صندوقهای بازنشستگی، لبه پرتگاه ورشکستگی

با‹توجه‹به‹رشد‹قابل‹توجه‹جمعیت‹بازنشسته‹در‹دهه‹پیش‹رو‹مطرح‹شد

Sanat Newspaper - - صنعت و پژوهش -

یک//ی از مهمترینهای چالشه//ای اقتصاد ایران در ده//ه اخیر موض//وع صندوقهای بازنشس//تگی اس//ت. از منظر اقتصادی، صندوقهای بازنشستگی در کش//ورهای پیشرفته رکن اساس//ی برای رشد، شکوفایی و توس//عه اقتصادی هستند اما در ایران، ای//ن صندوقها ب//اری ب//ر دوش دولت به ش//مار میروند. در ایران حدود 16 صندوق بازنشس//تگی وج//ود دارد ک//ه بزرگترین صن//دوق از نظر تعداد مش//ترکین تامین اجتماعی و قدیمیترین آنها نیز صندوق بازنشستگی کشوری است. شیوه مدیریت ای//ن صندوقها، بیثبات//ی اقتصاد ای//ران و تطابق نداشتن سیاستهای نظام اداری و شرایط اقتصادی باعث ش//ده ت//ا عمده ای//ن صندوقها در آس//تانه ورشکستگی قرار گیرند. از سوی دیگر سرعت رشد جمعیت بازنشستگی باعث شده تا در آینده نزدیک پرداخت مس//تمری به بازنشس//تگان به مهمترین چالش دولتها تبدیل شود.

‹سونامی‹افزایش‹جمعیت‹بازنشستگان‹ ‹

در ص//ورت ت//داوم روند کنونی بازنشس//تگی در ایران، ش//مار کس//انی که تا 7س//ال آینده مشمول دریافت حقوق و مستمری بازنشستگی میشوند به 7میلی//ون و 531هزار نفر خواهد رس//ید که تامین هزینهه//ای این اف//راد بدون تردی//د بحرانی پیش روی صندوقهای بازنشس//تگی کشوری و نیروهای مس//لح و تامین اجتماعی قرار خواهد داد. این بدان معناس//ت که همراس//تای بحران بیکاری در ایران، بحران تامین آینده شاغالن میتواند خطری جدی برای اقتصاد و اجتماع ایران تلقی شود.

براس//اس تحقیقات مرک//ز پژوهشهای مجلس ش//ورای اس//المی در صورت تداوم روند کنونی در 7س//ال آینده س//هم هزینههای مربوط به پرداخت حق//وق و مس//تمری ب//ه بازنشس//تگان از ح//دود 71درص//د بودجه جاری به 25درصد میرس//د که ب//ا ف//رض ثابت ماندن س//هم هزینههای ش//اغالن و پرس//نل بدنه دولت، پرداخ//ت حقوق کارکنان و بازنشس//تگان 89درصد از بودجه جاری را میبلعد. بررس//یها نش//ان میدهد اتخاذ تصمیمات به طور عمده یکجانبه برای کاهش س//ن بازنشس//تگی و در زمینه حقوق و مس//تمری مش//ترکان نظامهای بازنشس//تگی در بخشهای کش//وری، لش//گری و کارگران س//بب ش//ده که منابع مالی صندوقهای یادش//ده بهطور ج//دی در مع//رض تهدید و خطر ورشکستگی قرار گیرد.

‹ریشه‹بحران‹در‹سیستم‹بیمه‹کشور ‹

عباس//علی ابونوری، کارش//ناس اقتصادی درباره وضعیت صندوقهای بازنشس//تگی در کشور که رو به ورشکستگی هس//تند به گسترش صنعت گفت: چالش ورشکستگی در صندوقهای بازنشستگی به دو دلیل ایجاد شده که شامل ضعف سیستم بیمهای در کش//ور و جلوگیری از س//رمایهگذاری آنهاست. وی افزود: در کش//ورهای توس//عهیافته دس//تمزد بازنشس//تگی اهمیت چندانی ن//دارد. این اتفاق به دلیل وجود خدمات رفاه//ی ارزنده رخ میدهد. به عبارتی در کش//ورهایی مانند آلمان و فرانسه دولت خدمات رفاهی قابل توجهی به بازنشس//تگان ارائه میکن//د و موضوع حقوق در مرحلههای بعد مطرح میش//ود اما در ایران به دلیل اینکه خدمات رفاهی و بیمهای در کش//ور با مشکالت جدی روبهروست، دستمزد نخستین موضوعی است که همیشه مطرح میشود. این در حالی است که ریشه این بحران در سیستم بیمه کشور نهان شده است.

