ابهام در تامین مالی، مانع تحقق اقتصاد مقاومتی

گزارش‹«گسترش‹صنعت»‹از‹روند‹اجرای‹برنامه‹‹های‹اقتصادی‹کشور

Sanat Newspaper - - صنعت و اقتصاد -

مرک//ز پژوهشه//ای مجلس ش//ورای اسالمی در آخری//ن پژوهشهای خ//ود در زمین//ه ارزیابی ۲۱برنام//ه مل//ی اقتصاد مقاومت//ی دول//ت در س//ال ۵۹۳۱ به بررس//ی برنامههای مصوب وزارت صنعت، مع//دن و تجارت و همس//ویی آنها با اهداف اقتص//اد مقاومت//ی پرداخت//ه اس//ت.وزارت صنعت، مع//دن و تجارت در س//ال ‪۵ ۵۹،‬ برنام//ه محوری را در راس//تای اقتصاد مقاومتی مصوب و اجرایی کرده اس//ت. براساس این گزارش برنامههای این وزارتخانه قابل دفاع ب//وده و تنها در بخش تامین مالی طرحها ضعفهایی دی//ده میش//ود.صنعتگران نیز بر همین عقیدهان//د که برنامههای اقتص//اد مقاومتی در حوزه صنع//ت و معدن از ق//وت کافی برخ//وردار بوده و با وج//ود عملکرد قابل قب//ول در وزارت صنعت، معدن وتجارت به دلیل ضعف در هماهنگی و عزم در اجرای برنامهها از سوی دس//تگاههای دیگر همچون وزارت تع//اون، کار و رفاه اجتماع//ی و وزارت امور اقتصادی و دارایی بازخورد اج//رای این برنامهها چندان موفق نبوده است.

‹رونق‹تولی/د‹و‹فعال‹کردن‹۰۰۵۷‹واحد‹ ‹ صنعتی‹مشک ‹لدار

مرک//ز پژوهشهای مجلس ش//ورای اس//المی در گ//زارش خود درب//اره این مصوبه آورده اس//ت: «با توجه به رکود حاکم بر بخش تولید در سالهای اخیر و منفی ش//دن نرخ رشد بخش صنعت و معدن و بهوی//ژه تعطیلی و نیمهفعال شدن واحدهای تولیدی و رسیدن تولید به س//طح حدود ۰۳ درصد ظرفیت که اغلب ناش//ی از نبود سرمایه در گردش و مش//کالت مال//ی بوده اس//ت به نظر میرس//د موضوع رونق تولید در س//طح ۰۰۵۷ واحد تولیدی دارای مش//کل که شامل واحدهای تعطیل یا نیمهفعال میش//ود حائز اهمیت بوده و در راس//تای تحقق اقتصاد مقاومتی قابل دفاع است».

‹ارتق/ای‹ رقابت‹پذی/ری‹ واحده/ای‹ ‹ کوچک‹و‹متوسط‹با‹هدف‹افزایش‹صادرات

پژوهش//گران مرکز پژوهشهای مجلس ش//ورای اس//المی معتقدند میزان صادرات مستقیم در صنایع کوچک و متوسط چندان معنادار نیست، زیرا بیشتر محص//والت این صنایع با نگاه به ب//ازار داخلی تولید میش//ود و به دالیل متعددی ازجمله کیفیت پایین، قیمت باال و س//طح فناوری پایین، ق//درت رقابت با کاالهای مش//ابه خارجی را ندارد. از س//ویی تولیدات واحدهای کوچک و متوس//ط اغلب در قالب کاالهای واس//طهای در اختیار واحدهای ب//زرگ قرار میگیرد و پ//س از ط//ی فرآیندهای الزم ب//ه کاالهای نهایی تبدیل و س//پس صادر میشوند که اگر هدف ارتقای رقابتپذیری واحدهای کوچک و متوس//ط به منظور افزایش صادرات مس//تقیم باشد الزم است با تقویت شبکهها و شکلگیری کنسرسیومها بین این واحدها امکان دس//تیابی به هدف یادش//ده فراهم ش//ود. در واحده//ای کوچک و متوس//ط تولیدکننده کاالهای نهایی نیز تقویت تش//کلها و همافزایی میان فعاالن اقتصادی این واحدها میتواند به بهبود رقابتپذیری و افزای//ش صادرات کمک کن//د. بنابراین، این هدف تنها با حمایت مالی قابل دس//تیابی نبوده و ضرورت دارد با حمایته//ای نرمافزاری ازقبیل بسترس//ازی در شکلگیری ش//رکتهای کارآمد و صادراتمحور، بهبود کیفیت و ارتقای استاندارد محصوالت، تقویت نشانسازی ...و راههای تحقق این هدف مهیا شود.

