آسیب ۰۳ درصدی هدفمندی یارانهها بر اقتصاد

گفتوگوی اختصاصی «گسترش صنعت» با رییس انجمن بهینهسازی مصرف انرژی ایران

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

«تا امروز 220 هزار میلیارد تومان در طرح هدفمن//دی یارانهه//ا در جامعه توزیع ش//ده اما بیش از نیم درصد در بهینهس//ازی نقش نداش//ته اس//ت اگر ت//ا 200 هزار میلیارد توم//ان از همان پول را در بهینهس//ازی مص//رف ان//رژی 18 میلیون واحد مس//کونی هزینه میکردیم میتوانستیم 30 درصد از مصرف انرژی را کاهش دهیم و یک میلیون اش//تغال پایدار ایجاد و بهینهسازی را نیز به عنوان یک فرهنگ مطرح کنیم. از طرف دیگر معادل این میزان هزینه از محل صرفهجویی به دولت برمیگشت و آالیندگی نیز 30 درصد کاهش مییافت.» بخش//ی از سخنان آرش نجفی، رییس انجمن بهینهسازی مصرف انرژی ایران را در گفتوگوی اختصاصی با گسترش صنعت خواندید. متن کامل این گفتوگو را در این شماره میخوانید.

بهینهس/ازی مصرف انرژی در اقتصاد کشور € چه جایگاهی دارد؟

باید توجه داش//ت مزی//ت اقتصاد ایران از گذش//ته قرار گرفتن در ش//اهراههای تجاری بود و تا 100 سال گذشته صنعتی نبوده و با پیدایش مزیت اقتصادی نفت باعث شد که منابع درآمدی این بخش جهت اقتصادی کش//ور را تغییر دهد اما از آنجایی که 80 درصد مواد اس//تحصال نفت در کش//ور استفاده میش//ود هرقدر بتوانیم بهینهس//ازی کنیم به همان میزان صادرات آن محص//ول افزایش مییابد. از طرف دیگر بحث آلودگی هوا از س//الهای گذش//ته در ایران وجود داشته و در آن موضوع بهینهسازی مصرف انرژی از اهمیت باالیی برخوردار بود. بهینهس//ازی میتوان//د نقش مهمی در اقتصاد ایفا کن//د. برای نمونه افریقای جنوبی در زمان آپارتاید در شرایطی که دنیا دولت این کشور را تحریم کرده بود در طول دو سال با بهینهسازی مصرف انرژی توانست ضمن ایجاد اشتغال پایدار اقتصاد خود را پویا کند و به درآمدزایی برس//د. از طرف دیگر بهینهسازی مصرف انرژی در اقتصاد مقاومتی بحثی نافذ است که حتی باید در پدافن//د غیرعامل نیز آن را دنبال کنیم. بهدلی//ل این اهمیت از س//ال 1367 تا امروز به دنبال بهینهسازی مصرف انرژی و ارتقای کیفیت ساختوساز از طریق ارائه شیوههای جدید ساختوساز بودهام؛ زیرا خودم مهندس راه و س//اختمان هستم و در سالهای 67 ت//ا س//ال 73 در مرکز تحقیقات س//اختمان روی فناوری ساختوس//از، عایقها و مصالح ساختمان کار کردم و در همان س//ال 73 محصول بتن گازی را برای نخس//تین بار در ایران معرفی کردی//م و درنهایت این موضوع را با ایجاد کنسرس//یومهای ساختمانی توسعه دادیم. اگر فعالیت این کنسرسیوم که 120 عضو داشت در دولت نهم و دهم ادامه مییافت امروز به جای کوزو ترکیه که در ایران ساختمان میسازد این کنسرسیوم در دیگر کش//ورها ساختوس//از میکرد. ایران سابقه ساختمانسازی صنعتی را از قبل از انقالب نیز دارد اما امروز باید شیوههای ساختوساز شرکت کوزو که عقب مانده است را دنبال کند.

