ﻧﮕﺎﻫﻰ ﺑﻪ ﺗﻼﺵ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ

Sanat Newspaper - - ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﭘﮋﻭﻫﺶ -

ﺩﺭ ﻣﻴـﺎﻥ ﻛﺎﺭﮔـﺰﺍﺭﺍﻥ ﺑﺨـﺶ ﻋﻤﻮﻣـﻰ، ﺑﺮﺧـﻰ ﺍﺷـﺨﺎﺹ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻰ ﺩﺭ ﭘﻴﺸـﺒﺮﺩ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫﺎﻯ ﻋﻤﺮﺍﻧـﻰ ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭﻯ ﺍﻗﺘﺼـﺎﺩﻯ ﺑﺎ ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻧﺪ. ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻣﺜﺒـﺖ ﻳـﺎ ﻣﻨﻔـﻰ ﺩﺭﺑـﺎﺭﻩ ﻧﺤـﻮﻩ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺪﻳﺮﺍﻥ ﺳـﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺩﺭ ﺩﻫـﻪ 03، ﺟﺎﻳﮕﺎﻩ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺣﺎﺋـﺰ ﺍﻫﻤﻴـﺖ ﺑﺴـﻴﺎﺭ ﺍﺳـﺖ. ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺩﻭﺭﻩ ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘـﺶ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺑﻪ 37 ﺳـﺎﻝ )ﺳـﺎﻝﻫﺎﻯ 1300 ﺗﺎ (1337 ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﻣﺎﻟـﻰ ﻭ ﺩﻭﻟﺘﻰ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑﺎﻧﻚ ﺷﺎﻫﻨﺸـﺎﻫﻰ، ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺩﺍﺭﺍﻳﻰ، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻰ ﻭ ﺳـﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﻛﺎﺭ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺑﻪ 19 ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﻣﻮﺳﺴـﺎﻥ ﻭ ﻣﺪﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎﻧﻚ ﺧﺼﻮﺻﻰ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺍﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰﻫﺎ ﺑﻮﺩ.

ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ، ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ )ﺍﺑﺘﻬﺎﺝﺍﻟﻤﻠﻚ ﺭﺷﺘﻰ( ﺩﺭ 8 ﺁﺫﺭ ﺥ1278 29) ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ (1899 ﺩﺭ ﺭﺷﺖ ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎ ﺁﻣﺪ. ﭘﺪﺭﺵ، ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺍﻟﻤﻠﻚ ﺍﻫﻞ ﺩﻩ ﮔﺮﻛﺎﻥ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﻜﻰ ﺗﻔﺮﺵ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ ﮔﻴﻼﻥ ﺍﻣﻼﻛﻰ ﺑــﺮﺍﻯ ﺧــﻮﺩ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﺮﺩﻩ ﺑــﻮﺩ. ﻣﺎﺩﺭﺵ، ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍﻫﻞ ﺭﺷــﺖ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﻭ ﻧﻴﺰ ﺍﻣﻼﻛﻰ ﺩﺭ ﻓﻮﻣﻦ ﻭ ﺷﻔﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ. ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﻳﻰ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳــﻪ ﺭﺷــﺪﻳﻪ ﺭﺷﺖ ﺳﭙﺮﻯ ﻛﺮﺩ؛ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ، ﻏﻼﻣﺤﺴــﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳــﻪ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ. ﻭﻯ ﺩﺭ 12 ﺳــﺎﻟﮕﻰ )ﺳﺎﻝ (ﻡ1912/ﺥ1291 ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ، ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺎ ﻛﺸﺘﻰ ﺍﺯ ﺑﻨﺪﺭ ﺍﻧﺰﻟﻰ ﺑﻪ ﺑﺎﺩﻛﻮﺑﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠــﺎ ﺑــﺎ ﻗﻄﺎﺭ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﻳﺲ ﺭﻓﺖ. ﻭﻗﺘﻰ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﻳﺲ ﺭﺳــﻴﺪﻧﺪ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺭ ﻳﻚ ﭘﺎﻧﺴــﻴﻮﻥ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﻜﻰ ﭘﺎﺭﻙ ﻟﻮﻛﺰﺍﻣﺒﻮﺭگ ﺑﻪ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴــﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪﻧﺪ؛ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻣﻮﻧﺘﻴﻦ ﺭﻓﺘﻨﺪ. ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺳــﺎﻝ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﭘﺎﺭﻳﺲ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﺞ ﭘﺮﻭﺗﺴــﺘﺎﻥ ﺳــﻮﺭﻳﻪ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﺕ – ﻛﻪ ﻣﺪﺭﺳــﻪ ﺍﺑﺘﺪﺍﻳﻰ ﺑﻮﺩ – ﺭﻓﺘﻨﺪ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺭﺳــﻪ ﻋﺪﻩ ﺯﻳﺎﺩﻯ ﺍﺯ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎﻥ ﺍﺯﺟﻤﻠﻪ ﻗﺎﺳــﻢ ﻏﻨﻰ، ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴــﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﻭ ﻋﻠﻰ ﻣﺤﻤﺪﺧــﺎﻥ ﺩﻫﻘﺎﻥ ﻭ ﺑﭽﻪﻫﺎﻯ ﺑﺎﻗﺮﻭﻑ )ﺻﺎﺣﺐ ﮔﺮﺍﻧﺪ ﻫﺘﻞ ﻻﻟﻪﺯﺍﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ.

