میدانهای مشترک نیازمند افزایش ظرفیت برداشت

افزایش‹سن‹مخازن‹نفتی‹و‹مذاکرات‹اوپک،‹محورهای‹اصلی‹اجرای‹ازدیاد‹برداشت‹

Sanat Newspaper - - صنعت زیرساخت -

امیر مهرزاد - گروه صنعت زیرس/اخت: پ/س از روی کار آمدن دولت یازدهم و تصدیگری بی/ژن نامدارزنگنه ب/ر وزارت نفت «ازدیاد برداش/ت» از میدانهای نفتی ب/ه عنوان یکی از مهمترین سیاستها در این دوره معرفی شد. فرسودگی و افزایش سن مخازن نفتی دو عاملی هستند که بر اهمیت بیشتر این موضوع مهر تایید زده و التزام آن را بیچون و چرا کردهاند. با این حال به نظر میرسد هنوز این فرآیند وارد مراحل اجرایی نشده و تا پایان این عملیات مسیر دشواری پیش روی صنعت نفت ایران مانده است.

براس//اس تعاریف کارشناسیشده از این فرآیند، ازدی//اد برداش//ت نفت ب//ه مجموع//ه تکنیکها و فرآیندهایی گفته میش//ود که در آن با استفاده از انرژی یا م//واد خارج از میدان نفت//ی، میزان نفت خامی را که اس//تخراج آنها ب//ا روشهای معمولی امکانپذیر یا تولید آن اقتصادی و به صرفه نیست، استخراج کرده و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.

از آنجایی که عمر بیش//تر مخ//ازن نفتی دنیا به نیمه دوم خود رس//یده و ایران نیز با س//ابقه بیش از 001س//اله صنعت نف//ت از این قاعده مس//تثنا نیس//ت، برداش//ت نف//ت از آنه//ا به می//زان قابل مالحظ//های کاهشیافته اس//ت. همچنین باید به موضوع مذاکرات اوپک در این زمینه توجه داشت. براس//اس آخرین تصمیمگیریها ای//ران میتواند 9/3میلیون بش//که نفت در روز صادر کن//د که این موض//وع نیازمند تامین زیرساختهای برداش//ت بیشتر نفت اس//ت. به همین دلیل ش//رکتهای نفتی از روشهای ازدیاد برداش//ت با اس//تفاده از فناوریه//ای نوین برای بهرهوری بیشتر در برداشت از ذخایر نفتی استفاده میکنند.

افزای//ش ظرفی//ت صادرات و س//ن ب//االی مخ//ازن نفت//ی اهمی//ت این موض//وع را بیش از پیش نمایان کرده است. بر این اساس طرح افزایش یک درص//دی ضریب بازیاف//ت در مخازن هیدروکرب//وری ب//ا مدیریت ش//رکت ملی مناط//ق نفتخیز جنوب در اوایل س//ال 1391 به وزارت نفت ارائه شد. در قانون برنامه 5س//اله پنجم توسعه کش//ور، وزارت نفت موظف ب//ه ارائه برنامه جامع صیانتی و ازدیاد برداشت از مخ//ازن هیدروکربوری به منظور افزایش ضریب بازیافت مخازن کشور شده بود؛ وظیفهای که علی کاردار، معاون وزیر نفت چندی پیش اعالم کرد که ایران نتوانسته به آن جامه عمل بپوشاند.

با روی کار آمدن دولت یازدهم، ازدیاد برداش//ت باز هم ب//ه عنوان یک هدف مهم و ملی موردتوجه دولت قرار گرفت و زنگنه، وزیر نفت کش//ورمان از زمان//ی که س//کان وزارت را برعهده گرفت مدام بر اهمیت افزایش ضریب بازیافت از میدانهای نفتی تاکی//د و چندی پیش اظهار کرد: «امیدوارم ازدیاد برداشت به یک خواس//ت ملی بدل شود» و محور و هدف اصلی صنعت نف//ت در اجرای قراردادهای جدید نفتی را ازدیاد برداشت از مخازن عنوان کرد.

وی میدانهای مشترک و افزایش بازیافت نفت از میدانها را بهعنوان دو حوزه مهم کاری وزارت نفت اعالم کرده و توضیح داده بود: اگر ازدیاد برداش//ت در زمان مقرر انجام نش//ود، این ثروت زیرزمینی از دست میرود. اهمیت میدان مشترک از این حیث اس//ت که تاخیر در برداشت، برداشت بیشتر طرف مقابل و از دست رفتن منافع ما را به همراه دارد.

