روز داروساز

Setare Shargh - - یادداشت - زینب سادات علویزاده کارشناس مامایی

پنجم شهریورماه را به مناسبت ولادت حکیم محمد بن زکریای رازی، شیمیدان، طبیب، داروشناس و داروساز ایرانی، روز داروساز نامیدهاند. یکی از شاخههای بسیار مهم دانش پزشکی، داروسازی است. ضرورت دارو و داروسازی و نقش آن در تأمین سلامت بیماران اهمیت و جایگاه ویژهای دارد، علم و عمل تمامی رشتههای مرتبط با سلامت انسان، از جمله پزشکی، دندانپزشکی، مامایی، پرستاری و ... وابسته به داروشناسی و داروسازی است. از هنگام تهیه و جمعآوری مواد دارویی دانش داروسازی آغاز شد، در سال 1229 شمسی جهت پیشرفت علوم با تلاش امیرکبیر دارالفنون تأسیس شد که در قسمت پزشکی یک پزشک داروساز ایتالیایی داشت. در سال 1297 کلاس طب جدا شد و مدرسه عالی طب نام گرفت و در سال 1301 مدرسه دواسازی تأسیس شد. در سال 1311 دوره داروسازی ۵ سال بود و دانشجویان به جز ساعات درس باید در یکی از داروخانههای تحت نظر یک داروساز مجرب و معروف مشغول آموزش عملیات داروسازی میشدند. در سال 1313 که دانشگاه تهران تأسیس شد، مدرسه دواسازی به دانشکده تبدیل شد. اولین داروخانه با داروهای گیاهی در سال 1227 شمسی در مریضخانه دولتی که توسط امیرکبیر تأسیس شد، دایر شد و اولین داروخانه به سبک جدید توسط شوربن آلمانی معلم داروسازی دارالفنون در خیابان ناصرخسرو تأسیس شد. از نخستین ایرانیانی که داروخانه تأسیس کردند، آقای دکتر «هوشنگ نظامی» بودند که داروخانه نظامی را در خیابان چراغبرق افتتاح کردند. متأسفانه علیرغم پیشرفت چشمگیر علم پزشکی و افزایش آگاهی مردم پیرامون بهداشت و سلامتیشان، مصرف خودسرانه دارو و خوددرمانی در بین مردم کشورمان رواج زیادی دارد. بر اساس گزارشهای منتشرشده، هر ایرانی بهطور میانگین در سال 340 عدد دارو مصرف میکند که این مقدار بیش از استانداردهای جهانی است. گفته میشود که ده تا پنجاهویک درصد داروهای موجود در کشور بهصورت خودسرانه و بدون نسخه پزشک مصرف میشود، این در حالی است که در سایر کشورها تنها دو تا سه درصد داروها بدون نسخه به مصرف میرسد. مسکنها، قطرههای چشمی و آنتیبیوتیکها به ترتیب بیشترین میزان مصرف خودسرانه را به خود اختصاص میدهند. در بسیاری از کشورها در مورد فروش دارو، قوانینی وجود دارد. سادهترین قانون فروش داروها و تقسیمبندی آنها به دو دسته است؛ یکی داروهایی که فقط پزشک میتواند آنها را تجویز کند و با نسخه پزشک به فروش میرسند و دیگری داروهایی است که بدون نسخه پزشک میتوان آنها را تهیه کرد )مانند آسپرین و استامینوفن و...( بعضی از داروهایی که بدون نسخه میتوان آنها را تهیه کرد بیخطرند و در تسکین برخی بیماریهای جزئی سودمند؛ ولی نباید از نظر دور داشت که یکی از بزرگترین خطرات خوددرمانی این است که با درمان علامتی ممکن است احساس اطمینان و آرامش کاذب به بیمار دست بدهد اما هیچکدام از این داروها، بیماری را درمان نمیکنند بلکه فقط علائم بیماری را بهطور موقت و بدون درمان ریشهای از بین میبرند. اگر داروی بی نسخهای خوردید و پس از چند روز بهتر نشدید و علائم بیماری ادامه یافت یا بدتر شدید حتماً به پزشک مراجعه کنید. بهطورکلی نباید هیچ دارویی بدون نظر پزشک مصرف یا قطع شود. سادهترین داروها نیز ممکن است عوارض جدی برای هر فرد، ایجاد نمایند. -برخی افراد برای داشتن خوابی راحت از قرصهای خوابآور مانند دیازپام و زولپیدم استفاده میکنند، اخیراً محققان به این نتیجه رسیدهاند که مصرف این داروها احتمال به هم خوردن تعادل و حتی به زمین خوردن و در نتیجه ایجاد شکستگیهای مختلف را در طی روز افزایش میدهند. -یکی از پرمصرفترین مسکنها، استامینوفن است که افراد برای تسکین سردرد، علائم سرماخوردگی و ... از آن استفاده میکنند. این دارو بدون نسخه به فروش میرسد ولی این موضوع به معنای بیخطر بودن آن نیست. بهطورکلی استفاده بیرویه و خودسرانه از داروهای مسکن در درازمدت باعث بروز مشکلات کبدی میشود. در واقع مصرف بیش از 4 گرم استامینوفن خطرناک است. لزومی ندارد برای برطرف کردن سردرد و دردهای جزئی روزمره به سراغ مصرف قرص مسکن رفت. در صورت احساس نیاز مداوم به داروی مسکن، حتماً باید با پزشک مشورت کرد. -آنتیبیوتیکها به علت نوع تأثیر دارویی، بدترین داروهایی هستند که به این شیوه مصرف میشوند، در صورت عدم نیاز بدن این داروها مانند سم عمل میکنند و بدن را در مقابل آنتیبیوتیک مقاوم میکنند، در نتیجه در هنگام بروز عفونت مصرف آنتیبیوتیک به درمان هیچ کمکی نمیکند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.