ﺍﺑﺘﻬــﺎﺝ ﻭ ﺑــﺮﺍﺩﺭﺵ ﺩﺭ ﺗﻌﻄﻴﻼﺕ ﺗﺎﺑﺴــﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻳــﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ. ﺩﺭ ﻫﻤــﺎﻥ ﺯﻣــﺎﻥ، ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧــﻰ ﺍﻭﻝ ﺁﻏﺎﺯ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺭﺍﻩﻫــﺎﻯ ﺧﺮﻭﺝ ﺍﺯ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﻴﺮﻭﺕ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ. ﺩﺭ ﻫﻤــﺎﻥ ﺯﻣﺎﻥ، ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺑﻪ ﺭﺷــﺖ ﺑﺮﮔﺸــﺖ ﻭ ﺍﻭ ﺗﺎ ﺳــﺎﻝ ﻡ1916/ﺥ1295 ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳــﻪ ﺍﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺭﺷــﺖ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺑﻮﺩ. ﺭﻳﻴﺲ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺭﺳــﻪ ﻛﻮﭼﻚ، ﻳــﻚ ﺍﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﻫﻤﺴــﺮﺵ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩﻯ ﻣﻌﻠﻢ ﺍﻳﺮﺍﻧــﻰ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺗﺪﺭﻳﺲ ﻣﻰﻛﺮﺩﻧﺪ. ﺩﺭ ﻫﻤﻴــﻦ ﺳــﺎﻝ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺑﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮ ﺑــﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﺩﻭ ﺯﻥ ﺍﻣﺮﻳﻜﺎﻳــﻰ ﺑــﻪ ﻧﺎﻡﻫﺎﻯ ﻛﻼﺭﻙ ـ ﻛﻪ ﻃﺒﻴﺐ ﺑﻮﺩ ـ ﻭ ﻛﭙﻴﺲ ـ ﻛﻪ ﻣﻌﻠﻢ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺑﻮﺩ ـ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﭘﺎﻧﺴﻴﻮﻥ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﻛﺮﺩ. ﺍﻭ ﺩﺭﺁﻧﺠﺎ ﻧﺰﺩ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﺍﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻰﻫﺎ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻠﻢ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﺭﺱ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺩﺭ ﺳــﺎﻝ ﺥ1298 (ﻡ1919) ﺑﻪ ﺭﺷــﺖ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ. ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﻗﻮﺍﻯ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻰ – ﻛﻪ ﺳﺮﻫﻨﮕﻰ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻰ ﺍﻓﺮﻳﻘﺎﻯ ﺟﻨﻮﺑﻰ- ﺑﻮﺩ ﻛﺎﺭ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﺮﺍﻯ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻯ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩ. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺑﻨﺪﺭ ﺍﻧﺰﻟﻰ، ﺩﺳﺘﻴﺎﺭ ﻣﺼﻄﻔﻰ ﻣﻴﺮﺯﺍ )ﺣﺎﻛﻢ ﺁﻧﺠﺎ( ﺷﺪ؛ ﻛﺎﺭ ﻭﻯ ﺻــﺪﻭﺭ ﺟــﻮﺍﺯ ﺑﺮﺍﻯ ﻋﺒﻮﺭ ﺗﺮﻛﻤﻦﻫﺎﻳﻰ ﺑــﻮﺩ ﻛﻪ ﺑﺮﺍﻯ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﻣﻰﺭﻓﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﻋﻼﻗﻪﺍﻯ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﻧﺪﺍﺷﺖ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻤﻰ ﺩﺳــﺘﻪﺍﻯ ﺍﺯ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻯ ﻧﻈﺎﻣﻰ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻰ ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺭﺷﺖ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﺑﻪ ﺑﻨﺪﺭ ﮔﺰ ﻣﻰﺭﻓﺘﻨﺪ. ﻭﻯ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺑﻨﺪﺭ ﮔﺰ ﺭﻓﺖ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1299 ﺥ، ﻗﻮﺍﻯ ﺷﻮﺭﻭﻯ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﻝ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﮔﻴﻼﻥ ﺳــﺮﺍﺯﻳﺮ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻰﻫﺎ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻪ ﻋﻘﺐﻧﺸﻴﻨﻰ ﺷﺪﻧﺪ. ﻗﺸﻮﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻫﻢ ـ ﻛﻪ ﻣﺘﺸــﻜﻞ ﺍﺯ ﻗﺰﺍﻕﻫﺎ ﺑﻮﺩ ـ ﮔﻴﻼﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳــﻤﺖ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺗﺮﻙ ﻛﺮﺩ. ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﻧﻴﺰ ﺍﺯ ﺑﻨﺪﺭ ﮔﺰ ﺑﻪ ﺭﺷــﺖ ﺑﺎﺯﮔﺸــﺖ. ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻛﻮﭼﻚﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﺭﺷﺖ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺣﻜﻮﻣﺘﻰ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺩﺍﺩ.

ﻣﻨﺒﻊ: ﻛﺘﺎﺏ ﺳﺮﮔﺬﺷﺖ 50 ﻛﻨﺸﮕﺮ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻯ ﺍﻳﺮﺍﻥ

ﺻﻨﻌﺖ)ﺑﺨﺶ

ﻧﺨﺴﺖ(

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.