شیخ محمد مدرّس سبزواری

Setare Shargh - - گذر - حسین جوانمهر پژوهشگر

از جمله سفیران فرهنگی دیار سربداران در غرب ایرانزمین، شیخ محمد مدرّس سبزواری و خانواده اوست که در تویسرکان همدان، پرچمدار علم و ادب و شُهره در تقوا و دیانت بود. این عالم برجسته سبزواری که سوگمندانه در دیار سبزوار ناآشناست، فرزند ملّ عباس بن ملّحسین واعظ گاچی سبزواری است. او به سبب تدریس دروس حوزوی به مدت طولانی در حوزه علمیه تویسرکان، به «مدرس سبزواری» شهرت یافت. پدرش ملعباس، از گاچ ششتمد بوده؛ گاچ، روستایی است با هوایی معتدل و شرایط کوهستانی و ییلقی. این روستای سرسبز، در جنوب غربی روستای بِسک و جنوبغربی ششتمد واقع شده و با سبزوار 38 کیلومتر فاصله دارد. گویند: ملعباس گاچی، پس از فراگیری مقدمات دروس حوزوی در زادگاهش و سپس سبزوار، برای تکمیل علوم اسلمی، پیاده رهسپار عتبات عالیات شده است. ازآنجاکه پول چندانی برای سفر نداشته، در هر جا که پولش تمام میشده، اقامت میکرد و از طریق کارگری پول آذوقه خود را درمیآورد. روزی در تویسرکان در منزل یکی از علما به کارگری مشغول بود، اتفاقاً برخی از علمای شهر در آنجا حضور داشته، در موضوعی به بحث و گفتگو پرداخته بودند. آنان در آن موضوع اختلفنظر داشته، هرکدام چیزی میگفتند. ملّ عباس که جواب آن مسئله را بهخوبی میدانست، به همان پای گلآلود به نزدیک آنها رفته و پس از سلم و ادای احترام به آنان، جواب را با بیانی ساده و نیکو برایشان تشریح میکند. علمای حاضر در آن جلسه، با تعجّب، جواب او را پسندیده، او را تحسین میکنند. آنان از او میخواهند روزهای دیگر نیز در مباحث علمی آنان شرکت داشته باشد. وی تا سه ماه در مجالس علمای آنجا حاضر میشود و بعد تصمیم میگیرد به نجف و کربل برود، اما علمای تویسرکان بر ماندن وی اصرار دارند؛ او در همان شهر ازدواج میکند و باقی عمر را سپری کرده تا اینکه در حدود سال 1323 قمری )1283 شمسی( در سفر به کربل در بین راه دار فانی را وداع گفته است. اما شیخ محمد مدرّس سبزواری که در سال 1275 شمسی در تویسرکان، زاده شده و بالیده و همچون سایر علما و ادبا و مشاهیر سبزواری، مایه سرافرازی سبزوار در اطراف و اکناف شده است. شیخ محمّد مدرّس، حدود سال 1315 قمری )1275 شمسی( در تویسرکان دیده به جهان گشود. هشتساله بود که پدرش را از دست داد. بعد از فوت پدر با توجه به هوش و ذکاوتی که داشت، در محضر برخی علمای آنجا، به فراگیری علوم شرعی و ادبیات عرب اهتمام ورزید تا اینکه پس از چندین سال تحصیل نزد بزرگان علم و ادب، به درجه استادی رسید و در حوزه علمیه تویسرکان به تدریس فقه و اصول و علوم دینی روی آورد. مدرّس سبزواری، مردی وارسته و بسیار متواضع و در تدریس، خیلی جدی و کوشا بود و در کنار آیتا... محمد خالصیزاده و در غیاب ایشان، گاه نماز جمعه را اقامه میکرد؛ اما بعد از تبعید آن عالم وارسته به یزد، رسماً نماز جمعه را از سال 1325 شمسی، به سفارش آیتا...العظمی بروجردی برپا داشت. شیخ عبدالصالح سبزواری )متوفی 1359 ش(، فرزند مرحوم شیخ محمد مدرّس نیز از علما و فُضلی مقیم تویسرکان بوده است که مردی خوشاخلق، انقلبی مبارز و شجاع بود. ایشان در تویسرکان محور حرکتهای انقلبی بود. همواره برای راهپیمایی در منزل ایشان جلسه تشکیل میشد و تصمیمگیری به عمل میآمد و خود در راهپیماییهای قبل از انقلب پیشگام بود. قابلذکر است که پسر برادر مدرس سبزواری، حجتالاسلم شیخ عبدالحسین سبزواری است؛ ایشان نیز در تقوا و دیانت و سیاست، نام نیکی از خود در آن شهر به یادگار نهاد و چندین سال، با سمت امامجمعه تویسرکان در آن دیار منشأ خیر و برکات بود. با توجه به اینکه مدرس سبزواری در محله زِرهان تویسرکان ساکن بود، در مسجد همان محل، به اقامه جماعت میپرداخت و سرانجام در سال 1327 شمسی، پس از 52 سال زندگی با عزّت و باقی نهادن نام نیک از خود در آن دیار، دار فانی را وداع گفت و در همان محل هم در ضلع شرقی مقبره امامزاده اسماعیل تویسرکان مدفون شد؛ اما پس از گذشت قریب به هفتاد سال، شهر تویسرکان بر خود میبالد که یکی از سفیران فرهنگی دیار سربداران را در قلب خویش دارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.