شیرینی خوشه آبنباتی به مدد جامعه علمی

نگاه «گسترش صنعت»به توسعه خوشههای صنعتی خراسان شمالی نشان داد

Sanat Newspaper - - صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی -

اس//تان خراسان شمالی با داشتن ۵۱ شهرک و ناحیه صنعت//ی مص//وب که ۴۱ م//ورد از آنه//ا بهرهبرداری ش//ده دارای دو خوش//ه صنعتی توس//عهیافته و دو خوش//ه صنعتی در دست شناس//ایی و توسعه است. آبنبات و فرش دو خوشه صنعتی توسعهیافته این استان اس//ت که برای عارضهیابی و توسعه آنها از جامعه علمی و دانش//گاهی کمک گرفته ش//ده اس//ت. کارشناسان و مسئوالن صنعتی این استان معتقدند که تنها در زمینه جامع//ه دانش//گاهی میت//وان عارضهه//ا و مش//کالت خوشههای صنعتی را با هدف توسعه ریشهیابی کرد. به ویژه اینکه دو خوش//ه صنعتی خشکبار و پالستیک که در این اس//تان در دست شناسایی قرار دارند با استفاده از مطالعات دانش//گاهی و علمی بهتر میتوانند مس//یر توس//عه و رونق را با هدف ص//ادرات طی کنند. یکی از استراتژیهای توس//عه اقتصادی که در خالل سالهای اخیر توجه زیادی به آن ش//ده اس//ت، توسعه از طریق خوش//ههای صنعتی است. البته در گذشتهای نهچندان دور، خوشههای صنعتی تنها براساس مزایای اقتصادی منت//ج از نزدیکی جغرافیایی دس//تهبندی میش//د اما امروزه رویکردی متفاوت شکل گرفته است که به مفهوم خوشه بهعنوان عاملی در مزایای رقابتی تعریف میشود. با این نگاه، قدرت یک خوش//ه به مجموعهای از عوامل تعامل//ی بس//تگی دارد که عبارتند از: اس//تراتژی واحد صنعت//ی، محیط و ش//رایط نهادهها، محیط و ش//رایط تقاض//ا، صنای//ع وابس//ته و پش//تیبان، سیاس//تها و مش//وقهای مالی دول//ت. از لحظهای که خوش//ههای صنعتی در کنار اهمیت مزیتهای نس//بی هر منطقه و اس//تان به وجود میآین//د و آنگاه در م//دار رقابت قرار میگیرند اهمیت توس//عه آنها بیش از پیش به چش//م میآید. آن زمان تنها اصول رقابتی یک واحد صنعتی با نمودارهای توس//عه تدوین شده در همان سازمان پیش نمیرود؛ بلکه همواره حضور جامعه علمی و دانشگاهی در کنار جامعه صنعتی نیاز اس//ت تا رونق خوش//ههای صنعتی را بیشتر نمایش دهند. به عبارتی باید مشاورانی از جنس دانش//گاهی درکنار صنعتگران حضور داش//ته باشند تا مشکالت خوشههای صنعتی را ریشهیابی کنند و روشها و مدلهایی برای توسعه آنها پیشنهاد دهند.

