سکوت قانون، انحصار زمین

گزارش‹«گسترش‹صنعت»‹از‹نحوه‹واگذاری‹و‹فعالیت‹سرمایه‹گذاران‹در‹شهر ‹کهای‹خصوصی‹نشان‹داد

Sanat Newspaper - - صفحه اول -

بخش خصوصی سرمایهگذار بازوی دولت در فعالیتهای اقتصادی است. این فرصت برای ایجادش//هرکهای خصوصی نیز به این بخش داده ش//ده اس//ت تا جایی که یک س//رمایهگذار میتواند برای دریاف//ت مجوز زمین و احداث یک ش//هرک صنعتی اق//دام کند و پس از دریاف//ت زمین با نظارت ش//رکت ش//هرکهای صنعتی، در آن فعالیت صنعتی داش//ته باشد. حتی میتوان//د در صورت توانایی زمینهای ش//هرک را به غیر واگذار نکند و تنها خ//ود در آنج//ا واحد صنعتی ایج//اد کند. البته این رویک//رد محل اختالف نظ//ر اس//ت و تصمیمگی//ری نهایی براس//اس مصلح//ت و ش//رایط انجام میشود.

بخ//ش خصوص//ی س//رمایهگذار بازوی دولت در فعالیته//ای اقتصادی اس//ت. این فرص//ت برای ایجادشهرکهای خصوصی نیز به این بخش داده شده اس//ت ت//ا جایی ک//ه یک سرمایهگذار میتواند برای دریاف//ت مج//وز زمی//ن و احداث یک شهرک صنعتی اقدام کند و پس از دریافت زمین با نظارت ش//رکت ش//هرکهای صنعتی، در آن فعالیت صنعتی داش//ته باشد. حتی میتواند در صورت توانایی زمینهای ش//هرک را به غیر واگذار نکند و تنها خود در آنجا واحد صنعتی ایجاد کند. البته این رویکرد محل اختالف نظر است و تصمیمگیری نهایی براساس مصلحت و شرایط انجام میشود.

در بسیاری از تحلیلها و نقدها گفته میشود که باید نس//بت به کوچکسازی دولت و گسترده کردن فضای فعالیت برای بخش خصوصی واقعی عمل شود. هرچند بخش خصوصی همواره این انتقاد را داش//ته و دارد که از قافل//ه فعالیت دولت//ی عقب میماند ی//ا آنچنان که باید و ش//اید فضای موثر برای حضور این بخش فراهم نیست اما تالشها در مسیر خصوصیسازی دریچههای اقتص//ادی و صنعتی پیش میرود. یکی از ش//واهد آن نیز ایجاد ش//هرکهای صنعتی خصوصی اس//ت که در س//ال ۸۸۳۱ به تصویب مجلس شورای اسالمی رسید و دس//تورالعمل اجرایی آن در س//ال ۳۹۳۱ از س//وی س//ازمان صنایع کوچک و ش//هرکهای صنعتی ایران تنظیم و تصویب ش//د. بهطور معمول نیز این شهرکها با توجه به اصل مزیت نس//بی در هر استان و منطقه و به فراخور نیاز و تقاضای سرمایهگذاران ایجاد میشود. در این میان برخی از شهرکهای صنعتی خصوصی به ص//ورت تخصصی و در یک رش//ته - صنعت خاص نیز ممکن اس//ت به وجود آید. به عنوان نمونه ممکن است که یک شهرک تخصصی در زمینه تولید کاالیی خاص به صورت خصوصی اداره ش//ود و واحدهای صنعتی در این شهرک حول محور همان صنعت خاص ایجاد شده باش//د که همگی با مدیریت یک س//رمایهگذار باش//د. ش//اید در این میان س//وال ش//ود که آیا وجود چنین شهرکهایی امکانپذیر اس//ت و سازوکار فعالیت آنها از نظر ش//رکت ش//هرکهای صنعتی چگون//ه تنظیم میش//ود؟ یا ممکن اس//ت سوال ش//ود که وجود یک سرمایهگذار در یک شهرک تخصصی خصوصی انحصار ایجاد میکند که ممکن اس//ت بر سر آن اختالف نظر باشد؟ حتی ممکن است این سوال نیز پرسیده شود که آیا س//رمایهگذار میتواند زمینها را به غیر واگذار کند یا اینکه تمامی زمینهای ش//هرک دراختیار و انحصار او ق//رار میگیرد؟ در مجموع یک س//رمایهگذار بخش خصوص//ی چگونه میتوان//د در یک ش//هرک صنعتی خصوصی فعالیت کند؟

جهانگیر شاهمرادی، مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی اس//تان البرز در این زمینه به گسترش صنعت گفت: یک ش//هرک خصوص//ی میتواند ازس//وی یک س//رمایهگذار اداره ش//ود. البته این در ص//ورت وجود توانمندی و پیشنیازهای اولیه برای آن ش//خص است. از این رو تخلف بهشمار نمیرود. اما قیمتگذاری زمین در این ش//هرکها باید به تایید ش//رکت ش//هرکهای صنعتی برسد.

