نگاهی به تالشهای خلیلارجمند در بخش

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

کارخان/ه ارج در ط/ول 3 دهه یک/ی از صنای/ع مش/هور ایران در تولی/د ل/وازم خانگ/ی ب/ود. ای/ن کارخان/ه ب/ه س/اخت دهها کاالی ب/ادوام پرداخ/ت. ارج از جهت کیفیت تا اوایل س/الهای 06، در بی/ن واحده/ای صنعت/ی ایران ش/هرت ویژهای داش/ت. 3 ب/رادر مهندس که تحصیلک/رده امریکا و اروپا بودند نقش بس/زایی در پیش/برد فعالیته/ای صنعتی ایران در طول 40 س/ال )1316-1357( داش/تند. از نظ/ر مهن/دس ب/ازرگان، مرحوم خلیل ارجمند، فعال و مولد ثروت بود ولی هرگز در بند جاه و مال نبود. خودخواهی را کنار گذاش/ته و طالب خیر و س/عادت برای عموم مردم و میهن خویش بود.

او در خان//وادهای اداری پ//رورش یافت. مادرش، قدس//یه و پدرش، رحیم ارجمند نام داش//تند. رحیم ارجمند از مدیران برجسته دولتی بود که تا سطح معاونت وزارت پست و تلگراف ارتق//ا یافت. فرزندش//ان خلیل پس از پایان دوره دبیرس//تان همزمان ب//ا مهندس بازرگان در بورس اعزام دانش//جویان به فرانس//ه پذیرفته ش//د. او پس از اتمام تحصیل در فرانس//ه و یکسال کارآموزی در سال ۵۱۳۱خ به ایران بازگشت.

در نخس//تین مراحل فعالیتش ش//روع بهکار مستقل کرد و س//راغ خدمات دولتی نرفت. توانایی بدن//ی و فکری و قریحه سرشار، او را آماده کارهای بزرگ و مستقل کرد. مقاطعهکاری س//اختمان راهآه//ن، یک//ی از فعالیتهای او ب//ود. مهندس ارجمن//د، فردی نبود که در یک جای ثابت خود را مش//غول کند. بهتنهایی اقدام به تهیه ماش//ینآالت مکانیک و آهنگری کرد. در سال 6۱۳۱ کارگاه ارج را نزدیک میدان دروازه قزوین در تهران تاسیس کرد و به تدریج آن را به ۳ تا 6 مغازه وسعت داد. پس از مدتی محل فعالیت خود را به خیابان ش//وش (در جنوبشرقی تهران) انتقال داد. نخستین کار ارجمند، ساختن در و پنجره و نردههای فلزی بود. وی پیشنهادی برای کارهای فلزی انبار قماش به اداره س//اختمان بانک ملی داد؛ این اداره از یک مهندس اروپایی درب//اره ارجمند نظرخواهی کرد؛ وی ارجمند را جوانی باهوش ولی بیتجربه و فاقد وس//ایل معرفی کرد. بانک ملی در مهر 7۱۳۱ تصمیم گرفت گلخانهای درست کند. نخستین تجربه ارجمند در این زمینه، شاهکار تناسب و زیبایی، سبکی، ارزانی و استحکام بود.

پس از آن، کارخانه ارج به یک ش//عبه برای تامین نیازهای بانک ملی و ارجمند به مهندس و حالل مش//کالت این اداره تبدیل شد. کارخانه ارج، بزرگترین طاق نصرت را برای مراسم عروس//ی محمدرضا پهلوی ولیعهد س//اخت. این طاق نصرت در مح//ل ورودی بانک ملی نصب ش//ده بود. کارخانه او اقدام به س//اخت پنجرههای فلزی گردان و س//ردرهای مشبک در ش//هرهای اهواز، گرگان، اصفهان و ش//یراز کرد. درهای فلزی س//اختمان بیمه و تعاونی مصرف کارکنان ش//رکت را نیز در همین س//الها ساخت. تهیه س//یم دینام و الستیک اتومبیل از دیگر تولیدات کارخانه ارج بود. اینکار در س//الهای اشغال ای//ران در جنگ جهانی دوم انجام ش//د آن هم در ش//رایطی که با گرانی الس//تیک و احتیاج عموم//ی، انجام آن محال به نظر میرس//ید ام//ا کارخان//ه ارج در انج//ام آن توفیق یافت. ماش//ینهای جوش//کاری، توربین آبی برای آسیاب و دستگاه مولد برقدهی نیز از دیگر تولیدات آن بود.

منبع: کتاب سرگذشت 50 کنشگر اقتصادی ایران

صنعت(بخش

نخست) حامد شایگان

صنعت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.