفتوگو با دبیر انجمن خودروس//ازان موضوع نامه ارس//الی به معاون اول رییسجمهور را پیگیری کرد زیرا به نظر میرس//د زمان اقدام جدی برای خروج کامل ش//ورای رقاب//ت از قیمتگذاری خ//ودرو فرا رسیده باشد.

احمد نعمتبخش در این ب//اره توضیح می دهد: انتخابات ش//ورای رقابت چندی پیش برگزار ش//د و خوش//بختانه با تغییر برخی از اعضای این ش//ورا، وضعیت بهتر شده است و به جز خودروهای پر تیراژ نظی//ر پراید و پژو ،405 تش//خصی دادهاند که باقی خودروهای داخلی نیاز ب//ه قیمتگذاری ندارد زیرا مردم حق انتخاب داش//ته و رقاب//ت در بازار وجود دارد.

وی معتق//د اس//ت در حالحاض//ر ب//ازار کش//ش افزایش قیم//ت ندارد و خودروس//ازان ب//ه س//مت کاه//ش هزینههای تولید حرک//ت کردهاند به گونهای که پس از آنکه شورای رقابت با درصدی مش//خص به خودروسازان اجازه افزایش قیمت داد، خودروسازان بهتازگی قیمت برخ//ی از خودروها را باال بردهاند.

ب//ه گفت//ه نعمتبخش، ش//ورای رقاب//ت حضور کمرنگت//ری در بح//ث قیمتگذاری خ//ودرو دارد و البته با تمام اس//تداللهای عنوان ش//ده مبنی بر انحصاری نبودن بازار خودرو، حضور ش//ورای رقابت در بخ//ش قیمتگذاری به معن//ای انحصار در این صنع//ت تلقی میش//ود. انجمن ه//م در این زمینه اقدامی نکرده زیرا فش//ار از س//وی شورای رقابت بر خودروسازان کمتر شده است.

‹کیفیت‹فدای‹قیمت ‹

براس//اس قانون، «انحصار» وضعیتی در بازار است که س//هم یک یا چند بنگاه یا شرکت تولیدکننده، خری//دار و فروش//نده از عرض//ه و تقاض//ای بازار به میزانی باش//د که قدرت تعیین قیمت یا مقدار را در بازار داشته باشد، یا ورود بنگاههای جدید به بازار یا خروج از آن با محدودیت مواجه باشد.»

در ارتباط با این بند قانونی و دالیل غیرانحصاری بودن صنعت خ//ودرو، دبیر انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان به گسترش صنعت میگوید: صنع//ت خودرو هیچگاه انحصاری نبوده و اکنون نیز انحصار در این صنعت دیده نمیشود زیرا بیش از 30 ش//رکت خودروساز در کشور مشغول به فعالیت هستند و تنوع تولید محصول نیز بهگونهای است که رقابت در بازار وجود دارد. عالوه بر آن برای واردات خودرو به کش//ور مانعی نیس//ت و از حدود 3س//ال پیش که تعرفهها نصف ش//د، حجم واردات خودرو نیز افزایش یافت بنابراین این موارد ش//ائبه وجود انحصار در صنعت خودرو را رد میکند. آرش محبینژاد با اش//اره به تبص//ره 2 ذیل ماده 101 قانون 5س//اله پنجم توسعه اظهار میکن//د: براس//اس این تبص//ره دولت براس//اس مصالحی مانن//د پایین بودن ق//درت خرید م//ردم ب//ه قیمتگذاری دستوری برخی از کاالها میپردازد تا با تعیین قیمتی پایین امکان خرید برای مردم فراهم ش//ود. در این موارد دولت باید قیم//ت مابهالتفاوت عادله روز را با قیمتی که خود تعیین میکند، بپردازد. وی میافزاید: اگر قرار باشد قیمتگذاری خودرو با مصلحت حاکمیت دستوری باشد، باید مابهالتفاوت قیمت را به خودروساز و قطعهساز پرداخت کند اما اگر نباید این مبلغ پرداخت ش//ود، انحصاری وجود ندارد که ش//ورای رقابت قیم//ت خودروها را تعیین کن//د بنابراین این رویه تناق//ض دارد و باید به این نکته اشاره کرد که دولت از این لحاظ تاکنون پولی به خودروساز و قطعهساز پرداخت نکرده است.

آنط//ور که این کارش//ناس صنعت خ//ودرو بیان میکن//د قیمتهایی که از س//وی ش//ورای رقابت تعیین میش//ود، غیرواقعی اس//ت زیرا مبنا و محل محاس//بات محلاختالف اس//ت. هنگامیکه قیمت کاالیی مش//خص میش//ود دیگر تعیین معیارهای کیفیت برای آن معنایی ندارد. پس از قیمتگذاری دس//توری یک کاال، تولیدکنن//ده آن را به گونهای تولی//د خواهد ک//رد که ضرر نکن//د بنابراین در این رویه بخشهایی از کیفیت فدا میشود.

محبینژاد با اشاره به نظرسنجی انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهس//ازی در زمینه تمای//ل مردم ب//ه پرداخ//ت بهای کیفی//ت خودرو توضی//ح میدهد: این انجمن حدود 6 ماه پیش یک پژوهش آماری انجام داد بهگونهای که از حدود هزار نفر از مش//تریان پراید پرسش شد اگر قیمت پراید آزاد و از آن طرف حدود 02درصد گرانتر ش//ود اما ضمانتنامه آن بهصورتی باش//د که تا 5 سال نخست نیازی به تعمیرگاه احساس نشود، تمایل برای خرید پراید قبلی وجود دارد ی//ا پراید با کیفیت گرانتر؟ بیش از 07درصد پاس//خ دادند تمای//ل دارند مبلغ باالت//ری پراخت کنند اما خودروی//ی با کیفیت باال بخرند. 03درصد باقیمانده هم با این اس//تدالل که قدرت خرید باالی//ی ندارند اظهار کردند که ترجیح میدهیم خودرو دست دوم باکیفیتتر را خریداری کنیم.

وی ادام//ه میده//د: ای//ن موضوع در ش//ورای سیاستگذاری خودرو مطرح شد تا یا قیمتگذاری دستوری حذف ش//ود یا هر خودروسازی بهصورت آزمایش//ی یک خودرو بدون قیمتگ//ذاری تولید کند. به طور حتم اس//تقبال به اندازهای باال خواهد بود که امکان دارد قیمت خودرو کاهش یابد.

این کارش//ناس صنع//ت خودرو معتقد اس//ت با قیمتگذاری دس//توری تولیدکننده ضرر میبیند و در حق مصرفکننده نیز اجحاف میشود. پیشنهاد میش//ود در برخی موارد باید دس//ت خودروساز باز باش//د تا خودرویی با کیفی//ت موردنظرش به تولید برس//اند بدون آنکه محدودیت قیمت داش//ته باشد. در این روش میتوان به س//لیقه مش//تریان مختلف پاسخ داد.

براس//اس این گ//زارش، واژه انحص//ار در صنعت خودرو به اش//تباه تعریف شده و با توجه به فعالیت خودروسازهای متعدد در کشور و همچنین عرضه محصوالت متنوع و رقابتی با حضور خودروس//ازان خارجی در کشور انتظار میرود بحث قیمتگذاری خودرو در شورای رقابت خاتمه یابد و تعیین قیمت خودرو به حاشیه بازار سپرده شود.

در حالحاضر بازار کشش افزایش قیمت ندارد و خودروسازان

به سمت کاهش هزینههای تولید حرکت

کردهاند

آرش‌محب ‌ینژاد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.