عارضهیابی با همکاری جامعه علمی ‹ علیاصغ//ر پورمتین، کارش//ناس اقتصادی و اس//تاد دانش//گاه معتقد اس//ت ک//ه باید برای رش//د و رونق خوش//ههای صنعت//ی واحده//ای تحقیق و توس//عه تسهیالت بیشتری داشته باشند و صنعتگران ارتباط خود را با جامعه دانش//گاهی بیش//تر کنند. وی این نکته را نیز به گس//ترش صنعت گفته است که باید ب//رای رونق بس//ترهای تحقیق و توس//عه در صنعت قوانینی به وجود آید تا صنعتگران ملزم به استفاده از پژوهشهای علمی و دادههای آنها برای بروزرس//انی محصوالت خود شوند. این در حالی اس//ت که اگر در نگاهی وسیعتر ارتباط کنون//ی بی//ن صنعت و دانش//گاه را از دایره توس//عه خوش//ههای صنعتی کن//ار بگذاری//م، میتوانیم هر کدام از خوش//ههای صنعتی در هر منطقه از کش//ور را بس//تری برای تحقیق و پژوهش جامعه دانشگاهی به ش//مار آوریم که ب//ه وس//یله آن عارضههای آنها از بی//ن م//یرود و توس//عه روزافزون//ی نصی//ب آنها میش//ود. از اینرو واحدهای صنعتی باید در ارتباط با دانش//گاهها قراردادهای هم//کاری منعقد کنند یا سازمانهای حمایتی همچون سازمان صنایع کوچک و ش//هرکهای صنعت//ی این ارتباط را با دانش//گاهها برای عارضهیابی و توس//عه خوشههای صنعتی فراهم کند. به این صورت میتوان با تهیه طرح شناس//ایی عارضههای واحدهای صنعتی عضو خوشه، گردآوری اطالعات موردنیاز شناس//ایی عموم//ی و کلی واحد تولیدی، بررس//ی ب//ازار محصول تولی//دی بازارهای موج//ود و بالق//وه، شناس//ایی ش//کافهای وضعیت مطلوب و موجود بنگاههای تولیدی در زمینه فرآوری محص//والت مورد نظر و ارائ//ه راهکارهای اجرایی در راس//تای حل مش//کالت گامهایی برداش//ت. با این توضیحات به سراغ استان خراسان شمالی میرویم تا اهمیت حضور دانشگاهیان در عارضهیابی خوشههای صنعت//ی این اس//تان را جویان ش//ویم؛ اس//تانی با ۵۱ ناحی//ه و ش//هرک صنعتی که ۴۱ م//ورد از آنها بهرهبرداری ش//ده و تجربههای خوب//ی در ارتباط با جامعه علمی و صنعتی در خود ایجاد کرده است.

آبنبات ماندگار ‹ س//یاوش وحدت، مدیرعامل ش//رکت ش//هرکهای صنعتی اس//تان خراس//ان ش//مالی در این زمینه به گس//ترش صنع//ت گف//ت: در خراس//ان ش//مالی ۴ خوش//ه صنعتی آبنبات، فرش دس//تباف، پالستیک و محص//والت خش//کبار وج//ود دارد. از میان این ۴ دسته، دو خوش//ه آبنبات و فرش دستباف در برنامه توس//عهای قرار گرفتند. در پایان امسال نیز مطالعات امکانس//نجی برای طرح توسعه خوشه پالستیک در دس//تور کار ق//رار میگیرد و تالش میش//ود که در مدت دوس//ال طرح توسعه این خوش//ه صنعتی نیز به سرانجام برس//د. وحدت با اشاره به توسعه خوشه صنعتی آبنبات در این اس//تان گفت: طرح ماندگاری آبنبات در کیس//ههای پالس//تیکی و ه//وای آزاد با همکاری دانش//گاه آزاد بجنورد انجام شده است. این طرح موفقیتآمیز باعث ش//ده است که از ضررهای احتمالی برای این محصول که صادرات آن را مختل میکرد، جلوگیری ش//ود. در کن//ار این طرح، اصالح مکانیزه تولید آبنبات و اصالح چرخ غالب تولید آبنبات نیز با کمک دانشگاه آزاد بجنورد به سرانجام رسیده است. مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان خراس//ان ش//مالی با اش//اره به اهمی//ت ارتباط بین جامعه صنعتی و دانش//گاهی در توسعه و عارضهیابی خوش//ههای صنعتی گفت: دانش//گاه آزاد بجنورد در زمینه پژوهش//ی خوشههای صنعتی پیشینه طوالنی دارد و ش//رکت ش//هرکهای صنعتی توانسته است امس//ال از این ظرفیت علمی و دانش//گاهی بهرهمند شود. وحدت تاکید کرد: از آنجا که کارگاههای تولید آبنبات، کوچک هس//تند برای توس//عه این کارگاهها به آزمایش//گاه نیاز داریم. از ای//نرو برای عارضهیابی خوش//ههای صنعت//ی قالبهایی را تهی//ه کردهایم و آنها را دراختیار مدیران ش//هرکهای صنعتی استان ق//رار دادهایم که واحدهای صنعت//ی تولید آبنبات را عارضهیاب//ی کنند. س//پس ب//رای تحلیل و بررس//ی عارضههای شناساییش//ده از مش//اوران مس//تقر در مراکز خدمات کس//بوکار و دانش//گاهیان اس//تفاده میکنی//م. البته طرحهای عارضهیابی بلندمدت برای واحدهای صنعتی نیز ممکن اس//ت در دس//تور کار قرار گیرد. بهعنوان نمونه برای عارضهیابی بلندمدت 3واحد صنعتی در شهرک صنعتی شیروان از شهرک فناروی مشهد کمک گرفتهایم.