وی گفت: شهرک صنعتی «ماموت» نمونهای از این شهرکهای خصوصی است که در اتوبان کرج به سمت هشتگرد قرار داد. این شهرک صنعتی در مساحت ۰۳۱ هکتار اس//ت. فعالیت واحدهای صنعتی این شهرک در زمینه تولید خودروهای اسکانیا و تریلیهای باربر است.

‹هدف‹تولید‹است ‹

س//یاوش وحدت، مدیرعامل ش//رکت ش//هرکهای صنعتی استان خراسان شمالی نیز به گسترش صنعت گفت: بسیار کم پیش میآید که تنها یک سرمایهگذار تقاض//ای فعالی//ت در تمامی زمینهای یک ش//هرک صنعتی را خصوصی داش//ته باش//د و بهط//ور معمول واگ//ذاری به غیر نیز انجام میش//ود. البت//ه از آنجا که هدف در ش//هرکهای صنعتی، تولید است، وجود یک س//رمایهگذار با چندین واحد صنعتی که در اختیار وی است انحصار ایجاد نمیکند.

وح//دت درب//اره مختصات واگ//ذاری زمی//ن و ارائه امتیازات به بخش خصوصی در ش//هرکهای تخصصی خصوصی نی//ز گفت: زمین در ش//هرکهای خصوصی براس//اس قوانی//ن قیمتگ//ذاری میش//ود. ام//ا اگ//ر س//رمایهگذار بخواهد خود در ۰۲ ی//ا ۰۳ هکتار زمین ش//هرک، واحدهای صنعتی مربوط ب//ه صنعت خود را ایجاد و اداره کند باید توانایی آن را داشته باشد.

وی اف//زود: در اس//تان خراس//ان ش//مالی ش//هرک تخصصی با این مختصات وجود ندارد.

ممکن است س//رمایهگذار زمینی را دراختیار داشته و خواهان ایجاد ش//هرک صنعتی در آن محدوده باشد. وحدت در این زمینه نیز گفت: س//رمایهگذار باید برای احداث ش//هرک صنعتی در زمین//ی که خود مالک آن است از شرکت شهرکهای صنعتی مجوز دریافت کند.

‹دریافت‹مجوز ‹

مجی//د یاریگ//ر، مع//اون صنای//ع کوچ//ک اس//تان آذربایجانش//رقی درباره نحوه ص//دور جواز زمین برای احداث ش//هرک صنعت//ی خصوصی نیز به گس//ترش صنعت گفت: برای دریافت مجوز از شرکت شهرکهای صنعتی باید س//رمایهگذار باعنوان شرکت حقوقی ثبت ش//ده به س//ازمان صنایع کوچک مراجعه کند. بهطور معمول نیز سرمایهگذاران باعنوانهای شرکت سهامی خاص، با مسئولیت محدود یا تضامنی اقدام میکنند.

وی افزود: سرمایهگذاران در ابتدا نیز باید از سازمان صنع//ت، معدن و تجارت یا دفتر صنایع تبدیلی وزارت جهاد کش//اورزی جواز تاس//یس کس//ب کرده و برای دریافت زمین به ش//رکت شهرکهای صنعتی مراجعه کنند تا براس//اس متراژ معین و الزم به آنها زمین داده شود.

یاریگر با اشاره به فرآیند دریافت مجوز ایجاد شهرک صنعتی نیز گف//ت: اگر س//رمایهگذار بخش خصوصی زمین نیز داش//ته باشد باید برای دریافت مجوز احداث شهرک خصوصی از س//ازمانها استعالم آورد که موید نظر مثبت آنها باش//د. بعد از دریافت مجوز و معرفی به دس//تگاههای اجرایی خدماترسان و در نهایت تصویب هیات مدیره ش//هرکهای صنعتی جواز تاس//یس داده میشود.

وی گف//ت: در آذربایجانش//رقی چندی//ن ش//هرک تخصصی خصوصی وجود دارد؛ به عنوان نمونه شهرک صنعتی سهند آذران در زمینه برق و الکترونیک فعالیت میکند. همچنین شهرک صنعتی «چالیش صنعت»در زمینه تولید لوازم خانگی فعال است.

یاریگر گفت: هر دو شهرک صنعتی سهند «آذران» و «چالیش صنعت» در مجموع ۰۵ هکتار مساحت دارند. ب//ه این مجموعه میتوان ش//هرک صنعتی غرب تبریز را نی//ز اضافه کرد که در مس//احتی زیر ۰۲ هکتار و در جنوب غرب تبریز واقع شده است.

معاون صنایع کوچک آذربایجانش//رقی گفت: تقاضا برای ایجاد ش//هرک تخصصی خصوصی در این استان زیاد اس//ت. به عن//وان نمونه به تازگ//ی اعطای مجوز برای ش//هرک تخصصی خصوص//ی آذربایجان خاور در مساحتی حدود ۰۰۷ هکتار در دست بررسی است که سرمایهگذار آن شرکت شیرین عسل است.

