آب؛ شمشیر دو لبه در شهرکهای صنعتی

Sanat Newspaper - - صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی -

مدتهاس//ت ک//ه ب//رای جبران کمبودهای آبی در بخشهای صنعتی مشابه بخش ش//رب طرح انتقال آب مطرح میشود. با این حال کارشناسان معتقدند ک//ه آب حاص//ل از پروژه انتق//ال در ش//هرکهای صنعت//ی هزینههای تولید واحدهای تولیدی را باال میبرد؛ به این معنی که قیمت آب افزایش پیدا میکند و ش//اید برای تولیدکنندگان صرفه اقتصادی نداش//ته باشد. این ش//رایط در حالی است که بحران بیآبی دامن تمامی بخشهای صنعتی را ب//ه نوبت خواه//د گرفت. بیآب//ی موضوع جدیدی نیس//ت؛ مس//ئلهای اس//ت که س//الها کارشناسان و صاحبنظ//ران ب//ر آن تاکید کردهاند ت//ا جایی که به جرات میت//وان گفت بحران آب یک//ی از چالشهای اصل//ی فراروی ای//ران در مس//یر تبدیل به کش//وری توس//عهیافته اس//ت. موضوع//ی ک//ه تنه//ا از طری//ق رویکردهای کارشناس//انه و عاری از نگاههای سیاس//ی قابل حل اس//ت. باید بپذیریم که کمبود آب، همچنان دامنگیر تمامی بخشهای کشاورزی، شرب و صنعتی شده و خواهد شد. هرچند پیوسته بر مدیریت مصرف آب در بخش کش//اورزی و اصالح الگوی کشت تاکید میشود اما راهکارهای دیگری نیز در کنار آن همچون انتقال آب مطرح میشود. گرچه بر سر طرح انتقال آب اما و اگرهای بسیاری هست اما همچنان برای نجات از بیآبی با وجود هزینههای بس//یار، تاکید میشود. این در حالی اس//ت که در کنار بخش ش//رب و کشاورزی، بخش صنعت به ویژه ش//هرکهای صنعتی نیز با این چالش روبهرو است. این بحران و هشدار در استانهایی همچون یزد، کرمان و اصفهان بیشتر مورد تاکید است. لزوم و اهمیت مقابله و حل این بحران باعث شده است که برنامه ششم توسعه نیز به موضوع تامین آب تاکید کند. به عن//وان نمونه در بند «ال//ف» ماده ۶۴ الیحه برنامه شش//م توس//عه آمده که دولت مکلف اس//ت با اصالح نظ//ام بهرهبرداری آب آش//امیدنی، بهرهوری و مصرف آن را حداقل معادل ۰۳ درصد ارتقا دهد.

البته در تامین و انتقال آب گاهی بخش شرب بیشتر از صنع//ت در اولویت قرار میگیرد تا جایی که عدهای معتقدن//د پ//روژه انتقال آب از دریاه//ا به داخل فالت مرکزی باید تنها برای تامین آب شرب و مصرف مورد نیاز مردم باشد نه اینکه در بخش صنعت مصرف شود. عب//داهلل س//امری، نماینده خرمش//هر در مجلس دهم معتقد اس//ت که انتقال آب به دیگر ش//هرها براساس قانون برای مصارف ش//رب اس//ت. در این میان ممکن است س//وال شود که بخش صنعت چگونه میتواند به بح//ران بیآبی غلبه کند یا واحده//ای تولیدی که در شهرکهای صنعتی کش//ور مستقر هستند در صورت کمبود آب باید چه کنند؟

