لزوم تغییر رویکرد در صنعت خودروسازی

Sanat Newspaper - - اقتصاد سیاسی -

آی//ا ادام//ه هم//کاری ب//ا شرکتهای بزرگ و صاحبنام خودروسازی جهان باعث رشد و تعال//ی این صنع//ت مادر که موتور پیش//ران صنعت خوانده میش//ود، خواهد شد یا حداقل بی//ش از آنچه تاکن//ون عاید ما کرده، خواهد کرد؟

آنچ//ه مس//لم اس//ت اینکه هم//کاری و مش//ارکت ب//ا ش//رکتهای بزرگ باعث رشد و توانمند ش//دن ش//رکتهای ایرانی در زمینه تولید، مهندسی تولی//د، ایجاد تاسیس//ات و تجهیزات برای تولید و از این دس//ت توانمندیها شده که نمیتوان منکر آن شد. ایجاد خطوط تولید بدن//ه، مونت//اژ، خطوط رنگ و انجام بخش//ی از آنه//ا در صنعت خ//ودروی ما نهادینه ش//ده اما آی//ا این مق//دار توانمندی کافی اس//ت؟ به طور مس//لم خیر. دس//تاندرکاران این صنعت توجه به قراردادهای منعقدش//ده دارند. در تمام این قراردادها موضوع انتق//ال دانش فنی و طراحی، صادرات و افزایش درصد س//اخت داخل در بندها و تبصرههای عریض و طویلی مطرح شده که همه عقیم مانده و به آن عمل نشده و آنچه آموختهایم تنها تولید بوده و از آنجا که نش//ان تجاری شریک خارجی نباید خدشهدار شود، ش//یوهنامههای کنترل کیفی را ارائ//ه دادهاند و نظارت الزم را در اینباره انجام میدهند اما نه بیش//تر. بنابراین الزم است موارد را بیشتر بشکافیم و یک کالبدشکافی تحلیلی از حلقههای گمشده داشته باشیم. ۱- انتقال دانش فنی به بهانه اینکه امور طراحی و پژوهش و توسعه در مراکز خاص در کشور مبدا انجام میشود جز ارائه نقش//ههای تولیدی و مونتاژ (آنهم ناقص) یا همکاریهای فنی و مهندس//ی برای اینکه قطعات آنها را حداقل خوب مونتاژ کنیم که به نشان تجاری آنها لطمهای وارد نشود دستاوردی عاید خودروس//ازهای داخلی نکرده است. ۲- در زمینه توسعه ساخت داخل//ی قطعات همواره مقاومتهایی وج//ود دارد به طوریکه با وجود گذش//ت چند دهه از تولید یک خودرو هنوز وابس//تگی به ش//رکتهای مادر وج//ود دارد. در خودروهای جدید نیز به بهانه عقبماندگی صنعت قطعهس//ازی داخلی مراحل توسعه ساخت داخل بهکندی انجام میشود و زمانی برنامه ساخت داخل سرعت بیشتری میگیرد که تولید خودرو در سایر کشورها و کشور مبدا متوقف شده باش//د. امتناع شرکای خارجی از اتصال قطعهسازان داخلی به قطعهسازان خارجی ‪)vender to vendor(‬ به بهانه مس//تقل بودن شرکتها بوده و قادر به تکلیف آنها به همکاری با قطعهسازان داخلی نیستیم که این امر از معضالتی است که روند رش//د و تعالی صنعت قطعهسازی را کند میکند و در نهایت آنها ناگزیر به وارد کردن قطعات منفصله از شرکتهای خارجی شده و در اینجا تنها کار مونتاژ را انجام میدهند و قطعه به نام ساخت داخلی تحویل خودروس//ازیها میشود. بهویژه در دورههایی که نرخ ارز پایین نگهداشته میشود واردات قطعات ارزانتر از ساخت داخلی شده و تمایل به واردات افزایش مییابد.

تولی//د با تیراژ باالی یک یا چن//د محصول محدود برای مدت طوالنی قطعهسازان را عقب نگهداشته و درنتیجه بخش طراحی و توسعه و مهندسی شرکتهای خودروسازی نیز رشد نکرده و به محض ورود خودروهای جدید و تقاضا برای ساخت داخل کردن قطع//ات به بهانه پایی//ن بودن تیراژ و متنوع ب//ودن آن و توجیه نداش//تن س//رمایهگذاری، در عمل آب به آسیاب خودروسازی و قطعهساز خارجی ریخته میشود. ۳- در هیچکدام از قراردادهای منعقدش//ده مقوله صادرات جدی گرفته نش//ده و با وجود اینکه مس//ئولیت آن بهعهده شرکت مادر گذاشته ش//ده به بهانههای مختلف اقدامی انجام نشده است.

تمامی صادرات خودروی کشور در سایه پروتکلهای سیاسی ب//رای محصوالت قدیمی و خ//ارج از رده و به تعداد محدودی از کش//ورها انجام ش//ده که به دلیل بحرانی بودن شرایط سیاسی این کش//ورها همواره با تهدید تعطیلی مواجه بوده است. از آنجا که ذائقه مش//تریان خودرو در سراس//ر دنیا متنوع ش//ده و عمر مدله//ای خودرو کاهش یافته و ب//ا توجه به فرصتهایی که در چند دهه گذشته بهدالیل مختلف از دست رفته، بهنظر میرسد اگر تغییری در رویکرد این صنعت نداش//ته باشیم خودروسازان داخل//ی تبدی//ل به مونت//اژکاران ش//رکتهای خارجی ش//ده و ارزشاف//زودهای حداکث//ر ۰۲ درصدی در ای//ن صنعت خواهیم داش//ت. واردات بیقید و ش//رط خودروهای خارجی (بهصورت )CBU در کنار تبدیل ش//دن خودروسازان داخلی به مونتاژکار CKD( کار) میتوان//د نقش معنیداری ک//ه در تولید ناخالص مل//ی دارد را به ش//دت به چالش بکش//د. باتوجه ب//ه این موارد بهنظر میرسد باید رویکرد دیگری را در این صنعت پیگیری کرد همانطور که در کش//ورهای دیگر مانند ک//ره و به تازگی چین و مالزی و.... به آن عمل ش//ده یا در حال ش//کلگیری است. البته این بدان معنا نیس//ت که همکاری با شرکتهای خودروسازی به طور کامل قطع شود بلکه درکنار این شرکای خارجی باید تمرین ای//ن رویکرد جدید را آغاز کرد تا بتوان ادعای خودروس//از بودن کرد و این امر امکانپذیر است.

از طری//ق هم//کاری یا مش//ارکت و یا حت//ی خرید بعضی از شرکتهای گفته شده در کنار انتقال، اکتساب و توسعه فناوری، آم//وزش مهندس//ان از طریق اعزام به خارج ی//ا آموزش داخلی، بهرهمن//دی از مدی//ران خارجی بازنشس//ته دارای تجربه کار در بخشهای مختل//ف خودروس//ازیها، بهرهمندی از مهندس//ان خارجی دارای تجربه کار در ش//رکتهای معتبر و توس//عه کمی و کیفی مراکز طراحی و پژوهش//ی داخلی میتوانیم حداکثر در مدت 5 س//ال تبدیل به خودروساز با نشان تجاری داخلی شویم. البته شرط اساسی و مهم، پایداری این رویکرد در توسعه صنعت است که نباید بههیچ وجه کند یا متوقف شود.

سعید مدنی مشاور خودرویی وزیر صنعت، معدن و تجارت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.