نقطه کور مدیریت سازمانی

گفتوگوی «گسترش صنعت» با رییس سازمان مدیریت صنعتی

Sanat Newspaper - - صفحه اول -

ب//ا توج//ه ب//ه اینک//ه در س//الهای اخیر بروز فس//اد مالی در دستگاههای دولتی به یکی از مشکالت اقتصادی کشور برای تحقق اهداف تبدیل شده نقش مدیران در این فساد محسوس است زیرا مهمترین رسالت مدیران ایجاد نظام کارآمد و س//الم در اداره یک س//ازمان است که با نگاهی پیشگیرانه جلوتر از بقیه نقشهای مدیران ق//رار میگی//رد. علیمحمد محمدی، رییس س//ازمان مدیریت صنعتی ایران در گفتوگویی که با گس//ترش صنعت در اینباره داش//ت گفت: در بس//یاری از مواقع نظ//ام مدیریت ناکارآمد به مدیران به ارث میرس//د و این مدیران باید به اصالح آن بپردازند اما از آنجایی که بسیاری از مدیران سازمانهای دولتی منفعتطلبی را در اولویت حل مشکالت سازمانی قرار میدهند سازمان را به ورطه نابودی میبرند که باید برای جلوگیری از آن نظام ارزیابی عملکرد در کنار آنها قرار گیرد. متن کامل این گفتوگو را میخوانید.

نق/ش مدی/ران در موفقیتهای س/ازمان و € درنهایت تحقق اهداف جامعه چیست؟

اث//ر تمام فعالی//ت مدی//ران در تصمیمگیری نهفته اس//ت؛ یک مدیر خوب، تصمیمگیر خوبی اس//ت که با تشخیص و ریشهیابی به موقع عارضهها برای رسیدگی به مش//کالت واقعی س//ازمان عمل میکن//د. مدیران هوش//یار در تعامل با درون و بیرون س//ازمان س//ریعتر عم//ل میکنند. زیرا وقتی اختالف تغییر و تحوالت در بیرون و درون سازمان زیاد باشد سازمان نابود میشود از این رو مدیر خوب کسی است که متناسب با تغییرات بیرونی در س//ازمان تغییر ایج//اد میکند و مدیر عالی کس//ی اس//ت که پیش از تغییرات بیرونی در س//ازمان تغیی//ر به وج//ود میآورد. از اینرو نخس//ت باید توجه داش//ت که دو نوع مش//کل در س//ازمانها وجود دارد؛ یکدسته اتفاقاتی است که بهتازگی رخ داده و نوع دیگر مزمن هستند که یا به موقع تشخیص ندادیم یا درمان نکردهایم. این موضوع از ناآگاهی و ضعف دانش مدیران نش//ات میگیرد بهطوری که مدیران تشخیص دادهاند اما تخصص حل آن را ندارند و مس//ئله رها میشود. در ای//ن زمینه گاهی کمبود مناب//ع و امکانات مانع از حل آن میش//ود یا مدیران انگیزهای برای حل آن نداشتند که در این حالت اگر روحیه فداکاری نداش//ته باش//ند منافع س//ازمانی نیز در اولویت ق//رار نمیگیرد. برخی از مدیران نیز ممکن اس//ت که نخواهند مشکل را حل کنند؛ موضوعی که در میان س//ازمانهای دولتی ایران بیش//تر دیده میشود و علت آن نیز این است که منافع شخصی برای آنها ندارد.