ب//ه گفته وزیر نف//ت حدود 038میلیارد بش//که نفت کشفشده در ایران وجود دارد که یک درصد افزای//ش ضریب بازیافت آن به افزایش 8میلی//ارد و 003میلی//ون بش//کهای برداش//ت نف//ت منجر میش//ود که با قیم//ت نفت 40 تا 42 دالری برای هر بشکه حدود 53میلیارد دالردرآمدزایی برای کشور به همراه خواهد داشت.

‹مطالع/ه‹ فناوران/ه‹ ‹ دانشگاهیان

در ای//ن راس//تا در اواخر س//ال 93 ش//رکت ملی نفت ایران ب//ا تعدادی از دانش//گاهها و موسس//ههای پژوهشی کش//ور قراردادهای همکاری مشترکی امضا کرد که بر مبنای آن، دانش//گاهها بهعن//وان مش//اور پژوهش//ی می//دان برای مطالع//ه فناورانه و شناس//ایی و بکارگیری روشهای ازدیاد برداشت در مخازن موضوع قرارداد انتخاب شدند و آغاز به کار کردند. پس از زنگنه که از ازدیاد برداشت بهعنوان ثروت مل//ی نام برده ب//ود نوبت به معاونان وی رس//ید تا آنها نیز به بهانههای مختلف بر اهمیت این موضوع تاکید کنند.

در این راستا علی کاردار، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، یکی از مش//کالت اصلی این شرکت را ضری//ب بازیافت ناچیز برخی مخ//ازن نفتی عنوان ک//رده و گفته بود: با توجه ب//ه هدفگذاری تولید نف//ت و گاز باید عمده تالش خ//ود را روی ازدیاد برداشت از میدانهای در حال بهرهبرداری متمرکز کنیم.

کاردار به کش//ورهای رقیب ایران در میدانهای مشترک نیز اش//اره کرده و توضیح داده بود: عراق ک//ه از کش//ورهای رقیب ای//ران در چن//د میدان مش//ترک به ش//مار میرود برای افزایش ظرفیت تولید نفت خود برنامههای بسیاری دارد و میتواند تولی//د روزان//ه خ//ود را در آین//دهای نزدیک به 6 میلیون بشکه برساند.

به گفته وی باید یک درصد ضریب برداش//ت را افزایش میدادیم اما در دورههای قبل موفق به این کار نش//دیم. برای افزایش برداشت باید با EOR و IOR در قال//ب قراردادهای جدید به یک میلیون بشکه برسیم.

‹پایین‹بودن‹ضریب‹برداشت‹ایران ‹

همچنین غالمرض//ا منوچهری، معاون توس//عه و مهندس//ی ش//رکت ملی نفت ای//ران بر ضرورت افزایش ضریب بازیافت از مخازن نفتی کشور تاکید کرده و گفته بود: ضریب بازیافت 5/5 تا 6درصدی در میدانه//ای بزرگی مانن//د آزادگان و یادآوران برای این شرکت قابل قبول نیست.

به گفت//ه وی میدانه//ای ی//ادآوران و آزادگان بی//ش از 01درص//د کل ذخایر نفتی کشور را تش//کیل میدهند و هر یک درصد افزای//ش ضریب بازیافت از این میدانه//ا معادل ح//دود 7/0میلیارد بش//که نفت اس//ت که ب//ا قیمتهای ام//روز نف//ت ارزش آن ب//ه ح//دود 53میلیارد دالر میرسد.

منوچهری متوس//ط ضریب بازیافت میدانهای نفتی ای//ران را بین 25 تا 72درصد عنوان و اظهار کرده بود: این رقم در ایران نس//بت به دیگر کشورها پایینتر اس//ت و از آنج//ا که هر یک درصد افزای//ش ضریب بازیافت صدها میلیارد دالر برای کش//ور درآمدزایی میکند بنابراین، این مهم باید بهطور جدی در دستور کار قرار گیرد.