توسعه خوشه فرش ‹ وحدت درباره عارضهیابی و توس//عه خوشه فرش نیز گفت: برای توس//عه این خوش//ه مرکز طراحی فرش ایجاد ش//ده است. همچنین در راستای هویتسازی فرش دستباف و طراحی نقوش ویژه استان خراسان ش//مالی گامهایی برداشته شده اس//ت ضمن اینکه یکی از راههای توس//عه خوش//ههای صنعتی تشکیل کنسرس//یومهای صادرات//ی اس//ت ک//ه در ه//ر دو مورد فرش و آبنبات این فرآیند انجام ش//ده اس//ت. مدیرعام//ل ش//رکت ش//هرکهای صنعتی اس//تان خراس//ان ش//مالی درباره توس//عه دیگر خوشههای صنعتی گفت: برای تشکیل خوشه خشکبار مطالعات اولیه در زمینه شناسایی و امکانسنجی انجام خواهد شد تا اگر مدل توسعه آن مناسب باشد، از سال آینده خوشه خشکبار را نیز گسترش میدهیم.

سنت یا صنعت؟ ‹ یک//ی از نکات قاب//ل توجه در عارضهیابی و توس//عه خوش//ههای صنعتی این است که چه میزان میتوان از دادهه//ای علم//ی و دانش//گاهی ب//رای توس//عه و ریشهیابی مشکالت آنها استفاده کرد، چراکه برخی از محصوالت بهصورت سنتی از گذشته تولید میشدند و ش//اید در تقابل بین س//نت و علم مقاومت کنند و امکان توس//عه ب//ه معنی واقعی کلم//ه در آنها دیده نشود. بهعنوان نمونه در استان خراسان شمالی شاید در 3 خوشه خشکبار، آبنبات و پالستیک مشکلی از لحاظ طرحهای توس//عه و عارضهیابی به وجود نیاید اما ش//اید در نگاه نخس//ت برای عارضهیابی و توسعه فرش دس//تباف اندکی تامل کنیم چراکه فرش یک محصول سنتی اس//ت و به نظر میرسد نسبت به 3 خوشه دیگر امکان عارضهیابی یا توسعه در آن کمتر باشد. حامد چمنرخ، عامل خوشه فرش دستباف خراسان ش//مالی معتقد اس//ت که اگر نگاه به توسعه خوشه فرش تغییر کند میتوان بر این مشکالت چیره شد. وی ب//ه گس//ترش صنعت گفت: تش//کیل خوش//ه فرآیندی صنعتی است و تولید فرش دستباف عملی س//نتی و قدیمی؛ طبیعی است که مشکالت زیادی ب//رای صنعتی کردن یک فعالیت س//نتی وجود دارد چون دی//دگاه صنعت با س//نت متفاوت اس//ت. اما بهطور معمول صنعت، س//نتها را تا به اکنون حذف کرده است از اینرو برای بررسیهای جامعتر در این زمینه به رویکرد کارشناس//ی نیاز داریم به این معنی که برای استفاده از علم روز باید از جامعه دانشگاهی استفاده کنیم تا بتوانیم تجربهها را با دانش بیامیزیم و درنهایت فرمولی را اس//تفاده کنیم که در توس//عه خوش//ه فرش قابل بکارگیری باش//د مانن//د فرآیند ریش//هیابی نقوش و طراح//ی طرحهای اختصاصی با دیدگاه نشانسازی که در زمینه توسعه خوشه فرش استان خراسان شمالی به کار گرفته شده است. وی با تاکید بر اهمیت عارضهیابی برای توسعه خوشههای صنعتی گفت: برخی تولید فرش را یک هنر-صنعت مینامند که اش//تباه اس//ت بلکه ف//رش یک کاالی هنری اس//ت که میتوانیم از آن ب//ه تجارت هنر یاد کنی//م. حال اگر قرار باش//د ک//ه وارد عرصه تجارت هنر ش//ویم به تغییراتی نیاز اس//ت که جامعه علمی و دانش//گاهی میتوان//د آن را اعتال ده//د؛ جایی که میتوانی//م با حفظ اصالته//ا، در تولید نیز خالقیت داش//ته باش//یم در غیراین صورت تنه//ا تولیدکننده کفپوش خواهیم بود.

صنعتگران ارتباط خود را با جامعه دانشگاهی بیشتر کنند

فرش یک کاالی هنری است که میتوانیم از آن

به تجارت هنر یاد کنیم

حامد‌چم ‌نرخ

عل ‌یاصغر‌پورمتین

صفیه رضایی گروه صنایع کوچک

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.