تجاریسازی؛ چالش فناوری لیزر

Sanat Newspaper - - فناوریهای نوین و صنایع -

لیزر ابزاری اس//ت که ن//ور را به ص//ورت پرتوهای موازی بس//یار باریکی که طول موج مش//خصی دارند، ساطع میکنند. این دستگاه از مادهای جمعکننده یا فعالکننده نور تشکیل شده که درون محفظه تشدید ن//ور قرار دارد. این ماده پرتو نور را که به وس//یله یک منب//ع انرژی بیرونی (از نوع الکتریس//یته ی//ا نور) به وج//ود آمده، تقویت میکند. نخس//تینبار طرح اولیه لیزر را اینش//تین داد. لیزر از نظر ماهیت هیچ تفاوتی ب//ا نور عادی ن//دارد و خواص فیزیکی لی//زر، آن را از نورهای ایجاد ش//ده از دیگر منابع متمایز میسازد. از نخس//تین روزهای تولید فناوری لیزر، به خواص ویژه آن پی برده ش//د که خود این خواص بس//تری عظیم برای کاربردهای وس//یع این پدیده در علوم گوناگون به ویژه صنعت و پزش//کی ایجاد کردهاس//ت. استفاده از فن//اوری لیزر نیاز به بهرهگی//ری اضافی از هرگونه فرآین//د مکانیکی یا تجهیزات کمک//ی را حذف کرده و روش//ی بس//یار س//ریع، بدون تماس و تمیز اس//ت. این فرآیند خرابی در مس//یر تولید را نیز کاهش داده چراکه الگوها و تغیی//رات طراحی به صورت همزمان ایجاد میش//ود. همچنین کاربردهای فراوان و متنوع حاصل از بکارگیری لیزر س//بب گس//ترش روزافزون نفوذ فناوریهای مربوط به آن در س//ایر صنایع شده و توج//ه بازاره//ای مبتنیبر دان//ش و بدیع را به خود معطوف ساخته است.

‹لیرز‹در‹جهان ‹

وج//ود بحرانه//ای اقتص//ادی فراگیر در سراس//ر جهان که تاثیر منفی کالنی بر بیش//تر صنایع داشته اس//ت، صنعت لی//زر را نیز در پرتو خود ق//رار داده و ای//ن صنعت دورههایی از تاری//خ دچار افتوخیزهایی ش//ده است. برای مثال، در س//الهای ‪5۸۳۱ 6۸۳۱-‬ (9۰۰۲-۸۰۰۲) رکود اقتصادی بهشدت باعث کاهش بازار در حوزه لیزر شد اما نکته قابلتوجه اینکه توسعه ب//ازار لی//زر در طول حیات تجاری آن دارای رش//دی به طور تقریبی مس//تمر ولی همراه با نوس//اناتی بوده اس//ت. در س//الهای اخیر ب//ا وجود پیوس//تگی روند منفی توس//عه جهانی و بحرانه//ای اقتصادی، آمار و پیشبینیها گویای رش//د درآمدزای//ی صنعت لیزر و س//هم حدود ۳ درصدی آن در تولید ناخالص داخلی کشورها است.

‹در‹کشور‹ما ‹

لی//زر ب//ه عن//وان یک//ی از فناوریه//ای کلیدی و راهبردی، نقش اساس//ی و رو به رش//د در حوزههای مختلفی از جمله صنعتی، پزش//کی، دندانپزش//کی و همچنین دفاعی دارد و زمینهس//از توس//عه فناوری و تولید بسیاری از محصوالت پیشرفته حوزههای مختلف فناوری اس//ت. گردش مالی باالی حاص//ل از اقتصاد مبتنیب//ر فناوری لیزر در برخی از کش//ورها در کنار اهمیت و کاربردهای روزافزون این فناوری ارزش//مند و راهب//ردی، معاونت علمی و فناوری رییسجمهوری را بر آن داش//ته اس//ت که با تامین حمایتهای الزم و همکاری دو مجموعه ش//امل س//تاد لیزر، فتونیک و ساختارهای میکرونی این معاونت و مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران، مجموعهای را با عنوان مرکز نوآوری لیزر ایران برای حمایت از تجاریسازی دانش موجود در کشور راهاندازی کند.