چگونه ضرورت بهینهس/ازی مبنای تشکیل € یک تشکل شد؟

در س//ال 85 درخواست تشکیل انجمن بهینهسازی مصرف انرژی به اتاق بازرگانی داده ش//د و در سال 86 با حضور نمایندگان در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کش//اورزی ایران نخستین مجمع عمومی برگزار شد و تا امروز هدف آرمانی بهینهس//ازی مصرف انرژی ادامه دارد. درواقع فرآیند این انجمن صنفی نیست؛ انجمنی تعالیگراست که هدفی آرمانی و ملی را دنبال میکند از اینرو میتوان آن را «تش//کل ملی» نامید که هدف اقتصادی ندارد. هرچند به دلیل اینکه در اتاق بازرگانی ای//ران ثبت ش//ده امکان دنب//ال ک//ردن رویکردهای اقتص//ادی را دارد. ب//ا این حال ای//ن انجمن «ان جی او» (تش//کلهای غیردولت//ی نیس//ت) و «ام بیاو» ( تش//کلهای مردمنهاد مشترک) است که مباحث ملی را دنبال میکن//د. در چارچوب قانون مس//تمر بهبود کس//بوکار نیز تعریف ش//ده که بتوانیم بهینهس//ازی مصرف ان//رژی را دنبال کنیم ام//ا اینکه چقدر توفیق حاص//ل کردهایم به این موضوع برمیگردد که ذینفع اصلی بهینهس//ازی مصرف انرژی دولت اس//ت و مردم نیس//تند، هرچند مردم انرژی مص//رف میکنند اما از آنجایی که از نظر س//اختاری دسترس//ی ما به مصرف انرژی راحت است باعث شده که انگیزهای برای کاهش مصرف انرژی نداش//ته باش//یم و دولت به دلیل اینکه با بهینهس//ازی یارانه کمتری میپردازد ذینفع اصلی است. €

یکی از اهداف انجمن این اس//ت که به حوزه خودرو با 24 درصد مصرف س//وخت، مس//کن با 37 درصد و صنعت با 35 درصد مصرف سوخت ورود کند. حال از آنجایی که بخش عم//دهای از نیروگاههای ما به روش حرارتی برق تولید میکنند و تنها ممکن اس//ت یک یا دو نی//روگاه ایران بتوانند با کارآی//ی 40 درصدی کار کنند و درمجموع نیروگاههای ایران بیش از 32 درصد کارآیی ندارند و بخش عمدهای از هدررفت سوخت در خط انتقال نیرو به صورت حرارتی است به همین دلیل انجمن در حوزه نیروگاهی بحث تشویق سرمایهگذاران برای ورود به س//اخت نیروگاههای خورشیدی را دنبال میکن//د. از طرف دیگ//ر روی نیروگاههای حرارتی که ب//ه کمک فناوریهای جدید کارآیی 50 درصدی پیدا ک//رده و عمر مفید 35 تا 40 س//اله دارند برنامهریزی کرده اس//ت زیرا حداق//ل هزینه نگه//داری را دارند و میتوانیم با اس//تفاده از حرارت تولیدی کارآیی آنها را ت//ا 90 درصد افزایش دهیم و با اح//داث آنها در کنار ش//هرکها از حرارت آن برای تولید آب گرم اس//تفاده کنیم. هدف دیگر انجمن مباحث آموزشی و برنامههای مرب//وط به دولت اس//ت به طوری که ما در 12 س//ال گذشته تالش کردهایم به مخاطبان ارزشی را القا کنیم و تا امروز 70 ش//رکت در انجمن فعال شده و نزدیک به 100 ش//رکت عضو هس//تند. در همین راس//تا این انجمن گواهینامه احراز صالحیت کیفی را با همکاری ش//رکت بهینهسازی مصرف س//وخت ارائه میدهد تا بر مبنای آن ش//رکتهای تاسیس//اتی در صورتی که ش//رکتی گواهی کیفیت داشته باش//د به راحتی از آن محص//ول بخرند. حال از آنجایی که بخش//ی از انرژی مصرفی کش//ور در تاسیسات اس//ت و آنچه مربوط به تولید اس//ت به زیرس//اختهای زیادی نی//از دارد و از طرف دیگر س//اختمان با کمترین تجهیزات بیشترین اش//تغال را ایجاد میکند بنابراین نخستین اولویت ما بهینهس//ازی ساختمانهاس//ت زیرا م//ا میتوانیم گاز کارخانهها را قطع اما نمیتوانیم گاز ساختمان را قطع کنیم. بهینهس//ازی صنع//ت را نیز بای//د در دو بخش تاسیس//ات و تولید پیگیری کرد زیرا بخش تولید 20 درص//د انرژی مصرف میکند و از آنجایی که انرژی بر قیمت تمامشده تولید اثر میگذارد بهدنبال بروزکردن تجهیزات ب//رای کاهش مصرف ان//رژی خواهند رفت بنابرای//ن امروز صنعت س//اختمان و خودرو، دو بخش پرمصرف انرژی نیازمند بهینهسازی هستند. €

