نگاهی به تالشهای خلیلارجمند در بخش

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

کارخان/ه ارج در ط/ول 3 دهه یکی از صنایع مش/هور ایران در تولید لوازم خانگی بود. این کارخانه به س/اخت دهه/ا کاالی بادوام پرداخت. ارج از جهت کیفیت تا اوایل س/الهای 06، در بی/ن واحده/ای صنعتی ایران ش/هرت ویژهای داشت. 3 برادر مهندس که تحصیلکرده امریکا و اروپ/ا بودند نقش بس/زایی در پیش/برد فعالیتهای صنعتی ایران در طول 40 سال )1316-1357( داشتند. از نظر مهندس بازرگان، مرحوم خلیل ارجمند، فعال و مولد ثروت بود ولی هرگ/ز در بند جاه و مال نبود. خودخواهی را کنار گذاش/ته و طالب خیر و سعادت برای عموم مردم و میهن خویش بود.

تولید مب//ل و صندلیهای آمفیتئاتر و کالسهای دانش//گاه نیز به وی س//پرده شد. همچنین دو دس//تگاه تلمبه انتقال آب گرم برای گرمایش مرکزی بانکهای ملی ش//عبه انزلی و گرگان ساخت. دستگاه تهویه و شوفاژ نیز برای گرمایش مدارس درست کرد؛ به دنبال آن اقدام به نصب سیستم گرمایش و تهویه مطبوع بیمارستان فارابی کرد.

با اش//غال کشور (شهریور ۰۲3۱) راههای تجاری محدود شد. همین مس//ئله باعث گس//ترش فعالیت ارج ش//د و تقاضا برای خدمات و تولیدات وی بهش//دت افزایش یاف//ت؛ کارگاه و دفتر ب//رای فعالیت وی کاف//ی نبود. در همین زمان ش//ریک و مدیر دقیقی به نام مهندس اکبری به ارج آمد. ارجمند در اردیبهشت ۱۲3۱ نواحی ش//رق ته//ران و بیرون دروازه خراس//ان کارخانه بزرگی تاسیس کرد. اس//اس صنعت موتور برق، تولید سیمهای نازک و عایقدار بود. وی برای نخستینبار، سیمهای مسی قطور را به سیمهای نازک تبدیل کرد. برای اینکار از خراسان، کرمیت میآورد و سیمهای نازک را از طریق ماشین مفتولسازی تولید میک//رد. او پس از چند ماه مطالعه روش//ی برای عایقدار کردن س//یمها پیدا کرد. س//رانجام س//یمهای عایقدار نازکی به بازار آم//د که برای هزاران موتور، کارخانه و دینامهای وس//ایل نقلیه بهکار میرفت. وی همین س//یمها را در دس//تگاه ترانسفورماتور جوش//کاری بهکار میبرد. بزرگترین ش//اهکار صنعتی ارجمند، س//اخت مجموعه تلمبهه//ای الکتریک بود ک//ه ۰۰۱درصد در کارخانه وی تولید میشد. الستیک اتومبیل از دیگر وسایلی بود که وی دو س//ال روی آن کار کرد اما عمرش مهلت بهرهبرداری از آن را نداد. س//رانجام در ۰3 مهر 3۲3۱ به قصد سرکشی وارد چاه آبی ش//د که به دستور وی در نزدیکی کارخانه برای احداث یک رختشویخانه عمومی حفر کرده بودند. هنگام ورود به چاه، بندهای کابل دس//تگاه باالبر در محل اتصال به جعبه پاره شد و ارجمند به عمق ۶3 متری س//قوط کرد درحالی که هنوز جوانی ۴3 ساله بود.

به مناسبت درگذش//ت وی، کانون مهندسان ایران به ریاست غالمعلی فریور در ۹ آبان جلسهای تشکیل داد و مهندس بازرگان در آن به سخنرانی پرداخت. از نظر مهندس بازرگان، شخصیت ارجمند نشانهای از آثار قدرت احسنالخالقین بود که خداوند با خلقت او بهترین آفرینندگان خود را به نمایش گذاشت:

ارجمن//د اگرچه فعال و مولد ثروت بود ولی در بند جاه و مال نبود. خودخواهی را کنار گذاشته، خیر عموم و سعادت میهن را طلب میکرد. در کارخانه با کارگران در نهایت جوانمردی رفتار میکرد. در دانشکده فنی تهران و کانون مهندسان در سخاوت و بلندهمتی بر همه، پیشدستی میکرد. دوستی باوفا و همکاری باصفا بود. با وجود همه تواناییها تکبر و خودس//تایی نداشت و در بند تظاهر و تبلیغ نبود. وی مرد عمل و آینه اخالق بود. وی در عمر ۵3 س//اله خود برابر ۰۵3 س//ال عم//ر، کار و خدمت به خلق خدا کرد.

منبع: کتاب سرگذشت 50 کنشگر اقتصادی ایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.