‹تکمی/ل‹طر ‹حه/ای‹صنعت/ی‹با‹پیش/رفت‹ ‹ فیزیکی‹باالی‹۰۶درصد

س//ومین برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز از نگاه مرکز پژوهشهای مجلس ش//ورای اس//المی میتواند قابل دفاع باش//د به ش//رط آنکه منابع مالی آن به خوبی تامین ش//ود. در این گزارش آمده است؛ «گزین//ش طرحهای با پیش//رفت فیزیکی باالی ۰۶ درصد و تکمیل طرحهای نیمهتمام ملی و دس//تیابی س//ریع به تولیدات این واحدها و جلوگیری از خواب س//رمایهها در راس//تای افزای//ش بهرهوری س//رمایه میتواند کمک مناس//بی در شرایط رکودی حاکم بر تولید باشد.»

‹مدیری/ت‹هدفمند‹واردات‹در‹راس/تای‹ ‹ حفظ‹تراز‹تجاری‹مثبت‹

در بخ//ش حفظ تراز تج//اری مثب//ت مالحظاتی در اقتص//اد مقاومت//ی وج//ود دارد که براس//اس آن پژوهش//گران مرک//ز پژوهشه//ای مجلس ش//ورای اس//المی معتقدن//د؛ «تراز هی//چگاه به ط//ور مطلق نمیتواند برای یک کش//ور ایدهآل باشد. مثبت شدن تراز تجاری ایران در ش//رایط فعل//ی به دلیل کاهش ارزش صادرات و واردات به طور همزمان است اما رش//د کاهش واردات بیشتر از ص//ادرات بوده و این ب//ه معنای کوچک شدن حجم تجارت خارجی ایران نسبت به س//الهای گذشته است.درحالحاضر ح//دود ۷۸ درصد واردات ایران ش//امل مواد اولیه، واس//طه و سرمایهای است و ب//ه عبارت دیگر بخ//ش مصرفی آن کم اس//ت و به معنای آن اس//ت که اقتصاد ای//ران تا حد زیادی به واردات این اقالم وابسته اس//ت. یعنی اگر بخواهیم برخی محصوالت را در داخل کش//ور تولید کنیم، ناگزیریم برای آنها واردات انجام دهیم.بنابراین به نظر میرسد پروژه معرفیش//ده تنها در صورتی که مالحظه گفته شده را مورد توجه قرار دهد، میتواند در راستای رفع چالشه//ای تجارت خارجی ای//ران در حوزه اقتصاد مقاومتی ارزیابی شود.»

‹افزای/ش‹ ۰۱‹ میلی/ارد‹ دالری‹ ص/ادرات‹ ‹ غیرنفتی‹در‹سال‹۵۹

تن//وع درآمدهای صادراتی کش//ور، یکی از راههای مقاومسازی اقتصاد و در راستای اهداف سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی(بندهای ‪۳۱ ۱۱،‬ و ۵۱) اس//ت. آمارها نش//ان میدهد به طور متوس//ط در سالهای اخیر میعانات گازی و محصوالت پتروش//یمی از کل صادرات سهمی حدود ۰۶ درصد را به خود اختصاص دادهان//د که با احتس//اب نفت این رقم به بیش از ۰۸ درصد خواهد رسید. در زمینه تحقق افزایش صادرات کاال و خدمات غیرنفتی به میزان ۰۱ میلیارد دالر در س//ال ۵۹۳۱ نسبت به س//ال ۴۹۳۱ نیز در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس آمده اس//ت؛ «اگر صادرات را ش//امل میعانات گازی و محصوالت پتروش//یمی و سایر کاالها که شامل کاالهای با ارزش افزوده پایین ازجمله سنگآهن ...و میشود در نظر بگیریم چندان دور از ذهن نیس//ت که با توجه به روند صعودی نرخ ارز در کن//ار عوامل دیگر ازجمل//ه زمزمه تک نرخی ش//دن ن//رخ ارز ...و انگیزه صادرات و ب//ه تبع میزان ص//ادرات در س//ال ۵۹۳۱ افزایش یابد ام//ا اگر رقم واقعی صادرات کش//ور که فقط شامل سایر کاالها به اس//تثنای کاالهای با ارزش اف//زوده پایین و میعانات گازی و محصوالت پتروش//یمی میش//ود را در نظر بگیریم، رس//یدن به عدد ۰۱ میلیارد دالر افزایش در س//الجاری نسبت به سال گذش//ته چندان محتمل نیست.»