چ/را مدیران س/ازمانهای ایران/ی عملکرد € کوتاهمدت و ناکارآمدی دارند؟

هرقدر در سازمانی مشکالت کهنه زیادتر باشد نظام مدیریت آن سازمان ناکارآمدتر است. وقتی «ندانستن» ج//واب مدیر میش//ود ک//ه به ش//بکه اطالعاتی درون سازمان دسترسی ندارد یا شبکه دیجیتالی در سازمان دقیق نیست و مدیران در نقطه کوری قرار میگیرند که شکافی بین عملکرد موجود و مطلوب ایجاد میشود؛ در این شرایط مدیر متوجه انحراف از عملکرد نمیشود. در مرحله بعد به شرایطی میرسد که این فاصله از عملکرد مطلوب بیشتر میش//ود و عوارضی همچون نارضایتی کارکنان ...و بروز میکند. حال از آنجایی که بسیاری از مدیران دارای غرور کاذب هستند یا اینکه فکر میکنند قبول اش//تباه به جایگاه آنها آسیب وارد میکند با انکار خود بحران را تشدید میکنند. در چنین شرایطی آنها مدعی هس//تند که دیگران سیاهنمایی میکنند و این فرار روبه جلو باعث میش//ود تا آنها وارد مرحله حادتر بحران ش//وند و عجوالنه تصمیمگیری کنند که آسیب جبرانناپذیرتری به س//ازمانها میزند. متاس//فانه در س//ازمانهای ایران هر 3 مرحله کوری، انکار مش//کل و درنهای//ت بحران س//ازمان را تجربه کردهایم. از آنجایی که در ایران دروازههای ارزیابی نداریم سازمانها کمکم دچار بحران میشوند و مدیران متوجه نمیشوند. حال از آنجا که بسیاری از مدیران توان تحلیل و درک عالئم برای پیشبینی آینده را ندارند و با پیشفرضهای ذهنی قدی//م رویدادهای جدید را تحلیل کردهاند مش//کالت بیش//تر خود را نش//ان میدهند از این رو برای موفقیت باید تیم خوب یعنی مدیران و مش//اوران خوب داش//ته باش//ید که بتوانید تش//خیص، تحلیل و تصمیمگیری درستی از موقعیتها داشته باشید اما وقتی مدیر ارشد کارآمد نباشد مدیران پایینی ضعیف انتخاب میشوند ک//ه درنهای//ت به س//ازمان آس//یب وارد میکند یعنی کارکنان مش//کالت سازمان را به مدیر منتقل میکنند اما مدیر ضعیف همچنان کتمان میکند از این رو آنها در تعامل با محیط ضعیف هس//تند و نمیتوانند منابع مورد نیاز را تامین کنند و س//ازمان را به ورطه نابودی میبرند. از این رو کار مدیران س//خت اس//ت زیرا باید منابع بالقوه را بالفعل کنند. مدیریت خوب این است که با امکانات متوس//ط به نتایج خوب دست یابند نه اینکه با منابع خوب نتیجه متوس//ط بهدست آورند. بعد دیگر مدیران تخصیص درس//ت منابع است و گاهی از منابع به موقع یا بهدرستی استفاده نکردهاند. حال در شرایطی که مدیران نمیخواهند مش//کل حل ش//ود بیتوجهی به ش//اخصهای عملکرد اتفاق میافتد؛ به عبارتی اگر از مدیران براس//اس شاخصهای معین نتیجه خواسته نشود یا برای دستیابی به اهداف در بازه زمانی برنامهای نباشد کمکم مدیران به سمت بیتفاوتی میروند.

مدیریت خوب چگونه در س/ازمانها ش/کل € میگی/رد و چه زمانی اثربخش یا فس/ادآور عمل میکند؟

مدیر موفق کسی است که در راه رشد و توسعه خود موفق بوده اما ممکن است سازمان او موفق نبوده باشد اما مدیر اثربخش س//ازمان را به اهدافش رس//انده و از ای//ن طریق خودش نیز به موفقیت رس//یده اس//ت. در ای//ران مدیران موفق بیش//تر از مدیران اثربخش داریم زیرا مدیرانی بودهاند که سازمانها را پلکانی باال بردهاند بدون آنکه عملکرد آن عامل رش//د آنها باش//د. از اینرو «نخواس//تن» مدیران برای حل مشکل گاهی میتواند تحتتاثی//ر انگیزه فردی یا عوامل حزبی باش//د که در انتخاب تیم مدیریت موثر است. وقتی مدیران براساس نظام طایفهس//االری و حزبگرایی انتخاب میش//وند اف//راد ی//اد میگیرند که اثبات قابلی//ت نکنند از اینرو س//عی میکنند به مس//ئله نپردازند زیرا حل مس//ئله ان//رژی زیادی میخواهد و ریس//ک دارد؛ دلیل آن هم این است که معلوم نیست عوارض حل مسئله چیست؟ برآیند آن کوتاهنگر اس//ت که بیش//تر مدی//ران ایرانی اینگونه هس//تند زیرا مشخص نیس//ت تا چه زمانی در راس قدرت هستند و به معضالت ریشهای نمیپردازند و بیش//تر به فعالیتهایی که آثار آن در کوتاهمدت بروز میکند میپردازند. به عبارت دیگر در حل مسئله نفعی نمیبینند. این در حالی اس//ت ک//ه مدیران باید انتفاع خود را در منافع س//ازمان ببینند اما انگیزه مادی نباید آنق//در مهم باش//د که منافع س//ازمان را نادیده بگیرد. مدیران باید کارکنان را نیز توجیه کنند که همراستای اهداف سازمانی اهداف فردی به وجود آید که متاسفانه در ایران بس//یاری از مدیران دولتی منافع شخصی را با منافع س//ازمانی گره نمیزنند. البته باید توجه داش//ت مناف//ع ش//خصی برای همه مدیران وج//ود دارد و تنها بین آنها ش//دت و ضعف اس//ت. نظام مدیریت کارآمد ب//ا توجه به خدم//ات مدیران جبران میکن//د اما باید برمبنای اصالت س//ازمان باشد. بس//یاری از مشکالت س//ازمانها بیتردید درنتیج//ه منفعتطلبی مدیران اس//ت و ریشه بس//یاری از تصمیماتی است که تنها به نفع فرد است و باعث اتالف منابع سازمان میشود و این غلبه انگیزههای شخصی باعث انحراف منابع سازمان و عامل فساد میشود. حال در بسیاری مواقع ناکارآمدی سازمان که عامل فساد است از سازمانها به ارث رسیده اما بیتردید مدیران نقش موثری در اصالح و بهبود آن باید داشته باشند که الزم است نظام ارزشیابی عملکرد در کن//ار مدیر ق//رار گیرد تا به آنها فرصت داده ش//ود سیس//تم را اصالح کنند. حال اگر مدیری میگوید که م//ن نمیتوانم کاری کنم صادقانه کنار برود تا دیگرانی که میتوانند اثرگذار باشند کار را به عهده بگیرند.