‹صنعت‹در‹اولویت‹نیست ‹

حبی//باهلل نیکزادیپناه، نماینده بم در مجلس دهم معتقد اس//ت که بخش صنعتی باید در محلی فعالیت کند که آب وجود داش//ته باش//د چرا که طرح انتقال آب پروژهای هزینهبر اس//ت و تنه//ا در زمان اضطرار و برای تامین آب آش//امیدنی مردم انجام میش//ود. وی در توضیحات بیشتری به گسترش صنعت گفت: البته نمایندگان مجلس شورای اس//المی تنها با انتقال آب دریای خزر به داخل فالت ایران برای مصارف ش//رب و انتقال آب خلیجفارس برای مصرف ش//رب و صنعتی موافقت کردهاند. نیکزادیپناه بر این نکته تاکید کرد که قیمت تمامش//ده آب در طرح انتقال باالتر میرود و از این رو تنها در اس//تانهای بحرانی همچون کرمان ب//رای مص//ارف صنعتی صرف//ه اقتص//ادی دارد و در اس//تانهای دیگر که هنوز ش//رایط اضطرار فرانرسیده اس//ت انتقال آب برای بخش صنعت توجیه اقتصادی ندارد چراکه ایجاد زیرس//اختها، آبش//یرینکنها و درنظر گرفتن بعد مس//افت در این طرح مورد مالحظه اس//ت مگر برای صنایعی آب انتق//ال یابد که پردرآمد باشند. سخنان این نماینده مجلس در حالی است که کمبود و چالش آبی در شهرکهای صنعتی نیز وجود دارد. ش//هرکهایی دور از ش//هرها که اگر آب به آنها نرس//د با اختالل در تولید مواجه میش//وند. به عنوان نمونه، اصفهان یکی از اس//تانهایی اس//ت که برخی شهرکهای صنعتی آن با بحران کمآبی مواجه هستند.

‹هزینه‹زیاد‹انتقال‹آب‹برای‹صنایع ‹

محمدجواد بگی، مدیرعامل ش//رکت ش//هرکهای صنعتی اس//تان اصفه//ان در این زمینه به گس//ترش صنعت گفت: ش//هرک صنعتی امیرکبیر و رنگسازان بیش از همه با بحران بیآبی مواجه هستند. با این حال انتقال آب در ش//هرکهای صنعتی هزینههای تولید را باال میبرد. به این معنی که هزینه تمامشده پروژههای صنعت//ی باال میرود و در نتیجه ق//درت رقابتپذیری واحدهای تولیدی کمتر میشود به عالوه اینکه قیمت زمین در ش//هرکهای صنعتی نیز باالتر میرود. بگی درب//اره تامی//ن فعلی آب در ش//هرکهای صنعتی نیز گفت: منابع آب زیرزمینی روزبهروز فقیرتر میش//ود و از این رو باید از پس//اب تصفیهخانههای مجاور شهرها برای تامین آب اس//تفاده کرد. واقعیت تلخی هم است که اگر چرخه آب تامین نش//ود، سرمایهگذاری شکل نمیگیرد. مدیرعامل ش//رکت ش//هرکهای صنعتی اس//تان اصفهان درب//اره تبیین دورنم//ای انتقال آب به ش//هرکهای صنعت//ی در صورت نی//از و تغییرات پیش رو گف//ت: چندان تغیی//ری در ظاهر یا طراحی ش//هرکهای صنعتی ایجاد نمیش//ود به جز اینکه در تامین زیرس//اختها و قیمت آب تغییراتی رخ میدهد ب//ه ای//ن معنی که قیم//ت آب افزایش پی//دا میکند. ای//ن موض//وع در هزینههای واحده//ای صنعتی تاثیر میگذارد و ممکن اس//ت بازدهی تولید آنها را پایینتر آورد. سخنان بگی در حالی است که مدام از کمبود آب و ضرورتهای تولید و تامین آب سخن گفته میشود. اما صحبت از طرح انتقال آب که میش//ود ابتدا بر سر هزینههای زیرس//اختی آن مسئله است و دوم افزایش قیم//ت آب؛ این نکته البته برای مردم بیش//تر چالش است تا واحدهای صنعتی که در صورت نیاز شامل این طرح ش//وند. اما واحدهای صنعتی نیز اگر در این طرح ق//رار گیرند به طور قطع هزینه آب مصرفی بیش//تری بای//د بپردازن//د. در کن//ار آن باید به ای//ن عامل توجه کنیم که انتقال آب و جان دادن به خش//کی زمین در استانهای واقع در فالت مرکزی ایران میتواند صنایع را رونق دهد.