چند سال پیش صدور گواهی «ستاره انرژی» برای س//اختمانها در دو مرحله انجام ش//د و براساس آن ش//رکتهایی که مبحث 19 را اجرا کنند 2/5 ستاره میگیرن//د زیرا مبحث 19 حداقل اس//تانداردها را در نظر گرفته بنابراین برای حداکثر اس//تاندارد 4 ستاره در نظر گرفته میشود و از آنجایی که برای هر مرحله نیم س//تاره افزوده میشود درنتیجه برای شرکتهای تولیدکننده انرژی 2/5 ستاره نیز بیشتر در نظر گرفته میش//ود ک//ه این تاسیس//ات را بدون نیاز ب//ه انرژی معرفی میکنیم و اگر ش//بها انرژی م//ورد نیاز را از ش//بکه تامین میکنند صبح با استفاده از انرژیهای تولید آن را به ش//بکه برمیگردانند که به «ساختمان انرژی صفر» معروف هستند.

میزان بهینهس/ازی مصرف انرژی در کشور € چقدر بوده است؟

ای//ن انجمن از نظر اعداد و ارق//ام تاثیر چندانی در بهینه س//ازی مصرف انرژی نداشته و در مباحث تفکر بهینهس//ازی اثرگذار بوده همانگون//ه که دولت نیز در آمار بهینه س//ازی اثرگذاری نداش//ته اس//ت. باتوجه ب//ه اینکه تا امروز 220 هزار میلی//ارد تومان در طرح هدفمندی یارانهها در جامعه توزیع ش//ده اما بیش از نیم درصد در بهینهس//ازی نقش نداشته است. اگر تا 200 ه//زار میلیارد توم//ان از همان پول را در مصرف انرژیهای 18 میلیون واحد مسکونی هزینه میکردیم میتوانس//تیم 30 درص//د از مصرف ان//رژی را کاهش دهیم و یک میلیون اش//تغال پایدار و بهینهس//ازی را نی//ز بهعنوان یک فرهنگ ایج//اد کنیم. از طرف دیگر مع//ادل ای//ن میزان هزین//ه از مح//ل صرفهجویی به دولت برمیگش//ت و آالیندگی نیز 30 درصد کاهش مییافت. هدفمندی یارانهها هدف درس//تی داش//ت اما ش//یوه اجرای آن اش//تباه بود که فق//ط هدررفت ب//ود و هیچ اثر مثبتی بر اقتصاد کش//ور ندارد. از این رو با رویکرد بهینهس//ازی به دنب//ال جذب فناوری از کشورهای بزرگ ازجمله آلمان و ایتالیا هستیم که در این زمینه فناوری بهینهسازی به دستاوردهای خوبی رسیده است.

در چه بخشهایی بهینهسازی مصرف انرژی از اولویت بیشتری برخوردار است و هدف انجمن چگونه در آن قالب تعریف شده است؟

می/زان اثرگ/ذاری دول/ت و این تش/کل در بهینهسازی مصرف انرژی چقدر بوده است؟

حامد شایگان گروه صنعت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.