‹اختالفنظر ‹

معاون صنایع کوچک استان آذربایجانشرقی معتقد است که درباره وجود تنها یک سرمایهگذار در شهرک خصوص//ی تخصص//ی و ایج//اد انحصار اخت//الف نظر وج//ود دارد؛ برخی معتقدند که شهرکس//ازی زمین صنعتی تولی//د میکند؛ به این صورت ک//ه مواد اولیه ک//ه همان زمین اس//ت تحویل داده میش//ود و بعد از قرارگیری زیرساختها زمین صنعتی ایجاد میشود که نوعی تولید اس//ت. از ای//ن رو تفاوتی نمیکند که یک س//رمایهگذار باشد با چندین واحد صنعتی در مدیریت وی ی//ا چندین س//رمایهگذار در یک ش//هرک؛ چراکه موضوع مهم توانمندی سرمایهگذار است.

اما برخی معتقدند اگر ش//هرک صنعتی به مساحت ۰۵۱ هکتار در دس//ت بخش خصوصی قرار بگیرد باید ۰۰۱ هکتار آن برای یک س//رمایهگذار باشد و حداقل ۰۵ هکتار آن به غیر واگذار ش//ود. اینجاست که قانون س//اکت مانده اس//ت و بس//تگی ب//ه تصمیمگیرندگان اجرایی دارد که چه صالحی درنظر بگیرند.

‹بخش‹خصوصی‹نیازمند‹حمایت‹دولتی ‹

به نظر میرس//د موضع س//ازمان صنای//ع کوچک و شرکت شهرکهای صنعتی درباره شهرکهای صنعتی خصوص//ی ارائه مج//وز و نظارت اس//ت. ب//ا این حال ممکن اس//ت بخش خصوصی س//رمایهگذار این نکته را نی//ز مطرح کند ک//ه باید از امتی//ازات و مزایایی که در ش//هرکهای صنعتی دولتی داده میش//ود برخودار باش//ند چراکه درزمین//ه احداث و ایجاد ش//هرک این بخش مش//کالت زیادی دارند. بهعنوان نمونه، علیرضا ظهی//ر امامی، ریی//س هیاتمدیره ش//هرک تخصصی «کامپوزیت س//ازه ماندگار» فارس معتقد است که در ماده ۱۱۱ قانون تنظیم بخش//ی از مقررات مالی دولت، مقرر ش//ده است که ش//هرکهای صنعتی خصوصی از تمامی مزای//ا و امتیازات قانونی ش//هرکهای صنعتی دولت//ی برخوردار باش//ند ام//ا هیات دول//ت درهنگام تنظی//م م//اده ۴ آییننامه اجرایی تبص//ره ۲ اصالحی م//اده ۹ قانون افزای//ش بهرهوری بخش کش//اورزی و منابع طبیعی موضوع م//اده۵۴ قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور، مصوب کرده که واگذاری زمینهای ملی به ش//هرکهای صنعتی با نرخ کارشناس//ی روز محاسبه و دریافت شود؛ این در حالی است که براساس تبصره ذیل همین ماده این نرخ برای شهرکهای صنعتی دولتی به صورت منطقهای محاسبه و دریافت میش//ود که برخالف ماده ۱۱۱قانون تنظیم بخش//ی از مقررات مالی دولت اس//ت. وی همچنین به گس//ترش صنعت گفت: شهرکهای صنعتی خصوصی از معافیتها و امتیازاتی که شهرکهای صنعتی دولتی دارند، بیبهره هستند.

گفتههای این سرمایهگذار بخش خصوصی در حالی اس//ت که در ایج//اد و احداث یک ش//هرک خصوصی، سرمایهگذار س//ود ش//خصی خود را میبیند و بدیهی اس//ت که اگر فعالیت در یک ش//هرک خصوصی برای او صرفه اقتصادی نداش//ته باشد این کار را نمیکند. به عالوه اینکه وقتی گفته میش//ود باید زمام فعالیتهای اقتصادی بهدست بخش خصوصی بیفتد دیگر نباید به دنبال امتیازات دولتی بود.

در مجم//وع میت//وان اینگونه گفت که باید مس//یر فعالیت بخ//ش خصوصی در چارچ//وب قوانین هموار شود. ش//اید این قوانین در برخی از موارد دستوپاگیر تلقی ش//ود اما آنجا که س//خن از تولید اس//ت هر چه ب//رای فعالی//ت س//رمایهگذار بخش خصوص//ی امکان بیش//تری فراهم باش//د نتیجه بهت//ری میتوان گرفت. نکته دیگر اینکه برای برطرف شدن ابهام در بسترهای سرمایهگذاری باید خألهای قانونی مرتفع شود چرا که این خألها گاه میتواند باعث کند ش//دن روند فعالیت سرمایهگذاران شود.

سیاوش وحدت

وجود یک سرمایهگذار با چندین واحد صنعتی که در اختیار وی است انحصار ایجاد نمیکند

جهانگیر شاهمرادی

یک شهرک خصوصی میتواند ازسوی یک سرمایهگذار اداره شود. البته این در صورت

وجود توانمندی برای آن شخص است

صفیه رضایی صنایعکوچک

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.