نظ/ام مدیری/ت ضعی/ف یا عملک/رد صعیف € مدی/ران چگونه به صورت متقابل س/ازمان را به سوی فساد یا نابودی میکشاند؟

مدیران ما وارث نظامهای مدیریتی هس//تند زیرا به ان//دازه کافی اختیار به آنها داده نمیش//ود و زمانی که میخواهند موثر باش//ند بهدلیل قوانین دس//توپاگیر فرص//ت خالقیت و جس//ارت پیدا نمیکنن//د. تنها در سیس//تمهای دولت//ی این مش//کل وجود ن//دارد بلکه در بخ//ش خصوص//ی نیز مالکیت نق//ش دولت را بازی میکند و مانع اثربخش//ی مدیران میش//ود اما ریش//ه این مش//کالت کجاس//ت؟ نظامهای آموزش مدیریت در کش//ور م//ا مدیران تحولگرا و ریس//کپذیر تربیت نمیکنند و توسعه حافظهها را مبنا قرار دادهاند و برای موفقیت در دورههای مدیریت بیش//تر حافظههای آنها آزموده میشود نه قابلیتهایشان. حال وقتی مدیران اثربخش وارد سیس//تمها نمیشوند بسیاری از ضعفها از نظام مدیریت به ارث میرس//د؛ ب//ه عبارتی مدیران تابع عقل دیروز میش//وند. با توجه به ش//رایط کنونی باید نس//خه برای امروز بنویسند، زیرا باید منشا تحول باش//ند و آنها که اختیار و منابع بیش//تری دارند باید از بقیه کارکنان اثربخشتر باشند. در سیستمهای دولتی ناکارآمدی ناش//ی از انتخاب بد مدیران است و از کوزه همان تراود که در اوست. در این شرایط عدالت سازمانی اتفاق نمیافتد و ناکارآمدی تا س//طوح پایین س//ازمان ریشه میدواند و ضعف عملکرد بیشتر میشود. براساس همین شرایط است که در ایران نظام ارزشیابی عملکرد ضعیف باعث ش//ده نظام مدیریت بهدرستی عمل نکند و در بسیاری از مواد «پاسبانی» عمل میکنیم تا طرف را مقص//ر بدانیم؛ این در حالی اس//ت ک//ه ارزیابی اول بای//د برای بازخورد به مدیران باش//د تا اصالحات الزم انجام ش//ود و درنهایت اگر تغییرات الزم انجام نش//د به تغیی//ر مدیریت فکر میکنیم. مدیران در فضای رقابتی میتوانند اثباث قابلیت کنند. از طرف دیگر مدیر خوب در سیس//تمهای دولتی تقدیر نمیشود اما اگر مدیری بد کار کند بس//یار به آن پرداخته میش//ود. در بخش خصوص//ی نیز اثربخش//ی مدیران س//الها تحتتاثیر س//ودآوری از طری//ق ت//ورم قیمتها ب//ود و بنگاهها از این مس//یر به سود بیشتری دست یافتهاند نه از طریق بهرهوری یا شایس//تگی عملکرد. بنابراین امروز که نرخ ت//ورم کاهش یافته نقش مدیران بیش//تر دیده خواهد ش//د زیرا بنگاهها دیگ//ر نمیتوانند به کمک محیط به سودآوری باال دست یابند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.