نگاهی به تالشهای جعفر اخوان در بخش

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

نام اخوان با مونتاژ نخس/تین ماشینهای جیپ (در اواخر دهه )30 گره خورده اس/ت. با تاسیس کارخانه جی/پ در س/ال ‪11( 1338‬ س/ال پی/ش از تاس/یس ذوبآه/ن و 59 س/ال پس از ورود نخس/تین خودرو به ایران) مونتاژ نخس/تین ماش/ین در کشور ما شکل گرفت.

ظه//ور خودروسازانی مثل شرکت جی//پ (تولیدکننده خودروه//ای لوکس و قیمتی)، ایرانخ//ودرو (تولیدکننده پیک//ان با قیمت متوس//ط) و سایپا (تولیدکنن//ده ژیان با قیم//ت پایین) نوعی تقس//یم نانوشته بازار خ//ودرو برای جذب مش//تری بود. در آغاز دهه ۰۴، اتحادیههای صنفی، دولت را تحت فشار قرار دادند تا از تولیدکنندگان داخلی حمای//ت کند اما فش//ار رقابت خارجی باع//ث شد که به قطعهس//ازان داخلی و توسعه داخلی توجه کمتری شود و دولت به واردکننده مواد اولیه و قطعات سیکیدی توجه بیشتری کند.

وزی//ر اقتصاد ایران در ساله//ای ۸۴۳۱-۱۴۳۱ معتقد بود مونتاژ اتومبیل فیات و جیپ – بهعنوان واردکنندگان قطعات – سبب پولدار شدن عدهای در داخل کش//ور شد ب//دون آنکه هیچ ارزشافزودهای ایجاد کند. کارخانه مادر، قطع//ات را به هر قیمتی که میخواس//ت بدون رقابت به کارخان//ه مونتاژ داخلی میفروخ//ت. کارخانه فیات حتی بخش نجاری و رنگک//اری نداشت و مونتاژ آن گرانتر از واردات بود. براساس مصوب//ه دولت شریفامامی تنها ۰۱ هزار ماشین لندرور حق مونتاژ داشتند درحالی که شرکت جیپ بدون محدودیت مونتاژ میکرد.

ای//ن تبعیض به نفع جیپ بود که از امریکا وارد میشد. بهتدری//ج جلوی مونتاژ فیات و جی//پ گرفته شد؛ به این ش//رط که مونت//اژ را تغییر دهند و مق//داری ارزشافزوده تولی//د کنند. عالیخان//ی نمونههایی از ای//ن قبیل را مثال میزن//د؛ تجربه نصیرپ//ور (واردکنن//ده اتومبی//ل ولوو و سازنده رادیاتور)، ابوالفتحی (تولیدکننده صندوق فلزی و الکتروموت//ور) و کارخانه ارج (تولیدکننده یخچال) و ایران ناسیونال که سبب تولید ارزشافزوده در داخل میشد.

روابط اخوان با شرکتهای خارجی این امکان را برایش فراهم کرد که بتواند از بانکهای امریکایی وامهایی بگیرد که به//رهای پایینتر از بانکهای داخل//ی داشت. شرکت جی//پ از بانک یونایتد کالیفرنی//ا درخواست وام ۲میلیون دالری ب//ا سفته شرکت و ضمان//ت بانک ملی کرد. بخش نخست وام مبلغ ۰۰۰/۳۳۳ دالر با بهرهای ۵/۱درصد باالتر از نرخه//ای متداول اروپایی بود. این بهره ۳ماهه پرداخت میشد.

اخ//وان برای خود و همس//رش تع//دادی سهام شرکت جن//رال موت//ورز خرید. سود سه//ام همس//رش در سال ۵۶۹۱م ۳ه//زار دالر و در سال ۷۶۹۱م ۰۱۸۳ دالر اعالم شد.

جعفر اخوان در آیین گش//ایش شرکت اظهار امیدواری کرد که در یک برنامه ۳ ساله بتواند در زمینه قطعات اتاق، رادیاتور، در، موتور، فنر و چرخ اتومبیل در شرکت جیپ به خودکفایی برسند اما تولید محدود این محصول ضرورتی ب//رای اجرای ای//ن برنامه ایجاد نکرد. تولی//د این اتومبیل در س//ال ۷۴۳۱ ب//ه ۱۰۹۷ دستگ//اه و در سال ۸۴۳۱ به ۶۶۴۸ دستگاه رسید. خودرو شاهین و آریا به تعداد حدود ۰۰۰۳۲ دستگ//اه در ایران تولید ش//ده بود. حذف مونتاژ ای//ن اتومبیلها میزان تولید را در سالهای بعد به صورت استثنایی به ۰۴۹۳ دستگاه کاهش داد.

منبع: کتاب سرگذشت 50 کنشگر اقتصادی ایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.