‹دعواهای‹محلی‹بر‹سر‹آب ‹

نکته دیگر اینکه اعتقاد اصلی در این طرح این است که آبی که حاصل از پروژه انتقال و شیرینسازی است باید به مصرف ش//رب برس//د. به عنوان نمونه نماینده خرمش//هر و مینوشهر در مجلس شورای اسالمی گفته است که براساس قانون انتقال آب به دیگر شهرها برای شرب فقط مجاز اس//ت و ما هیچگونه اجازهای مبنیبر انتق//ال آب کارون به اصفهان برای مصرفهای صنعتی را نخواهی//م داد. ب//ه عبارت//ی، دیدگاهه//ای قومیتی و محل//ی نی//ز در بحث انتقال آب وج//ود دارد. این در حالی است که نیکزادیپناه، نماینده بم معتقد است که حکمرانی آب در دست دولت است و نباید دیدگاههای قومی یا منطقهای بر آن حاکم شود تا جایی که شهری در بیآبی بسوزد و شهری دیگر برخوردار باشد. با این ح//ال در تامین آب برای صنایع به ویژه ش//هرکهای صنعتی موض//وع مدیریت مص//رف و جایگزینی منابع دیگر در کنار بس//ترهای تامی//ن آب فعلی مهم به نظر میرس//د. اگر شرایطی ایجاد ش//ود که صنایع کمآببر بیشتر در اولویت ایجاد قرار بگیرند بهتر است. همچنین استفاده از پس//اب فاضالب و تصفیه آن برای تزریق به بخش مصرفی صنایع یکی دیگر از روشهای تامین آب در بخش صنعت است.

‹مصرف‹آب ‹

نکته دیگر اینکه صنایع کوچک و متوس//ط کمتر از ۰۵ مترمکعب در روز آب مصرف میکنند. هرچند این رقم در نگاه نخس//ت نس//بت به صنایع بزرگ اندک به نظر میرس//د اما با درنظر داشتن حدود ۷۸ هزار واحد صنعتی کوچک و متوس//ط در کشور، حجم بسیاری از آب الزم است. البته سهم آب بخش صنعت که در حدود ۷/۱ درصد کل آب مصرفی اس//ت تا سال ۴۰۴۱ به ۵ درصد افزایش مییابد، در حالی که اکنون بیشترین آب مصرفی در بخش کش//اورزی گزارش شده، کارشناسان معتقدند اختص//اص این میزان آب به صنعت و نظارت بر مص//رف آب در بخش کش//اورزی از طریق مکانیزه کردن آن، میتواند ۰۱ برابر فرصت ش//غلی ایجاد کند. در این میان «صنایع مواد غذایی و آشامیدنی»، «تولید کاغ//ذ و محص//والت کاغ//ذی»، «صنای//ع تولید زغال کک-پاالیش//گاههای نفت و س//وختهای هستهای»، «صنایع تولید مواد و محصوالت ش//یمیایی» و «تولید فل//زات اساس//ی» پرمص//رف در مصرف آب ش//ناخته ش//دهاند. بیش//ترین میزان مصرف مرب//وط به صنایع تولید مواد و محصوالت ش//یمیایی است که ۰۴ درصد از آب مصرف//ی بخ//ش صنع//ت را به خ//ود اختصاص میدهد. گ//روه صنایع مواد غذایی و آش//امیدنی رتبه دوم مصرف آب صنعت را ب//ه خود اختصاص میدهد. تولید فلزات اساس//ی س//ومین صنعت آببر کش//ور به شمار میرود.

از ای//نرو باید با نگاه آمایش//ی و مدیریت مصرف به نحوی زمینهس//ازی ش//ود که بتوان بر بح//ران بیآبی فائق آمد تا کار به اضطرار نکش//د و پروژههای سنگینی همچون انتقال آب نیز نیاز نباشد.

حبیباهلل نیکزادیپناه: بخش صنعتی باید در محلی فعالیت کند که آب وجود داشته باشد

محمدجواد بگی: انتقال آب در شهرکهای صنعتی هزینههای تولید را

باال میبرد

صفیه رضایی صنایع کوچک

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.