‹‹چالش‹اصلی‹صندو ‹قها ‹

این اس//تاد دانش//گاه ب//ا اش//اره به اینک//ه منع س//رمایهگذاری از دیگ//ر چالشهای//ی اس//ت که برای صندوقهای بازنشس//تگی ایجاد شده، گفت: صندوقهای بازنشس//تگی باید حق سرمایهگذاری داشته باش//ند تا بتوانند مشکالت اقتصادی خود را برطرف کرده و درآمدزایی داش//ته باش//ند. در این صورت حتی میتوان از بازنشس//تگانی که تقاضای انجام کار پس از بازنشس//تگی دارند هم اس//تفاده کرد. به عبارتی میتوان برای بازنشستگان متقاضی فعالیتهای اقتصادی اشتغالزایی کرد.

ابون//وری با اش//اره ب//ه اینک//ه تع//داد جمعیت بازنشس//تگان س//ال به س//ال افزایش مییابد و به نسبت آن صندوقهای بازنشس//تگی کارایی کافی ندارد، توضیح داد: بازنشس//تگان در کشور سال به سال افزایش مییابند و این صندوقها سال به سال نیاز بیشتری به حمایتهای دولت دارند در صورتی که مشکالت آنها باید بهطور ریشهای برطرف شود. حمایت مالی دولت از بازنشس//تگان درمان قطعی برای مشکالت آنها نیست.

‹اثرات‹منفی‹افزایش‹سن‹بازنشستگی ‹

این کارش//ناس اقتص//ادی با تاکید ب//ر اینکه نظام صندوق بازنشستگی باید در اقتصاد عملگرایی داشته باش//د، گفت: نبای//د صندوقهای بازنشس//تگی را از سرمایهگذاری منع کرد. در کشورهای در حال توسعه مانند ایران باید از س//رمایهگذاران اس//تقبال ش//ود تا عالوه بر افزایش حجم س//رمایهگذاری در بخش تولید مشکالت اینچنینی نیز برطرف شود.

وی با اش//اره به اینکه افزایش س//ن بازنشستگی در ای//ران اثرات منف//ی در بلندمدت ایج//اد خواهد کرد، گفت: بهرهوری تولید در کش//ور کاهش یافته که ابتدا بای//د فرهنگ تولی//د را در ایران تقویت ک//رد. اگر در شرایط کنونی موضوع افزایش سن بازنشستگی مطرح ش//ود، بهرهوری کاهش مییابد و مشکالت دیگری در کشور به وجود خواهد آمد.

‹آس/ی ‹بهای‹ناکارآم/دی‹اقتص/اد‹ایران ‹ ‹ وحید ش//قاقی، کارش//ناس اقتص//ادی و عضو هیات علمی دانش//گاه ته//ران نیز درگفتوگو با گس//ترش صنعت درباره دالیل بحران ورشکستگی صندوقهای بازنشس//تگی گفت: دالی//ل بح//ران در صندوقهای بازنشس//تگی از دو زاویه باید بررسی شود؛ از یک سو این صندوقها از نظر سیاس//تهای کالن اقتصادی و از س//وی دیگ//ر از نظر مدیریت داخلی مورد آس//یب ق//رار گرفتهاند. اقتصاد ایران وابس//تگی ش//دیدی به منابع نفتی داش//ته و در طول دو دهه اخیر نوس//انات متعددی را تجربه کرده اس//ت. همین امر باعث شده ت//ا برنامهریزیه//ای توس//عه و زیرس//اختی همچون صندوقهای بازنشس//تگی به درستی پیشرفت نکند و با ضعف ازس//وی منابع حاص//ل از آوردههای صندوق نتوانند به درس//تی س//رمایهگذاری و سود مناسب را کسب کنند.

وی ب//ا بی//ان اینک//ه از منظ//ر نظ//ام اداری نی//ز اس//تخدامهای بیرویه تحت تاثی//ر نگاههای جناحی و سیاس//ی باعث ش//ده که در آینده این صندوقها با بحران بیش//تری مواجه شوند، اظهارکرد: نبود انسجام در نظام اداری ایران نیز باعث ش//ده تا این نظام مدام در حال متورم شدن باشد.