ایرج مش//ایخی، رییس نخستین مرکز ملی نوآوری لیزر در این زمینه به گسترش صنعت گفت: حدود ۰5 سال از کاربرد لیزر در صنایع مختلف در دنیا میگذرد و این فناوری ارزشمند منشأ تحوالت بسیار مهمی در حوزههای مختلف ازجمله صنعت بوده اس//ت. با اینکه کش//ورمان در بخش دانش لیزر در سطح بسیارخوبی قرار دارد، این دانش باید کاربردی و تجاریسازی شود چراکه نقطه ضعف ما نیز همین بخش است.

وی ب//ا بی//ان اینک//ه درحالحاض//ر ی//ک س//ری ش//رکتهای دانشبنیان در حوزه تجاریس//ازی لیزر فعالیت میکنند، هدف اصل//ی راهاندازی این مرکز را متمرکز کردن فعالیتهای تجاریسازی در این بخش به صورت یک ش//بکه و همچنین حمایتهای الزم به این شرکتها عنوان کرد.

مش//ایخی با تاکید بر اینکه بس//یاری از استادان و دانش//جویان به عنوان بخشهای حقیقی ممکن است ایدههای زیادی در حوزه لیزر و تجاریسازی داشته و در عین حال با مش//کالت مالی روبهرو باش//ند، افزود: بر این اس//اس، ما قصد داریم در ای//ن مرکز هر 6ماه یکبار برای جذب ایده فراخوان دهیم و همچون یک ش//تابدهنده، ایدههای نوآوران//ه را جذب و تا تبدیل ش//دن به محصول و تجاریس//ازی حمای//ت کنیم تا بعدها در ادامه در قالب یک شرکت رشد کنند.

وی در توضی//ح فعالیتهای این مرکز ادامه داد: در واقع دانش از طریق مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران ایجاد میش//ود و پس از اینکه نمونه اولیه س//اخته و آماده ش//د، برای تولید و عرضه به بازار و همچنین به منظور تجاریس//ازی به دل شرکتها میآید که این خود یک بخش کار است.

‹کاربردها ‹

لی//زر یک//ی از روشه//ای کمهزین//ه و رای//ج در استرلیزاسیون آب با بکارگیری پرتوهای فرابنفش است ک//ه با میکروبزدایی آب را ازلحاظ بیولوژیکی تصفیه میکند و با توجه به کارآیی باال و آسیبنرس//اندن به محیطزیست و تضمین سالمت آب بسیار رایج است. پرتوهای لیزری در طولموجهای کوتاه و در محدوده فرابنفش این نقش را بهتر ایفا میکند. به عالوه اینکه امروزه آلودگی هوا به یکی از مش//کالت اصلی بیشتر ش//هرهای بزرگ دنیا تبدیلشده اس//ت و رفع آن نیز از چالشه//ای بزرگ به ش//مار میآی//د. ازاینرو ارائه روشهای نوین و کارب//ردی بهمنظور کاهش آلودگی هوا بسیار موردتوجه است و لیزر یکی از وسایلی است ک//ه بهصورت بالق//وه قابلیت کمک ب//ه این معضل را دارد. لی//زر بهعنوان باریکهای موازی، با انرژی متمرکز و دارای برد بلند میتواند با جارو کردن محیط اطراف و برهمکن//ش از راهه//ای مختلف با عوام//ل آلودگی مانند یونیزاسیون و شکستن س//اختار مولکولی آنها، به کاهش آلودگی کمک کند.

