نگاهی به تالشهای جعفر اخوان در بخش صنعت(بخش نهم)

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

نام اخوان با مونتاژ نخس/تین ماش/ینهای جیپ (در اواخر دهه )30 گره خورده اس/ت. با تاس/یس کارخانه جیپ در سال ‪11( 1338‬ سال پیش از تاسیس ذوبآهن و 59 سال پس از ورود نخستین خودرو به ایران) مونتاژ نخستین ماشین در کشور ما شکل گرفت.

نیروه//ای چپ، جعف//ر اخوان را س//رمایهداری وابس//ته و کمپرادور میدانس//تند و پیوند او با ش//رکای خارجی – مثل جنرال موتورز – و ش//رکای داخلی – مثل بنیاد پهلوی – را گواه بر این ادعا میشمردند و کالن سرمایهدارانی مثل اخوان، عبدالعزی//ز فرمانفرمائیان، احمد ابتهاج ...و که تعدادش//ان به صد نفر میرسید به ابرسرمایهدار ایران پیش از انقالب ملقب شدند.

از نظ//ر آبراهامیان، جعف//ر اخوان، مهدی نم//ازی، محمد خسروش//اهی، رس//ول وهابزاده ...و از جمله س//رمایهدارانی بودند که نخس//تین سودهای میلیونی خود را در دوران ترقی قیمت نفت در دهه ۰۴۳۱ و ۰۵۳۱ به دس//ت آوردند. به نظر میرسد این مس//ئله درباره اخوان که در س//ال ۸۳۳۱ اقدام ب//ه س//رمایهگذاری در صنعت خودرو ک//رد و درباره نمازی و تعدادی دیگر، مطابق با واقعیت نیس//ت. اخوان عضو برخی از کلوپها بود یا گاهی در جلس//ات آنها شرکت میکرد؛ همین مس//ئله س//بب برخی اتهامات به وی شد. در اس//ناد لژآریا از ورود برخ//ی داوطلبان با حضور ۵۵ نفر ازجمله جعفر اخوان، فری//دون فلفلی (فع//ال اقتصادی)، احمد هوم//ن و علی پرتو (اس//تاد دانشگاه) سخن آمده است. (۱۱/۲۱/۸۴۳۱) از جهت پیوندهای سیاسی و اداری در تقویم جیبی وی به دیدارش با وزیر فرهنگ در اس//فند ۸۳۳۱ اشاره شده است. غیر از بنیاد پهلوی از برادران و خواهران ش//اه به عنوان س//هامدار شرکت س//خنی نیامده اما چکهایی وجود دارد که به حس//اب فرح پهلوی در بانک ملی شعبه کرج واریز میشد. از خرداد ۴۴۳۱ تا آبان ۵۴۳۱ ماهانه ۰۰۰۱۱ ریال به همین حساب واریز شد.

فعالیته//ای اقتص//ادی اخ//وان عالوهبر کارخان//ه جیب، س//هامداری در چند بانک، ش//رکت صنعتی و اج//ارهداری از دهه ۰۳ تا اواخر دهه ۰۵ اس//ت. اش//خاص حقیقی و حقوقی بسیاری اجارهدار ساختمانهای وی بودند؛ اداره آمار، شرکت تلفن، بیمارستان توانبخشی، شرکت آفتاب شرق، بانک ایران ترانس//پورت ...و از مستاجران ساختمان جیپ در سال ۲۴۳۱ بودند. اخوان در سال ۸۳۳۱ یکی از سهامداران بانک ایرانیان بود و سهامی به ارزش ۵ میلیون ریال داشت. ابوالحسن ابتهاج نیز از س//هامداران و رییس هیاتمدیره ای//ن بانک بود. بانک ایرانیان با مش//ارکت بانکهای امریکایی و تعدادی از تاجران و صاحبان صنایع ایران تاس//یس شد. همچنین اخوان رییس هیاتمدی//ره و هیات عامل بانک داریوش ب//ود. این بانک در سال ۲۵۳۱ با س//رمایه ۵ میلیارد ریالی تاسیس شد. اخوان، سهام بانک و شرکتها را به نام فرزندان و همسرش میخرید، در بان//ک داریوش برای هرک//دام از آنها ۰۰۰6۱ س//هم (در مجموع ۰۰۰۰۸ سهم) خریده بود.

اخ//وان در پای//ان س//ال ۵۵۳۱ در بانک ایرانی//ان صاحب ۰۰۱میلی//ون ری//ال س//رمایه و در بان//ک داری//وش صاحب ۰۰۴میلیون ریال س//هام ب//ود. وی در تع//دادی از بانکها و شرکتهای صنعتی خارجی نیز دارایی و سهام داشت. دارایی او در بانک امریکی آف و لیودز لندن ۹۹7۳۱۱ مارک، اونیون بانک س//وئیس ۸ ملیون ریال و موج//ودی او در بانک چیس مانهاتان س//وئیس بی//ش از ۰۰۰/۴۳۲ دالر بود. از ش//رکت جنرال موتورز امریکا نیز ۰۰۰/۰۰6/۳ ریال س//هام خریداری کرد. همچنین آپارتمانی در پاریس داشت.

منبع: کتاب سرگذشت 50 کنشگر اقتصادی ایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.