نگاهی به تالشهای خلیلارجمند در بخش

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

کارخان/ه ارج در ط/ول 3 دهه یکی از صنایع مش/هور ایران در تولید لوازم خانگی بود. این کارخانه به س/اخت دهه/ا کاالی بادوام پرداخت. ارج از جهت کیفیت تا اوایل س/الهای 06، در بی/ن واحده/ای صنعتی ایران ش/هرت ویژهای داشت. 3 برادر مهندس که تحصیلکرده امریکا و اروپ/ا بودند نقش بس/زایی در پیش/برد فعالیتهای صنعتی ایران در طول 40 سال )1316-1357( داشتند. از نظر مهندس بازرگان، مرحوم خلیل ارجمند، فعال و مولد ثروت بود ولی هرگ/ز در بند جاه و مال نبود. خودخواهی را کنار گذاش/ته و طالب خیر و سعادت برای عموم مردم و میهن خویش بود.

ارجمند قبل از مرگش وصیت کرده بود، مبلغ صد هزار ریال در اختی//ار مهن//دس ریاضی (رییس وقت دانش//کده فنی) قرار دهند تا از آن برای امور تعاونی دانش//جویان استفاده شود. این مبلغ در سال ۱۵۳۱ به ۳ میلیون ریال رسید.

با وجود اینکه کارخانه ارج در س//ال ۶۱۳۱ پایهگذاری ش//د، فوت خلیل ارجمند در طول ۰۱ س//ال اثر منفی در توسعه این واحد داشت؛ در این مدت پدر و همسرش مسئولیت اداره آن را برعهده داشتند و دو برادر وی مشغول تحصیل بودند. برادرش، مهندس اس//کندر ارجمند (متولد ۳۰۳۱ خورش//یدی) پس از اخذ مدرک مهندس//ی از دانش//گاه فنی تهران به امریکا رفت و در زمینه سیس//تم گرمایش مرکزی و تهویه مطبوع در یکی از دانش//گاههای دولتی آنجا ادامه تحصیل داد. پس از بازگشت به ایران، مدیریت کارخانه ارج را به عهده گرفت. کارخانه در سال ۷۳۳۱ ب//ا مدیریت او و برادر دیگرش، س//یاوش ارجمند اداره میش//د. کارخانه در این سال با همکاری ۳ کارشناس فرانسوی و سوئدی، ۰۴مهندس و کارمند و ۰۰۶ کارگر فنی اداره میشد. در س//ال ۷۳۳۱ مساحت آن یک هکتار بود و ۰۱ سالن بزرگ، کارگاههای آن را تش//کیل میداد. این کارخانه اقدام به ساخت س//قف فلزی برای ساختمان تربیت بدنی پارک شهر کرد. ابعاد این ساختمان ۳۰۶ متر در ۸۳ متر بود.

کارخانه در این س//ال ۰۰۸ تن آهن را ب//ه ابزارهای مختلف تبدی//ل کرد و برای ارائه خدمات فنی در زمینه تلمبههای برقی و برخی محصوالت صنعتی اقدام به تاسیس مرکز فنی تعمیرات ک//رد. بعدها نیز کارخان//های برای نصب سیس//تمهای مرکزی س//اخت. همچنین سرمایهگذاری در کارخانه آلومتک و ساخت ان//واع پروفیل آلومینیوم و کابله//ای آلومینیومی در قزوین به توس//عه واحدهای صنعت//ی خود پرداخت. وی تا س//ال ۷۵۳۱ عالوهب//ر اداره کارخان//ه و فعالیتهای صنعتی در دانش//گاه نیز تدریس میکرد. تعدادی از فعاالن اقتصادی، واحدهای صنعتی وابسته به ارجمند را یکی از مدرنترین و علمیترین بنگاههای تولیدی ایران در پیش از انقالب توصیف کردهاند.

مهندس س//یاوش ارجمند (متولد ۷۰۳۱) تحصیالتش را در دبستان خرد، دبیرس//تان شرف و دانشکده فنی دانشگاه تهران با رتبه اول به پایان رس//اند. سپس در رشته برق دانشگاه مونیخ ادامه تحصیل داد. پس از پایان تحصیالت مدتی در کارخانههای انگلی//س و زیمنس آلمان به تکمیل معلوم//ات عملی و نظری خود پرداخت و از سال ۴۳۳۱خ، مدیریت ارج را برعهده گرفت. او به زبان انگلیسی و آلمانی تسلط کامل داشت.

ای//ن کارخانه در دهه ۰۴ ب//ه کیلومتر ۵ جاده مخصوص کرج انتقال یافت و در س//ال ۲۵۳۱ در بورس پذیرفته ش//د. ظرفیت بهرهبرداری آن در اواخر اردیبهشت ۴۵۳۱ به ۰۰۱۴۵۴ دستگاه از انواع لوازمخانگی رس//ید. این ش//رکت افزونبر ۰۰۳۲ پرسنل داشت و سرمایه آن ۰۵۵ میلیون ریال در اوایل دهه ۰۵ بود. کل کارگران مشغول در واحدهای صنعتی ارجمند ۵ هزار نفر بودند.

منبع: کتاب سرگذشت 50 کنشگر اقتصادی ایران

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.