‹نگاهی‹به‹افزایش‹برداشت ‹

در ای//ن راس//تا، س//ید نورالدینش//هنازیزاده، مدیرعام//ل و ریی//س هیاتمدیره شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) نیز تاکید ک//رده بود: ضری//ب بازیافت میدانهای نفت//ی غ//رب کارون میتوان//د ت//ا 52درص//د هم افزای//ش پیدا کن//د. به گفته وی ضری//ب بازیافت بس//تگی به نوع الیه نفتی دارد اما ما انتظار داریم ضری//ب بازیافت در میدانه//ای نفتی غرب کارون تا 52درص//د هم افزایش پیدا کند. ضریب بازیافت 52درصد در دنیا و فناوری امروز عدد غیرقابل باور و غیرقابل دسترسی نیست.

مدیرعامل و رییس هیاتمدیره شرکت مهندسی و توس//عه نفت (مت//ن) درباره پیش//رفت عراق در زمینه ضریب بازیافت از میدانهای مشترک نفتی ب//ا ایران نیز توضیح داده بود ک//ه عراق در اینباره خیلی از ایران جلو نیس//ت. البت//ه ضریب بازیافت بس//تگی به نوع نفت دارد. در میدان نفتی آزادگان هم نفت س//ربرگ وجود دارد و ه//م الیه فهلیان. ضریب بازیاف//ت برخی الیههای نفت//ی 12 تا 14 درصد اس//ت اما ضریب بازیافت برخی دیگر حدود 5/5 تا 6درصد اس//ت. عراق ه//م مانند ایران قصد دارد برنامههایی را در جهت اجرای EOR و IOR به منظور افزایش ضریب بازیافت به کار گیرد.

همچنین رییس شورای عالی مخازن شرکت ملی نفت ایران از نیاز ضروری مخازن کشور به استفاده از روشهای ازدیاد برداشت از میدانهای مشترکی که ایران هنوز در آنها سهمی ندارد، سخن گفته و تاکید کرده بود که مملکت را با ش//عار دادن عقب نیندازیم. به گفته زبیدی، ذخایر درجای نفت خام کش//ور 5/117میلیارد بشکه است که از این میزان 93/571میلیارد بش//که قابل استحصال است و از مجموع ذخایر قابل اس//تحصال نی//ز 201میلیارد بش//که باقی مانده است. همچنین این میزان ذخایر درجا حاکی از آن اس//ت که یک درصد افزایش ضریب بازیافت نفت خام بیش از 7میلیارد بشکه نفت بیش//تر در اختیار کشور میگذارد که با احتساب بش//کهای 40 دالر بیش از 082میلی//ارد دالر ارزآوری ب//ه همراه خواهد داشت.

وی ضریب بازیاف//ت مجموع ذخایر هیدروکربور مایع کشور را 5/82درصد عن//وان ک//رده و گفت//ه ب//ود: ضریب بازیاف//ت نف//ت خام در ای//ران به طور میانگی//ن د//صرد24/5 اس//ت و این ضریب در برخ//ی مخازن به 06درصد میرسد و در برخی مخازن از 5 درصد تجاوز نمیکند.

‹گام‹ جدی/د‹ ب/رای‹ ‹ افزایش‹ضریب‹بازیافت به نظر میرسد افزایش ضریب برداشت سرانجام جای//گاه خود را در کش//ور پیدا کرده اس//ت، زیرا نهتنه//ا در قرارداده//ا ب//ا ش//رکتهای خارج//ی م//ورد تاکی//د قرار گرفت//ه بلکه در الیح//ه بودجه س//ال 1396 که تقدیم مجلس ش//د نی//ز ردیفی ب//ا عنوان «پژوهش//گاه ازدیاد برداش//ت از مخازن نفت و گاز» با بودجه ی//ک میلیارد و 005میلیون تومان//ی ب//ه بودج//ه وزارت نف//ت اضاف//ه ش//ده است.

بیژن نامدار زنگنه: اگر ازدیاد برداشت در زمان مقرر انجام نشود، این ثروت زیرزمینی از دست

میرود. اهمیت میدان مشترک از این حیث است که تاخیر در برداشت، برداشت بیشتر طرف مقابل و از دست رفتن

منافع ما را به همراه دارد. حدود ۰۳۸میلیارد بشکه نفت کشفشده در ایران وجود دارد غالمرضا منوچهری:

ضریب بازیافت 5/5 تا 6درصدی در میدانهای بزرگی مانند آزادگان و یادآوران برای این شرکت قابل قبول نیست میدانهای یادآوران و آزادگان بیش از ۰١درصد کل ذخایر نفتی کشور را تشکیل میدهند و هر یک درصد افزایش ضریب بازیافت از این میدانها معادل حدود

7/۰میلیارد بشکه نفت است

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.