‹‹حیاط‹خلوت‹دول ‹تها‹ ‹

شقاقی با اش//اره به اینکه صندوقهای بازنشستگی در ادوار مختل//ف دول//ت ب//ه حیاط خل//وت دولتها تبدیل ش//ده اظهار کرد: صندوقهای بازنشستگی در پش//ت پرده به حیاط خلوت دولتها تبدیل ش//ده تا نیروه//ای خ//ود را وارد مدیری//ت صندوقها کنند به همین دلیل شاهد مدیریت سلیقهای و کوتاهمدت در صندوقه//ا بودهایم که این ام//ر بزرگترین آفت برای اینگونه صندوقهاست. صندوقهای بازنشستگی نیاز به یک مدیریت بلندمدت دارد تا با حفظ و سودآوری س//رمایه ملت در آینده بتوانند از مس//تمریبگیران و اقشار سالمند جامعه حمایت کنند. وی با بیان اینکه صندوقها باید به اس//تقالل نس//بی دست پیدا کنند، اظهارکرد: تا زمانی که مدیریت صندوقها به استقالل نرسد و سیاس//تهای نظام اداری با منافع صندوقها تنظیم نشود سرنوشت این صندوقها خطرناک خواهد بود. به عبارت دیگر مدیریت صندوقها باید فرادولتی باشد تا با روی کارآمدن هر دولت دچار تغییر نشود.

‹سرنوشت‹صندو ‹قها ‹

این کارشناس اقتصادی با اشاره به تاثیر سیاستهای بازنشس//تگی در کنت//رل بح//ران صندوقه//ای بازنشس//تگی گفت: یکی از موضوعاتی که به درستی مجمع تش//خیص مصلحت نظام به آن ورود کرد و آن را مغایر با سیاس//تهای نظام دانست، مصوبه مجلس درباره کاهش زمان بازنشستگی زنان به ۰2سال است. اگر این مصوبه اجرا میشد فشار اقتصادی شدیدی به صندوقه//ا و دولت وارد میک//رد. وی با بیان اینکه مجلس ش//ورای اس//المی باید قوانین را متناس//ب با شرایط کش//ور تصویب کند گفت: س//ن بازنشستگی موضوعی اس//ت که تبعات ش//دیدی بر اقتصاد کشور خواه//د داش//ت و از هر دو س//و قابل اهمیت اس//ت. افزایش س//ن بازنشس//تگی نیز تبعات منفی دیگری دارد که با کنترل دقیق به شیوه علمی با شیب بسیار کم و با کار کارشناس//ی باید انجام شود. افزایش سن بازنشس//تگی منجر به بزرگتر شدن دولت خواهد شد که تبعات منفی دیگری خواهد داش//ت بنابراین یک موضوع بس//یار بااهمیت اس//ت که باید با حساس//یت نسبت به آن تصمیمگیری ش//ود. بنابر این گزارش، با توجه به ش//رایط موجود در کش//ور و بحران رش//د جمعیت بازنشس//تگان در سالهای آینده برنامهریزی برای تامین منابع صندوقها، برطرف کردن محدودیت برای سرمایهگذاری و بازنگری در شیوه مدیریتی آنها به ضرورتی انکارناپذیر برای اقتصاد کشور تبدیل شده اس//ت بنابراین اگر دولت و مجلس فکری به حال این صندوقه//ا نکنند س//ونامی افزایش بازنشس//تگان و پرداخت مستمری به آنها بدونتوجه به شرایط کنونی صندوقها دولت را در دهه پیشرو دچار بحرانی بزرگ خواهد کرد.

در صورت تداوم روند کنونی بازنشستگی در ایران، شمار کسانی که تا 7سال آینده مشمول دریافت حقوق و مستمری بازنشستگی میشوند به 7میلیون

و 531هزار نفر خواهد رسید که تامین هزینههای این افراد بدون تردید بحرانی پیش روی صندوقهای بازنشستگی کشوری و نیروهای مسلح و تامین اجتماعی قرار خواهد

داد

عباسعلی ابونوری: صندوقهای بازنشستگی باید حق سرمایهگذاری داشته باشند تا بتوانند مشکالت اقتصادی خود را برطرف کنند

وحید شقاقی: صندوقهای بازنشستگی در پشت پرده به حیاط خلوت دولتها

تبدیل شده تا نیروهای خود را وارد مدیریت صندوقها کنند

سیدمحمدحسن سیدزاده

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.