‹ابهام‹در‹تامین‹منابع‹مالی‹اجرای‹برنامه‹ ‹

مرک//ز پژوهشه//ای مجل//س ش//ورای اس//المی مهمترین مان//ع تحقق برنامههای اقتص//اد مقاومتی را ابهام در منابع مال//ی میداند. بنابر این گزارش به دلیل محدود بودن منابع داخلی دستگاههای مجری و نیز به دلیل آنکه عمده این پروژهها باید بهوس//یله سازمانهای توسعهای مانند ایدرو، ایمیدرو و سازمان صنای//ع کوچ//ک و ش//هرکهای صنعت//ی اجرایی و عملیات//ی ش//ود به نظر میرس//د توان کارشناس//ی ب//رای اجرا وج//ود دارد ام//ا تامین مناب//ع مالی در چارچ//وب اعتبارات، وظای//ف و اختیارات دس//تگاه مجری مبهم اس//ت. زیرا با اجرای سیاستهای کلی اصل چهلوچهارم قانون اساس//ی و واگذاری بیش//تر واحدهای سودده این سازمانهای توسعهای در عمل منابع مالی داخلی این س//ازمانها تحلیل رفته و تنها راه، اس//تفاده از سیستم بانکی و صندوق توسعه ملی است که این امر نیازمند تدابیر کارشناسی الزم است. همچنین با توجه ب//ه آثار اجرای برجام و باقی بودن مش//کالت پس از اجرا به نظر میرس//د اس//تفاده از س//رمایهگذاری خارجی در قالب س//رمایهگذاری مش//ترک چندان جایگاهی پیدا نخواهد کرد.

‹ارزیاب/ی‹بخ/ش‹خصوصی‹از‹ ‹ عملکرد‹دولت‹

بی//ژن پناهیزاده، دبی//ر کارگروه ویژه اقتص//اد مقاومت//ی بخ//ش خصوصی در گفتوگو با گس//ترش صنعت در ارزیابی برنامهه//ای مص//وب اقتص//اد مقاومتی وزارت صنع//ت، مع//دن و تجارت گفت: طرح رونق تولید بس//یار مناسب است به شرط آنکه ب//ه طور م//داوم و پایدار اجرا ش//ود. صنعت همچون ی//ک موجود زنده اس//ت و اجرای چنی//ن طرحهایی ب//ه صورت مقطعی به آن کم//ک نخواهد کرد. عالوه بر این، این طرح باید در تمام س//طوح اجرایی شود. متاسفانه معادن از این تسهیالت محروم ماندهاند.

پناه//یزاده ب//ا بی//ان اینک//ه در ط//رح ارتق//ای رقابتپذیری باید بهینهسازی تولید مدنظر قرار گیرد، گفت: با ماش//ینآالت مس//تهلک نمیتوان بهرهوری تولید را ارتقا داد. در این راس//تا باید تس//هیالت کم بهره با س//ود حداقل ۸ درصد به تولیدکنندگان اعطا ش//ود تا اقدام به نوس//ازی ماش//ینآالت و تجهیزات کنند. با نوسازی ماشینآالت مصرف انرژی کاهش و کیفیت محصوالت افزایش پیدا میکند. ازسوی دیگر برای ارتقای رقابتپذیری توجه به آموزش و بازاریابی ضروری است.

‹چال/ش‹اصل/ی؛‹هم/کاری‹نکردن‹س/ایر‹ ‹ دستگا ‹هها

دبیر کارگروه ویژه اقتصاد مقاومتی بخش خصوصی با بیان اینکه عملکرد وزارت صنعت، معدن و تجارت در اجرای برنامهها نمره قابل قبولی دریافت میکند، افزود: وزارت صنعت، مع//دن و تجارت با وجود آنکه اب//زار چندانی نداش//ته ام//ا در پیگی//ری برنامههای اقتصاد مقاومتی عملکرد قابل قبولی داش//ته اس//ت. مش//کل اصلی در ضعف برنامههای اقتصاد مقاومتی ناهماهنگ//ی و ضعف عملکرد در دس//تگاههای دیگر اس//ت. مش//کل اصلی تولید امروز در وزارت صنعت، مع//دن و تجارت نیس//ت بلکه موانع تولی//د باید در وزارت ام//ور اقتصادی و دارای//ی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیگیری شود.