بخش دیگری از بررس//یها در حوزه لیزر، فتونیک و س//اختارهای میکرونی در بهداشت و سالمت است. فن//اوری لی//زر و فتونی//ک کاربرد وس//یعی در زمینه بهداش//ت عمومی و س//المت دارد. انواع لی//زر تراپی برای بهبود س//ریعتر زخمها، میکروبزدایی، استفاده از لی//زر بهعنوان تی//غ جراحی، بخی//ه زدن، جراحی غدههای سرطانی، پوست و دندانپزشکی ...و ازجمله کاربردهای لیزر در حوزههای بهداشت و سالمت است. تش//خیص و درمان از دیگر موضوعاتی اس//ت که در حوزه فتونیک و س//اختارهای میکرونی مورد ارزیابی قرار گرفته است.

کاربرد لیزر در پزشکی امروزه به یکی از اصلیترین حوزهه//ای کاربرد لیزر تبدیل ش//ده اس//ت و گردش مال//ی قابلتوجهی را به خود اختصاص میدهد. عالوه بر بکارگیری لیزر بهعنوان ابزاری درمانی و اس//تفاده مس//تقیم از آن در جراحیها و دیگ//ر کاربردها، لیزر کاربرد گستردهای در تشخیص و پیشگیری دارد.

سرعت عمل لیزر در فرآیندهای پیچیده صنعتی که به طور معمول با روشهای سنتی نیازمند صرف وقت و انرژی بس//یار باال است موجب صرفهجویی در انرژی و استفاده بهینه از منابع انسانی و مواد اولیه میشود. تبلور این ویژگی لیزر در چاپگرهای سهبعدی ساخت قطع//ات در صنایع راهبردی مانند هواپیما را بس//یار آسان و سریع کرده است.

این نکت//ه عالوهبر کاربرد لیزر در صنایع انرژیهای تجدیدپذیر اس//ت که باعث افزایش بازده س//لولهای خورشیدی (فتوولتائیک) میشود.

ع//الوه بر اینک//ه امروزه لی//زر به عنوان ی//ک ابزار تهاجمی دفاعی مستقیم مورد توجه است، سالهاست که تجهیزات و وس//ایل لی//زری در جنگافزارها نقش قسمتهای هدایت، کنترل و ناوبری را به عهده دارند.

‹چند‹نکته ‹

یکی از ش//تابدهندههای توس//عه فناوری لیزر در کش//ور، شناسایی موقعیت جهانی این فناوری است و از آنجا که این دانش در مقایس//ه با بس//یاری از علوم دیگر نوپا بوده بررس//ی حجم ب//ازار لیزر و فتونیک در جهان الزامی اس//ت. از دالیل اصل//ی انجام مطالعات بازار، شناسایی، گردآوری و تجزیهوتحلیل آن دسته از اطالعاتی اس//ت که فرصتهای بهتر توسعه فناوریها و محصوالت آینده را مشخص میکند. از این طریق و با شناسایی روندهای توسعه بازار حوزه علم و فناوری میتوان ضعفها و چالشهای موجود را برای همراهی با مسیر توسعه کاربردها و بازارهای آینده یک فناوری هم//راه ک//رد. با شناس//ایی ریس//کهای فعالیتهای تحقیق و توسعه، س//رمایهگذاری و حمایتهای مالی و اقتص//ادی کاهش پیدا میکند و مس//یر نوآوری به سمت کش//ف فرصتهای نهفته بازار هدایت میشود. همچنین میتوان از وضعیت فعالیت س//ایر کش//ورها آگاهی یافت و مش//تریان احتمال//ی فناوری موردنظر را شناس//ایی کرد. از س//وی دیگر، روند صنایعی که از فناوری پیشرفته مورد نظر استفاده میکنند نیز کمک خواهد کرد تا ضمن شناسایی بازارهای هدف، نیازهای واقعی و قابلدسترس صنایع شناسایی شوند.

با توجه به هزینههایی که قضاوتهای اشتباه به بار خواهد آورد الزم است اطالعات دقیق و با بهرهگیری از منابع معتبر موردبررسی قرار گیرد تا پیشفرضهای آینده بازار با کیفیت باال شکل گیرد.

ایرج مشایخی بااینکه کشورمان در بخش دانش لیزر در سطح بسیارخوبی قرار دارد، این دانش باید کاربردی و تجاریسازی شود چراکه نقطه ضعف ما نیز همین بخش است

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.