وی اف//زود: دلیل آنکه تزریق تس//هیالت ۶۱ هزار میلی//اردی بر وضعیت صنایع تاثیر چندانی نداش//ته به عملکرد بانکها و نحوه تخصیص منابع برمیگردد بنابراین برنامهریزیها از قوت باالیی برخوردار اس//ت ام//ا دس//تگاههای زیرمجموعه بهخوب//ی به آن عمل نمیکنند. وی ب//ا بیان اینکه دولت با وجود کمبود منابع پیش//رفتهای خوبی در طرحه//ای نیمهتمام دولتی داش//ته افزود: اغلب طرحه//ای نیمهتمام در صنای//ع مربوط ب//ه بخش خصوصی اس//ت و در این بخش با مشکل مواجه است.

دبیر کارگروه ویژه اقتصاد مقاومتی بخش خصوصی با اش//اره به برنامه حفط تراز تجاری مثبت و افزایش ص//ادرات غیرنفت//ی اظهارکرد: دول//ت در این بخش موفق بوده و توانس//ته تراز تجاری را مثبت نگه دارد اما باید توجه داش//ت که سهم صادرات غیرنفتی باید افزایش پیدا کن//د. حفظ تراز تجاری مثبت از طریق نف//ت مزایای صادرات را به معن//ای واقعی به اقتصاد وارد نخواه//د کرد. در این بخش رایزنان اقتصادی در تعیین تعرفههای مناسب نقش زیادی دارند.

‹پراکندگی‹در‹برنامه‹ریزی‹طر ‹حها ‹

مهدی پورقاضی، رییس کمیس//یون صنای//ع ات//اق بازرگانی ای//ران نیز در گفتوگو با گس//ترش صنع//ت درباره موفقی//ت دولت در اج//رای برنامههای اقتصاد مقاومتی گفت: محورهای اصلی برنامههای تدوینشده در بخش صنعت همچ//ون زنجیر ب//ه یکدیگ//ر مرتبط هس//تند به همین دلیل ب//ا طرحهای پراکنده نمیت//وان موفقی//ت چندانی داشت. دولت باید اس//تراتژی مناسبی ب//رای تحق//ق رقابتپذی//ری، رون//ق، ص//ادرات و تکمیل طرحهای نیمهتم//ام تدوین کند ت//ا با پیادهس//ازی آن تمام این امور محقق ش//ود. با تزریق منابع مقطعی نمیتوان رش//د پایدار در صنایع ایجاد کرد.

وی ب//ا بیان اینکه مهمتری//ن چالش صنعت ضعف در رقابتپذیری اس//ت، گفت: رون//ق تولید، افزایش صادرات غیرنفتی، حفظ تراز تجاری مثبت و تکمیل طرحه//ای نیمهتم//ام در گرو ارتق//ای رقابتپذیری اس//ت. دولت نیز در این محور نتوانس//ته کار چندان چشمگیری انجام دهد درنتیجه برنامههای دیگر نیز تحت تاثی//ر همین امر قرار گرفتهاند. وی با اش//اره به اینکه دولت برای تدوی//ن برنامه اقتصاد مقاومتی باید آسیبشناس//ی کند اظهارک//رد: صنایع در چند ده//ه اخیر تنه//ا به دنبال کس//ب امتیاز ب//وده و از ارتقای بهرهوری غافل ماندن//د. باید فرهنگ تولید و برنامههای حمایتی به سمت ارتقای بهرهوری حرکت کند.

بنابر ای//ن گ//زارش، برنامههای اقتص//اد مقاومتی دول//ت در بخش صنعت و معدن از نظر همس//ویی با سیاستهای اقتصاد مقاومتی از قوت باالیی برخوردار و برنامههای ارائهشده قابل دفاع است اما آنچه اجرای آنها را در عم//ل تحتتاثیر قرار میدهد تامین منابع مالی برای اجرای برنامههای اقتصاد مقاومتی اس//ت که دولت باید به طور دقیق ضمن تعیین سهم هریک از دس//تگاهها به تامین منابع اقدام و تمام دستگاهها را نیز ملزم به همکاری در جهت تحقق برنامهها کند.

بیژن پناهیزاده: مشکل اصلی در ضعف

برنامههای اقتصاد مقاومتی ناهماهنگی و ضعف عملکرد در دستگاههای

دیگر است

مهدی پورقاضی: رونق تولید، افزایش

صادرات غیرنفتی، حفظ تراز تجاری مثبت

و تکمیل طرحهای نیمهتمام در گرو ارتقای

رقابتپذیری است

سیدمحمدحسن سیدزاده

صنعت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.